د ټي‌ټي‌پي ویاند: موږ زده‌کړې او عصري علوم د وخت مهمه اړتیا ګڼو

په عریضه کې ویل شوي، عمران خان د سترګې له جدي ناروغۍ او د وینې لخته کېدو له ستونزې سره مخ دی چې ښايي د زړه یا دماغو لپاره یې هم ګواښ رامنځته کړي. د هغه کورنۍ ویلي، چې په زندان کې ورته لازمې طبي اسانتیاوې نه برابرېږي او دوامداره روغتیایي پاملرنې ته اړتیا لري.

په عریضه کې دا هم راغلي، چې د عمران خان شخصي ډاکټرانو او کورنۍ ته د هغه د لیدو اجازه نه ورکول کېږي او دا د اساسي او بشري حقونو خلاف کړنه ده. د عمران خان کورنۍ د اسلام‌اباد سترې محکمې هغه پرېکړه هم ننګولې، چې یوازې یې د طبي بورډ د جوړولو امر کړی و.

په عریضه کې د نواز شریف او اصف علي زرداري یادونه هم شوې او ویل شوي، چې نورو سیاسي مشرانو ته د بند پرمهال پراخې روغتیایي اسانتیاوې ورکړل شوې وې. عریضه کاږي، د ناروغ زنداني کورنۍ حق لري چې هغه ته لاسرسی ولري او ډاډ ترلاسه کړي چې مناسبه درملنه او روغتیايي پاملرنه ور رسېږي.
د عریضې له مخې؛ دغه کار یوازې هغه مهال شونی دی چې د زنداني د درملنې له بهیره یې کورنۍ باخبره وي او په دوامداره توګه معلومات ورکړل شي. په عریضه کې راغلي، عمران خان او د هغه کورنۍ څو ځله شکایت کړی چې د هغه ژوند او روغتیا له ګواښ سره مخ ده؛ خو یادې خبرې ته هیڅ ډول پاملرنه نه‌ده شوې.

د عمران خان کورنۍ سربېره پر دې د هغه شخصي ډاکټرانو ته د معاینې اجازې نه ورکول او ان له کورنۍ سره یې پر ملاقات بندیز ناقانونه کار ګڼلی دی. د عمران خان کورنۍ په وار، وار د هغه د روغتیا په اړه اندېښنه ښودلې وه.
تر دې وړاندې د هغه وکیل ویلي و، چې د عمران خان ښۍ سترګې خپل ۸۵سلنه لید له لاسه ورکړی دی. بل لور ته د زندان چارواکي ادعا کوي، چې عمران خان ته په منظمه توګه روغتیایي اسانتیاوې برابرېږي او روغتیايي وضعیت یې تر پخوا ښه دی.

ګراهام دا څرګندونې وروسته له هغه وکړې چې سي‌بي‌اېس خبري شبکې راپور ورکړ، ایران د جګړې له احتمالي خطرونو د خوندي پاتې کېدو لپاره خپلې یو شمېر پوځي الوتکې پاکستان ته انتقال کړې دي.

نوموړي په اېکس کې لیکلي: «که دا راپور دقیق وي، نو دا به د ایران، امریکا او نورو اړخونو ترمنځ د پاکستان د منځګړیتوب د رول بشپړ بیا ارزونې ته اړتیا پیدا کړي.»

هغه زیاته کړې: «د اسراییل په اړه د پاکستان د دفاعي چارواکو د پخوانیو څرګندونو په پام کې نیولو سره، که دا موضوع رښتیا وي، زه به پرې حیران نه شم.»

تر دې وړاندې سي‌بي‌اېس د امریکايي چارواکو له قوله راپور ورکړی و چې ایران خپلې ځینې پوځي او ملکي الوتکې پاکستان او افغانستان ته لېږدولې دي، څو د احتمالي بریدونو له خطره خوندي پاتې شي. خو پاکستاني چارواکو دغه ادعاوې رد کړې او طالبانو هم ویلي چې په افغانستان کې هېڅ ایراني الوتکه نه ده ځای پر ځای شوې.

د دوشنبې په ورځ د پاکستان پارلمان ته په وينا کې هغه وويل، د خيبرپښتونخوا په سويلي ولسواليو کې «په لرې پرتو سيمو کې په جوماتونو او بېټکونو کې وسله وال موجود دي، څوک له ويرې خپل ماشوم ښوونځي ته نشي لېږلی».

هغه زياته کړه، «په سیمه کې کاروبارونه په ټپه ودرېدلې دي، په لوي شمېر کې خلک کډې کوي خو حکومت په دې هېڅ خبره نه کوي، چې په هېواد کې څه روان دي».

هغه وويل، ډېره اسماعيل، ټانک، لکي مروت او بنو یې سیمې دي، «دغلته کوم سرتيری او نه کوم ملکي وګړی خوندي نه دي».

مولانا فضل الرحمان وويل، «په يوه ورځ د يوه کلي نه هغه سرتيری چې په رخصت وو، سهار له کوره بوتلل شوی، ويډیو یې جوړه شوې او په ډزو وژل شوی، او هم د دغه کلي نه ماسپښين بل تن بوتلل شوی او د ماښام نه وړاندې د هغه جسد ترلاسه کړل شوی دی».

په وروستيو کې د خيبرپښتونخوا په سويلي ولسواليو او قبايلي سيمو کې د ناامنۍ پېښو بیا زور نيولی دی.

راپور کې ويل شوي، تهران هڅه کړې چې پاتې پوځي او هوايي تجهيزات له احتمالي زيانونو خوندي وساتي.

سي‌بي‌اېس د «امنيتي مسايلو» په اړه د باخبره امريکايي چارواکو له قوله ويلي، ايران څو پوځي الوتکې د پاکستان د نورخان هوايي اډې ته انتقال کړې او ځینې ملکي الوتکې يې هم افغانستان ته استولې دي.

د راپور له مخې، دا لېږدونه څو ورځې وروسته له هغې ترسره شوه چې د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ايران او امريکا ترمنځ د اوربند اعلان وکړ. امريکايي چارواکو ادعا کړې چې پاکستان په داسې حال کې چې ځان يې د تهران او واشنګټن ترمنځ د ډيپلوماټيک منځګړي په توګه معرفي کاوه، په پټه يې ايراني پوځي الوتکو ته اجازه ورکړه چې د دې هېواد په هوايي ډګرونو کې کښېني.

په راپور کې راغلي چې د لېږدول شويو الوتکو له ډلې يوه «آر سي-۱۳۰» استخباراتي او کشفي الوتکه هم شامله وه، خو دوو امريکايي چارواکو سي‌بي‌اېس ته ويلي چې لا څرګنده نه ده ايا ايران افغانستان ته هم پوځي الوتکې استولې دي او که نه.

سي‌بي‌اېس ليکلي، چې دا تحرکات د ايران له لوري «روښانه هڅه» ښيي، څو خپل پاتې پوځي او هوايي امکانات د جګړې له پراخېدو خوندي کړي.

بل لور ته، يوه جګپوړي پاکستاني چارواکي د نورخان هوايي اډې په اړه دا ادعاوې رد کړې دي. نوموړي سي‌بي‌اېس ته ويلي: «نورخان اډه د ښار په منځ کې موقعيت لري او هلته د ګڼو الوتکو پټ ساتل ناشوني دي.»

د طالبانو وياند ذبيح‌الله مجاهد هم افغانستان ته د ايراني الوتکو د انتقال راپورونه رد کړي دي. هغه سي‌بي‌اېس ته ويلي: «ايران دې کار ته اړتيا نه لري.»

سرفراز بګټي د دوشنبې په ورځ خبري غونډه کې دغه نجلۍ د مطبوعاتو مخې ته وړاندې کړه، او وې ويل، کورنۍ یې د تربت ده. او امنیتي ادارو پر وخت اقدام وکړ او دغه پلان یې شنډ کړ.

همداراز هغه وویل، چې «د دغه اقدام له لارې نه یوازې له لویو ځاني زیانونو څخه مخنیوی وشو بلکې د پاکستان نړیوال تشخص ته د زیان رسولو هڅه هم ناکامه کړل شوه».

هغه وویل، چې څه موده مخکې ددې نجلۍ د لا درکه کېدو خبر ورکړل شوی و، او بيا یې امنیتي ادارو لټون پیل کړ. بګټي ادعا وکړه، دغه نجلۍ لادرکه نه وه بلکې د یوې وسله والې ډلې په کمپ کې یې روزنه روانه وه.

د بلوچستان لومړي وزیر وويل، په بلوچستان کې له ډېرې مودې راهیسې ښځې د ترهګرۍ لپاره کارول کېږي او دا د بلوڅو له کلتور خلاف عمل دي.

هغه زياته کړه، دغه نيول شوې نجلۍ یې پلار ته سپاري، څوک چې د لارۍ چلوونکی دی.

هغه وويل، «د ترهګرو ډلو دا چلند د شرم وړ دی». هغه د بلوڅ ازادي ځواک (بلوچستان لبرېشن ارمي) نومې بېلتون غوښتونکې ډلې د مشر بشیر زیب د نوم اخېستلو سره وویل چې پر دې اقدام دې شرم وکړي.

د پاکستان حکومت بلوچستان لبرېشن ارمي نومې ډله په ۲۰۰۶م کال کې لاقانونه ګرځولې ده.