د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر په «کازان فورم» کې د ګډون لپاره روسیې ته ځي

نوموړي د یاد ښارګوټې د پرانیستنې په مراسمو کې وویل، چې د تېر حکومت پر مهال د کابل بانک د قضیې تر تصفیې وروسته دغه بلاکونه د دولت حساب ته انتقال شوي وو، خو د ادارې کمزورۍ او اداري فساد له امله د ښارګوټي بنسټیزې چارې شاوخوا ۱۴ کاله نیمګړې پاتې شوې او خلک د بیت المال له دې حقه بې برخې وو.

حقاني زیاته کړه، دا ودانۍ نه یوازې د ګټې اخیستنې وړ نه وې، بلکې د تخریب له خطر سره هم مخ وې.

هغه وویل، چې د عملي کار د پیل پر وړاندې تر ټولو لوی خنډ د تخنیکي اسنادو او مدارکو نشتوالی و، خو د مالیې وزارت او د ښارجوړونې وزارت د ګډو هڅو په پایله کې دغه ستونزې حل شوې او نن رسماً عملي چارې پیل شوې.

حقاني پر تیر نظام د نیوکو تر څنګ د طالب چارواکو ستاینه وکړه او زیاته یې کړه چې ټول «امت او مسلمانان باید د اسلامي امارت د مشرانو، په ځانګړي ډول د هیبت الله په مشرۍ وویاړي»، ځکه دده په وینا، نوموړی تل دا ټینګار کوي چې د ملت شتمني باید ضایع نه شي.

د طالبانو دغه وزیر همداراز زیاته کړې، «ژمن یو چې په راتلونکو څو میاشتو کې د هېواد د لویو ښارونو لپاره بشپړ پلانونه جوړ کړو او هغه ښاري پراختیایي پروژې چې په چټکۍ روانې دي باید په تخنیکي او مسلکي ډول مخته یووړل شي».

د ده په وینا، د کابل ماسټر پلان منظور شوی او په راتلونکي کې به د کابل پخواني پلانونه هم د بیاکتنې او اصلاح لپاره وڅېړل شي، څو کابل په یوه عصري او منظم ښار بدل شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن دوشنبه، د غويي پر ۲۱مه په وویل چې امیر خان متقي په کابل کې د چین له ځانګړي استازي یو شیاوینګ سره کتلي دي.

په دې لیدنه کې دواړو لوریو د دوه‌اړخیزو اړیکو پر پیاوړتیا، سیمه‌ییز امنیت او د طالبانو او پاکستان ترمنځ د ارومچي د خبرو د بهیر پر پرمختګ خبرې کړې دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په وینا، د چین ځانګړي استازي د طالبانو او پاکستان ترمنځ د ارومچي د خبرو بهیر د سیمه‌ییز ثبات او همغږۍ لپاره یو مهم چوکاټ وباله او د هغه پر دوام یې ټینګار وکړ. یو شیاوینګ ویلي، چې د دغه بهیر راتلونکی پړاو باید له روښانه تمرکز سره عملي پایلو ته زمینه برابره کړي.

هغه همدارنګه د جدي تعامل، باور جوړونې او تفاهم پر اهمیت ټینګار کړی دی.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر په دې لیدنه کې ویلي چې د سیمې ثبات، توازن، اقتصادي همکاري او د متقابل درناوي پر بنسټ اړیکې د دوی د بهرني سیاست اساسي محورونه جوړوي.

امیر خان متقي زیاته کړې، چې د خبرو د بهیر بریالیتوب په واقعي اقداماتو او د باور د فضا په پیاوړتیا پورې تړلی دی. د نوموړي په وینا، طالبانو د کړکېچ د کچې د ټیټ ساتلو په برخه کې د پام وړ ګامونه اخیستي دي، خو وزارت په خبرپاڼه کې ددغو ګامونو یادونه نه ده کړې.

په دې کتنه کې دواړو لوریو ټینګار کړی، چې راتلونکی پړاو باید د روښانه او عملي اجنډا پر بنسټ پرمخ ولاړ شي، څو د سیمې د هېوادونو ترمنځ دوامداره ثبات او همکاري لا پیاوړې شي.

د طالبانو د شمېرو پر بنسټ، د یو کیلوګرام بېروچ بیه شاوخوا ۱۰۳ زره افغانۍ ټاکل شوې، چې د تبادلې د اوسني نرخ له مخې، نږدې ۱۶۰۰ امریکایي ډالر کېږي. دا په داسې حال کې ده چې د جیم راک ویب پاڼې د بیو له مخې، په نړۍوالو بازارونو کې د منځني کیفیت خامو بېروچ ډبرو بیه له ۲۵۰۰ تر ۳۰۰۰ ډالرو او د لوړ کیفیت بیه تر ۵۰۰۰ ډالرو پورې رسېږي.

د دې حساب له مخې، د طالبانو د پلور او نړۍوال بازار ترمنځ د هر کیلوګرام بیه کې شاوخوا ۱۴۰۰ ډالر توپیر موجود دی.

د طالبانو د کانونو وزارت ویلي، چې دا داوطلبي د ګڼو کورنیو پانګوالو او د ولایتي ادارو د استازو په حضور کې شوې او له دې معاملې څخه شاوخوا ۲.۴ میلیونه افغانۍ د دوی عوایدو ته تللې دي.

د کابل پوهنتون د کانونو او جیولوجي د پوهنځي یو استاد د نوم د نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، د خامو ډبرو پلورل، د نړۍوالو لابراتوارونو د تصدیق نشتوالی او په محلي کچه د داوطلبۍ ترسره کېدل د دې لامل شوي چې دا ډبرې په ټیټه بیه وپلورل شي او فساد ته پکې لاره هواره شي.

نوموړی زیاتوي، چې د طالبانو حکومت د پروسس او صادراتو پر ځای چټک نغدي عاید ته ترجیح ورکوي او که دا ډبرې پروسس او تصدیق شوې وای، ارزښت به یې څو برابره لوړ و.

د اقتصادي چارو کارپوهانو په وینا، د خامو طبیعي زېرمو دا ډول پلور د لنډمهالي عاید یوه بېلګه ده، خو په اوږدمهال کې د هېواد لپاره د لویو اقتصادي ګټو فرصتونه له منځه وړي.

دا لومړی ځل نه دی، چې طالبان قیمتي ډبرې په محلي کچه په دې ډول پلوري، بلکې له دې وړاندې یې د پنجشېر، بدخشان او یو شمېر نورو ولایتونو قیمتي ډبرې هم په محلي کچه د بولۍ له لارې پلورلې دي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت نن دوشنبه، د غويي پر ۲۱مه وویل، چې د نورو روغتیايي برخو ترڅنګ د سرطاني ناروغیو د درملنې په برخه کې هم ناروغانو ته د لازمو اسانتیاوو رامنځته کولو ته ژمن دی.

دغه وزارت زیاته کړې، چې هڅه کوي په هېواد کې د سرطان د معیاري درملنې زمینه نوره هم پراخه کړي.

له دې وړاندې د طالبانو د عامې روغتیا وزارت له‌خوا د سرطان ناروغۍ په اړه د عامه پوهاوي په یوه غونډه کې د سرطان د کنټرول د ملي پروګرام د عامه پوهاوي مسوول محمد داوود میرکي ویلي، چې د چاپېریال ککړتیا او زهري مواد، ناسم خواړه، سګرټ، چاغوالی او تشخیص او درملنې ته نابرابر لاسرسی د سرطاني ناروغیو د رامنځته کېدو لامل کېږي.

نوموړي ویلي، چې په تېرو شلو کلونو کې په افغانستان کې د سرطاني ناروغیو د پېښو د چټک زیاتېدو لاملونه اوږدې جګړې، بې‌ځایه کېدل او چاپېریالي ککړتیا دي.

طالبانو تر اوسه په ټول افغانستان کې په سرطان ناروغۍ د اخته کسانو شمېر نه دی اعلان کړی.

یو اېن او ډي سي په خپل راپور کې ویلي چې په دغه سفر کې افغان سوداګرو او متخصصینو د ازبکستان له حکومتي ادارو، د پنبې له بزګرانو، د ټوکرانو دصنعت ټولنو، سوداګرۍ خونې او خصوصي شرکتونو سره لیدنې وکړې او د پنبې د تولید، پروسس او سوداګرۍ د پراختیا پر امکاناتو وغږېدل.

ازبکستاني شرکتونو د افغان سوداګرو له خوا وړاندې شوي نمونې مثبتې بللې دي او د افغان پنبې کیفیت یې ستایلی دی.

د یاد دفتر په وینا، د دواړو لوریو د سوداګرو تر منځ په لومړیو کې د ۱۰۰ تر ۳۰۰ ټنو پورې پنبې د پېرلو احتمال یاد شوی، خو د راتلونکي لپاره لسګونو زرو ټنو ته ددې کچې د لوړولو امکان هم مطرح شوی دی.

همداراز ازبک لوري د تخنیکي همکارۍ ژمنه کړې، چې د تخمونو اصلاح، د بزګرانو روزنه، د لابراتوار ازموینې او د اوبو لګولو عصري لارې پکې شامل دي.

د جیکا استازي ویلي چې پنبه به په افغانستان کې د قانوني عاید یوه مهمه سرچینه وګرځي او د کوکنارو د بدیل په توګه مهم رول لري.