په باجوړ کې پر مېنا کمپ د وسله‌والو برید؛ ۸ پاکستاني عسکر وژل شوي او ۳۵ نور ټپیان دي

د باجوړ امن جرګې مشر صاحبزاده هارون رشید خبریالانو ته وویل چې د سولې لپاره د دوی پخوانیو هڅو کومه ښکاره پایله نه درلوده. نوموړي زیاته کړه چې دغه پرلت به تر هغې دوام وکړي چې په سیمه کې دایمي سوله ټینګه شي او اړونده چارواکي د امنیت د ټینګښت لپاره اغېزناک او کوټلي ګامونه پورته کړي.

په دې غونډه کې د پاکستان د بېلابېلو سیاسي او مذهبي ګوندونو مشرانو لکه د مسلم لیګ نون ګوند ملک ګل کریم خان، د پیپلز ګوند شکیل احمد، د جمعیت علمای اسلام حاجي سید باچا، د تحریک انصاف ګل ظفر خان او ډاکټر خلیل الرحمن، د عوامي نېشنل ګوند شاه نصیر خان او یو شمېر نورو قومي مخورو ګډون کړی و.

دغو مشرانو په سیمه کې د روانې ناامنۍ پر پای ته رسولو ټینګار وکړ.

هارون رشید، چې د جماعت اسلامي سیمه‌ییز مشر هم دی، وویل چې په دغه پرلت کې به د هېواد د بېلابېلو سیاسي او مذهبي ګوندونو جګپوړي مشران هم په بېلابېلو ورځو کې د پیوستون ښودلو لپاره ګډون وکړي.

د پرلت د تنظیم او چمتووالي لپاره د سیاسي ګوندونو د استازو، ټولنیزو فعالانو او قومي مخورو یوه ګډه کمېټه هم جوړه شوې ده چې خپلې چارې به ژر پیل کړي.

په باجوړ کې د هدفي وژنو په لړۍ کې د پام وړ زیاتوالی لیدل شوی دی، چې په ترڅ کې یې ډیری سیاسي شخصیتونه په نښه شوي دي.

د دغو هدفي بریدونو ترڅنګ، په پوځي عملیاتو کې هم لسګونه ملکي وګړو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی. دغه وضعیت په سیمه کې د سختو اندېښنو لامل شوی او د ملکي تلفاتو په غبرګون کې ځایي خلکو په وار وار لاریونونه کړي دي.

د رسمي سرچینو له مخې، د څه باندې دوه زره هغو دولتي کارکوونکو او دولتي قراردادیانو معلومات راټولېږي چې له وسله والو ډلو سره په همکارۍ او یا هم هغوی ته د اسانتیاوو په رامنځته کولو تورن دي.

د خیبر پښتونخوا د کورنیو چارو وزارت په یوه سند کې راغلي چې د دغو کسانو پر ضد د جدي اقدام پرېکړه شوې ده.

د دغه رسمي سند پر بنسټ، ټولو اړوندو دولتي ادارو ته لارښوونه شوې چې د تورنو کارکوونکو نوملړ او معلومات تنظیم کړي. ټاکل شوې چې دا راټول شوي معلومات به وروسته خوندي او انلاین شي.

سرچینې زیاتوي چې د معلوماتو له بشپړېدو وروسته به د دغو کسانو پر ضد عملي ګامونه واخیستل شي او نومونه به یې په «شیډول فور» کې شامل شي.

شیډول فور د پاکستان د ترهګرۍ ضد قوانینو یوه برخه ده، چې حکومت پکې ډېری د سیاسي مخالفانو او مشکوکو کسانو نومونه ثبتوي.

په دغه نوملړ کې د پي ټي ایم په څېر د بشري حقونو اړوند غورځنګونو د غړو نومونه هم اچول شوي دي.

د خیبر پښتونخوا حکومت ددې اقدام په اړه یو شمېر شنونکي په دې باور دي، چې وسله وال جنګیالي او هغه ډلې، چې د « ښه طالبان» په نامه مشهورې دي، ښايي د نویو اقداماتو برخه ونه ګرځي، ځکه ډېر وخت حاکم امنیتي سیاستونه د هغوی لپاره ملاتړی چتر ګرځي.

په لنډي کوتل کې د افغانستان انټرنشنل - پښتو خبریال جواد شینواری وایي، چې په دغه ناسته کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ د رامنځته شویو ستونزو او د بند پاتې پاکستاني وګړو د ستنېدو په اړه خبرې شوې.
د جرګې غړي بنارس شینواري ویلي، چې د لارو بندېدو له کبله دوه اړخیزه سوداګري او کاروبار زیانمن شوی. دوی له افغان طالبانو غوښتنه کړې، چې د تورخم پر لار بند پاتې پاکستاني وګړي او موټرو ته د بېرته ستنېدو اجازه ورکړي.

یادې جرګې د لارې پر خلاصېدو او د سوداګریزو فعالیتونو پر ژر پیلېدو ټینګار کړی او د عملي اقدام غوښتنه یې کړې. پاکستاني چارواکو دا نه‌دي‌ ویلي، چې په څومره شمېر وګړي‌ یې په افغانستان کې بندپاتې دي.

طالبانو هم لاتراوسه د پاکستان قومي مشرانو او حکومتي چارواکو دې ناستې ته کوم غبرګون نه‌دی ښودلی.

هغه دغه خبرې «د اساسي قانون د ساتنې غورځنګ» يوې غونډې ته د وينا پرمهال کړې دي.

محمودخان اڅکزي ويلي، هېواد د ګواښونکو حالاتو پر لور روان دی. نوموړي زیاته کړې، هغو کسانو چې ولسواکي تر پښو لاندې کړې؛ د قانون او ولس پر وړاندې مسوول دي.

محمود خان اڅکزي وړاندې ویلي، لکه څنګه چې د ۱۸م اساسي قانوني بدلون پرمهال سياسي ګوندونه سره راټول شوي وو؛ اوس هم بايد ټول سياسي مشران د اساسي قانون د خونديتوب لپاره ګډ ګام پورته کړي.
هغه د نوازشریف، اصف زرداري او د مولانا فضل الرحمان نومونه ياد کړي او ويلي یې دي، که سياسي مشران يو ځل بيا د اساسي قانون د ژغورلو لپاره سره يو نه‌شي؛ نو حالات به نور هم کړکېچن شي.

محمودخان اڅکزي ادعا کړې ده، چې د اسراییل له زندانونو زيات بنديان د پاکستان په زندانونو کې ساتل کېږي. هغه وويل، د حکومت د تګلارو له امله په بلوچستان کې د بېلتون غږونه راپورته شوي او بايد پام وشي؛ څو په نورو پښتون مېشتو سيمو کې هم ورته حالت رامنځته نه‌شي.
نوموړي د ۲۶م او ۲۷م اساسي قانوني بدلونونو ملاتړ کوونکي هم تر نيوکو لاندې ونيول او ويې ويل، د پاکستان اساسي قانون د هېواد د يووالي بنسټ دی او که اساسي قانون کمزوری شي؛ نو هېواد به له جدي ګواښ سره مخامخ شي.

ماهرنګ بلوڅ زیاته کړې، نظار مري بلوڅ چې د بشري حقونو فعال او د بلوڅانو د يووالي غورځنګ غړی دی؛ په جبري توګه بې‌درکه شوی او تراوسه يې د برخليک په اړه هېڅ ډول معلومات نه‌دي ورکړل شوي.

همدارنګه د ذېشان ظهير بلوڅ پلار ظهير احمد له ۲۰۱۵کال راهيسې بې‌درکه دی، هغه د ۲۰۲۵کال د جون پر ۲۹مه وژل شوی دی. د هغه کورنۍ وايي، دوی له کلونو راهيسې د جبري بې‌درکيو له درد او کړاو سره مخ دي.

نوموړې وايي، چې د ذېشان خور ادیبه بلوڅ د پاکستان حکومت له‌خوا اړ اېستل شوې؛ څو په يوې خبري غونډه کې د بلوڅانو د يووالي غورځنګ څخه د بېلتون اعلان وکړي. د بشري حقونو پلويان دغه چاره پر کورنيو د رواني فشار يوه بېلګه بولي.

هغه زیاتوي، فوزيه بلوڅ چې د بلوڅانو د يووالي غورځنګ فعاله غړې ده؛ هغه هم له فشارونو سره مخامخ شوې ده. د هغې ورور دادشاه د ۲۰۲۶کال (د اپرېل په ۲۱مه) له خپل کور څخه بې‌درکه کړل شوی دی.
راپورونه ښیي، کله چې فوزيې د خپل ورور د موندلو او عدالت غوښتنه وکړه؛ نو نوموړې او د هغې د کورنۍ غړي نيول شوي، وهل شوي او وروسته بېرته خوشې کړل شوي دي. د ماهرنګ په وینا؛ په بلوچستان کې د سياسي او مدني فعالانو پرضد روان اقدامات د اندېښنې وړ دي او د خلکو د بنسټيزو حقونو د محدودېدو څرګندونه کوي.

د بلوڅانو د يووالي غورځنګ مشرې ماهرنګ بلوڅ ټينګار کړی، چې د دوی غورځنګ سوله‌ييز دی او خپلو فعاليتونو ته به په همدې ډول دوام ورکړي. نوموړې د بشري حقونو له نړۍوالو بنسټونو او سازمانونو غوښتنه کړې، چې د بلوچستان روان وضعيت ته جدي پام وکړي او د بشري حقونو د سرغړونو په تړاو له پاکستان حکومته حساب وغواړي.