د جرمني فدرالي پولیسو له لوګزامبورګ سره پر لاره یو ۳۵ کلن افغان د هغه د یوې پخوانۍ قضیې په تور نیولی دی. دغه افغان په پېچکش د یو بل تن په وهلو تورن دی او هامبورګ محکمې د څیړنو لپاره د هغه د توقیف امر ورکړی و.
د جرمني رسنیو د رپوټ له مخې، یاد افغان د جرمني او لوکزامبورګ پر لویه لاره د شپې پلټنې پرمهال د هویت د اسنادو له مخې نیول شوی دی.
هغه دغه راز د دولتي مامورینو پر وړاندې د ټینګاو په یوه بله قضیه کې هم مطلوب دی.
هغه محکمې ته له وړاندې کېدو وروسته زندان ته استول شوی دی.
د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام (یو این ډي پي) په خپل وروستي ټولنیز-اقتصادي راپور کې ویلي چې په افغانستان کې ۷۴ سلنه خلک لا هم له اقتصادي ناامنۍ او د خوړو له کمښت سره مخ دي.
د ملګرو ملتونو په راپور کې ویل شوي چې که څه هم د افغانستان اقتصاد د پرله پسې دوهم کال لپاره نسبي وده کړې، خو دا وده یوازې ۱.۹ سلنه ده چې د نفوس د چټک زیاتوالي اړتیاوو ته بسنه نه کوي او له همدې امله د خلکو د ژوند معیارونه کم شوي دي.
راپور زیاتوي چې جوړښتي ستونزې، د کاري فرصتونو کمښت، د سوداګرۍ د کسر پراخېدل او د نړیوالو مرستو کمښت د اقتصادي رغېدو بهیر لا هم ورو کړی دی.
د راپور له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې ۷۴ سلنه افغانانو د معیشتي ناامنۍ په حالت کې ژوند کړی او ډېری کورنۍ نه شي کولای خپلې لومړنۍ اړتیاوې پوره کړي. په ځانګړي ډول کلیوالي سیمې، ښځې، تازه راستنېدونکي او له وچکالۍ اغېزمنې سیمې تر ټولو سختو اقتصادي او ټولنیزو فشارونو سره مخ دي.
همدارنګه راپور یادونه کوي چې د پورونو زیاتوالی، د عایداتو کمښت، د روغتیايي خدماتو خرابوالی او د اوبو کمښت د کورنیو زیانمنتیا نوره هم زیاته کړې ده.
په راپور کې د بیړنیو او هدفمندو اقداماتو غوښتنه شوې، چې پکې د نړیوالو مرستو دوام، د کارموندنې او خصوصي سکتور ملاتړ، د ټولنیزې خوندیتوب پروګرامونو پراخول، د اقلیمي بدلون پر وړاندې د مقاومت پیاوړتیا، او د ښځو او نجونو پر وړاندې د محدودیتونو کمول شامل دي، څو یوه باثباته او ټولشموله اقتصادي رغونه رامنځته شي.
د طالبانو مشر هلمند ته د خپل وروستي سفر پرمهال په لښکرګاه ښار کې د کرېکټ په یوه معیاري لوبغالي کې د عیدګاه جومات د بنسټ ډبره اېښې ده. د هلمند د کرېکټ امریت اوس یاد لوبغالی د حج او اوقافو ریاست ته د جومات جوړولو لپاره سپارلی او لوبغاړو ته امر شوی چې خپل ورزشي توکي ور ټول کړي.
په هلمند کې د کرېکټ لوبغاړي وايي، چې د طالبانو لهخوا د کرېکټ لوی معیاري لوبغالی په عیدګاه جومات بدلیدونکی دی، ځکه تېره اونۍ ملا هبتالله اخوندزاده د لښکرګاه ښار د صافیانو په سیمه کې د کرېکټ بورډ اړوند رسمي لوبغالي کې د عیدګاه جومات د بنسټ ډبره کېښوده.
هلمندي لوبغاړو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د دغه ولایت د کرېکټ امریت ټولو لوبغاړو ته ویلي، چې له لوبغالي او اړوندې کرېکټ اکاډمۍ څخه خپل د لوبو وسایل وباسي.
د کرېکټ یوه لوبغاړي پر دغه اقدام د نیوکې په ترڅ کې وویل، «د طالبانو پر ټولو محدودیتونو سربیره یواځینۍ بوختیا یې د کرېکټ لوبه وه، خو د هبتالله اخوندزاده له لوري په هلمند کې د یادې لوبې پر تابوت وروستی میخ ووهل شو».
د هلمند له کرېکټ بورډ امریت څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې ولایتي ادارې امر ورته کړی، چې له یاد لوبغالي څخه دې د ورزش ټول وسایل وباسي او نور یاد لوبغالی د حج او اوقافو ریاست اړوند ګڼل کېږي.
د کرېکټ لوبغاړي په دې برخه کې د افغانستان کرېکټ بورډ ګرم ګڼي او وايی، چې د یاد معیاري لوبغالي بندیدو ته یې هېڅ غبرګون نه دی ښودلی.
د هلمند په کرېکټ لوبغالي کې له تېرو دوو کلونو راهیسې د افغانستان د زونونو په کچه کورنۍ سیالۍ کېدې او د یادو سیالیو پرمهال به زرګونه نندارچیان هم یاد لوبغالي ته ورتلل.
طالبانو په جومات د لوبغالي بدلولو موضوع په اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي.
د یاد لوبغالی د بنسټ ډبره د تېر جمهوري نظام پرمهال د ۱۳۹۶ کال په لیندۍ میاشت د لښکرګاه ښار د اوومي حوزې د صافیانو په سیمه کې کېښودل شوه.
هغه مهال د افغانستان د کرېکټ بورډ رییس عاطف مشعل او د کرېکټ ملي لوبغاړو هلمند ولایت ته سفر کړی و او ویلي یې وو، چې یاد لوبغالی د ۳۴ میلیونه افغانیو په لګښت په ۲۰ جریبه ځمکه جوړیږي او بودجه یې د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې وزارت ورکوي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت خپلو امنیتي ځواکونو ته نوي موټرسایکل او موټر وېشلي دي. د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند د چارشنبې په ورځ وویل، چې پولیسو ته په یولړ مراسمو کې دوه زره موټرسایکل، ۱۰۰ نوي موټر، د اوروژنې ریاست ته ۵۰ موټر او ترافیکو ته ۱۵۰ موټر سپارل شوي دي.
د طالبانو چارواکو ویلي چې له دې وروسته به د پولیسو د هرې ادارې وسایط ځانګړی رنګ ولري او د همدې تګلارې له مخې به زاړه وسایط هم په مشخصو رنګونو رنګ شي، څو د پولیسو بېلابېلې برخې په اسانۍ وپېژندل شي.
په دې اړه جوړو شویو مراسمو ته د طالبانو د کورنیو چارو وزارت مسوولانو وویل، چې د دغو موټرسایکلونو او وسایطو وېش به د امنیتي او خدماتي چارو د چټکتیا، د خلکو ستونزو ته د پر وخت رسېدو او د پولیسو د کاري وړتیا په لوړولو کې مهم رول ولري.
طالبانو په خپلو لیکو کې د پخوانيو امریکايي فورډ موټرو، چې نړیوالې ټولنې افغان ځواکونو ته ور کړي وو، استعمال کم کړی دی.
ددغو موټرو د تېلو ډېر لګښت او د پرزو نه پیدا کېدو، طالبان د یو شمېر موټرو او وسایطو د ډول تغییر ته هڅولي دي.
د تاجکستان د ملي امنیت دولتي کمېټې له دغه هېواد څخه د لسګونو افغان کډوالو د ایستلو لاملونه «جدي جرمونه» بللي دي. یادې کمېټې ویلي، چې د افغانانو په منځ کې یې له ترهګرو ډلو سره د اړیکو ۲۲پېښې، د جنسي تیري ۱۵، د جعلي اسنادو ۵۹۴ او د تاجکستان د امنیت ضد ۲۵ پېښې ثبت کړې دي.
د تاجکستان د ملي امنیت دولتي کمېټې ویلي، چې په دغو جرمونو کې د نشه يي توکو ناقانونه قاچاق (۶۷۰ پېښې)، له ترهګرو ډلو سره تړاو (۳۲ پېښې)، پر کم عمره کسانو د جنسي تېري اعمال (۱۵ پېښې)، د کډوالۍ د وضعیت ترلاسه کولو لپاره د جعلي اسنادو وړاندې کول (۵۹۴ پېښې)، د قمار او تفریحي غیرقانوني ځایونو جوړول (۴۵ پېښې) او له تخریبي ډلو سره اړیکې او د کوربه هېواد د وضعیت د بې ثباته کولو (۲۵ پېښې) شاملې دي.
دغه کمېټه وایي، سره له دې چې افغانانو ته د اوسېدو مناسب ځای، کار، زده کړه، امنیت او ارامي برابر وو، خو بیا یې هم د تاجکستان له قوانینو جدي سرغړونه کړې ده.
یادې ادارې دا نه ده روښانه کړې چې دا شمېرې د څومره وخت او کومې سیمې اړوند دي.
سرچینو تېره اونۍ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې تاجکستاني چارواکو ددغه هېواد د خجند ښار له جبار رسولوف ولسوالۍ نه د یوې تاجکستانۍ ښځې له وژل کېدو وروسته شاوخوا ۲۵۰ افغان کډوال دوشنبې ته لیږدولي او وروسته یې ټول افغانستان ته اخراج کړل.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ وایي چې په تاجکستان کې له ۹ زرو زیات افغان کډوال ژوند کوي.
دې ادارې مخکې له تاجکستاني چارواکو غوښتي وو چې کډوال دې نه شړي، ځکه دوی په افغانستان کې د ځورونې له خطر سره مخ کېدای شي.
د روسیې امنیت شورا ویلي چې له افغانستان نه د اپیمو د ناقانونه قاچاق د کمېدو له امله په دغه هېواد کې د افغانستان جوړو هیرویینو د نیول کېدو او ضبط کېدو کچه کمه شوې ده. د روسي چارواکو په وینا، د نشه يي توکو اړوند ثبت شوي جرمونه د تېر کال په پرتله ۴۰ سلنه کم شوي.
د دې ادارې د مطبوعاتي دفتر په وینا، له ۲۰۲۱ کال راهیسې په پرلهپسې ډول دا رجحان لیدل کېږي چې په ناقانونه ډول د هیرویینو د ضبط کچه راټیټه شوې ده.
چارواکي وایي، دا بدلون په نړیواله کچه د نشه يي توکو د قاچاق او په ځانګړي ډول له افغانستان نه د اپیمو د ناقانونه لېږد د کمېدو له امله دی.
د روسیې امنیت شورا دا هم ویلي چې دوی د اوکراین د چارواکو له لوري د نشه يي توکو د خپرېدو هڅې څاري او په دې تړاو یې ځینې ډلې هم نیولې دي.
د روسیې امنیت شورا ویلي چې د روان کال په لومړۍ ربع کې په دغه هېواد کې د نشه يي توکو اړوند ثبت شوي جرمونه د تېر کال د همدې مودې په پرتله ۴۰ سلنه کم شوي دي.
د راپور له مخې، د نشه يي جرمونو ونډه د ټولې جرمي کچې په جوړښت کې هم راکمه شوې او له ۱۲،۸ سلنې څخه ۹،۲ سلنې ته ښکته شوې ده.