د بوینګ شرکت ونډې ۴ سلنه راولوېدلې؛ ټرمپ وايي چین یوازې د ۲۰۰ الوتکو فرمایش ورکړی دی

د بحرین دولتي رسنۍ «بنا» د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۲۴مه) راپور ورکړی، چې متحده عربي امارات، سعودي عربستان، کویت، قطر، بحرین او اردن په یو ګډ لیک کې د ایران هغه څرګندونې غندلي چې ګواکې تهران غواړي د هرمز تنګي د مدیریت یا د دې مهمې سمندري لارې لپاره نوي قوانین وضع کړي.

په لیک کې راغلي، چې د ایران دغه دریځ د نړیوالو اصولو خلاف دی او ټینګار شوی چې د هرمز تنګی یو حیاتي نړیواله سمندري لاره ده چې د سوداګرۍ، انرژۍ او نړیوال تګ راتګ لپاره خورا مهم رول لري.

یادو هېوادونو ویلي چې هېڅ هېواد، پرته له دې چې جغرافیایي موقعیت یې څه وي، حق نه لري چې په یوازیتوب د دې تنګي لپاره یو اړخیز مدیریت یا ځانګړي قوانین جوړ کړي.

په یوه جلا لیک کې متحده عربي اماراتو ایران د مهمو غیرنظامي او حیاتي زیربناوو پر «قصدي بریدونو» تورن کړی دی.

دا هېوادونه له ملګرو ملتونو او امنیت شورا غوښتي چې د دې موضوع په اړه جدي اقدام وکړي او د نړیوالو اوبو د امنیت لپاره تضمینونه رامنځته کړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د ویاند دفتر په یوه خبرپاڼه کې ویلي، دا نوې مرسته د پخوانۍ ژمنې برخه ده او له دې سره د اوچا اړوند بشري پروګرامونو لپاره د امریکا ټول ملاتړ ۳،۸ میلیارده ډالرو ته رسېږي، چې په ۲۱ هېوادونو کې به ترې ګټه اخیستل کېږي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې امریکا او اوچا د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې د «بشري اصلاحاتو» په نوم یو چوکاټي تړون لاسلیک کړی و، چې هدف یې د مرستو چټک، اغېزمن او حساب ورکونکي وېش دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په وینا، د دغه تړون له عملي کېدو وروسته نږدې ۲۱،۱ میلیونه خلکو ته د ژوند ژغورنې مرستې رسېدلې دي او د مرستو د وېش بهیر د پخوا په پرتله چټک او منظم شوی دی.

خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د دې پروګرام له لارې ۹۲ سلنه مرستې هغو خلکو ته رسېدلې چې تر ټولو سخت بشري وضعیت لري او ۸۸ سلنه منابع په چټک ډول ساحو ته انتقال شوي دي.

همداراز ویل شوي چې د مرستو د وېش او نظارت لپاره نوي میکانیزمونه جوړ شوي، په دې کې د فساد، ضایع کېدو او ناوړه استفادې د مخنیوي لپاره د حساب ورکونې ځانګړي ټیمونه هم شامل دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ټینګار کړی چې د دې نوې مرستې موخه یوازې بېړنۍ بشري مرسته نه ده، بلکې د ملګرو ملتونو د بشري نظام د اصلاح او اغېزمنتیا لوړول هم دي.

امریکا ویلي چې دا هېواد لا هم د نړۍ تر ټولو لوی بشري مرسته کوونکی دی او له نورو هېوادونو او خصوصي سکتور څخه یې غوښتي چې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د صندوقونو لپاره خپل ملاتړ زیات کړي، څو مرستې په لا شفاف او اغېزمن ډول اړمنو کسانو ته ورسېږي.

محکمې ویلي، دغه ۵۴ کلن کس چې د لندن د ختیځې سیمې بیتنال ګرین اوسېدونکی و، د دیني مشر (امام) په توګه یې له خپل مذهبي مقام څخه ناوړه استفاده کړې او له ۲۰۰۴ تر ۲۰۱۵ کال پورې یې ښځې او نجونې جنسي ډول ځورولې دي.

هغه د لندن د سنرز بروک کراون محکمې له خوا د ۲۱ بېلابېلو جرمونو په تور محکوم شوی، چې پکې د ماشومانو پر وړاندې جنسي تېری، د ۱۳ کلونو څخه کم عمره ماشومانو پر وړاندې جنسي جرمونه او نور جدي تورونه شامل دي.

محکمې د سزا د اعلان پر مهال قاضي لیسلي کتبرټ وویل چې تورن کس «د تقوا او دیني وقار تر پردې لاندې له ښځو ناوړه استفاده کړې، یوازې د خپلې جنسي غوښتنې لپاره.»

قاضي زیاته کړه، چې نوموړي باور درلود قربانیان به د ټولنیز شرم او وېرې له امله د هغه پر ضد راپور ورنه کړي.

په محکمه کې د یوې قربانۍ شوې ښځې د بیان له مخې، هغې ویلي: «زما لپاره خان نه انسان دی، بلکې د شر بشپړ بڼه ده.»

هغې ویلي، چې تورن کس د دیني اعتبار تر سیوري لاندې د دروغو، وېرې او ګواښونو له لارې قربانیان خاموش ساتل.

بله قرباني چې هغه هم د پېښو پر مهال ماشومه وه، ویلي چې له دې تجربې وروسته «وېره، ګډوډي او بېوسي» ورسره پاتې شوې ده.

د د لندن میټروپولیټن پولیس او د څارنوالۍ ادارې ویلي، عبدالحلیم خان به قربانیان جلا او لرې ځایونو ته بلل او هلته به یې جنسي تېری پرې کاوه او هغوی ته به یې ویل چې دی د «ماورایي ځواک یا جن» تر اغېز لاندې دی.

پولیس وايي قربانیان د ټولنیز فشار، د کورنۍ د غبرګون او د «تور جادو» د وېرې له امله چوپ پاتې شوي وو.

د قضیې څېړونکې افسرې جیني رونان ویلي، چې د قربانیانو زړورتیا د دې سبب شوه چې قضیه عدالت ته ورسېږي.

هغې زیاته کړه: «موږ هیله لرو دا پرېکړه قربانیانو ته یو څه ارامي ورکړي او نورو ته دا پیغام ورسوي چې د جنسي تاوتریخوالي په وړاندې ملاتړ شته.»

زیلنسکي په خپل ایکس پوسټ کې ویلي، د لومړنیو معلوماتو له مخې پر استوګنیزه ودانۍ د برید لپاره د( کې ایچ - ۱۰۱) توغندی کارول شوی دی.

هغه زیاته کړې، چې دغه توغندی د ۲۰۲۵ کال په دوهمه ربع کې جوړ شوی، چې د ده په وینا ښيي روسیه لا هم د نړیوالو بندیزونو سربېره د توغندیو د تولید لپاره اړین برخې، وسایل او سرچینې ترلاسه کوي.

د اوکراین ولسمشر ویلي، چې د بندیزونو د تېرېدو او پټولو د روسي شبکو مخنیوی باید د نړیوالو شریکانو لپاره «حقیقي لومړیتوب» وي.

زیلنسکي ټینګار کړی، چې د روسیې د بندیزونو د ماتولو لارې بندول د جګړې د اغېزو د کمولو او د ملکي خلکو د خوندیتوب لپاره مهم دي.

دغو افغانانو په یوه خپره کړې اعلامیه کې ویلي، چې دوی د مرکو، طبي معایناتو، بایومټریک او امنیتي تاییدیو په ګډون ټول اړین پړاوونه بشپړ کړي دي. د دوی په وینا، یوازې د خپلو الوتنو نېټو ته منتظر وو، خو دا بهیر د ۲۰۲۵ کال د جنورۍ میاشتې په شلمه نېټه ودرول شو او تر اوسه پورې په ټپه ولاړ دی.

اعتراض کوونکو خبرداری ورکړی، چې د امریکا د متحدینو په توګه پېژندل شوي افغانان هره ورځ په پاکستان کې نیول کېږي او شړل کېږي. دوی زیاته کړې چې حتی هغه کسان هم د پاکستاني پولیسو له خوا نیول کېږي چې د امریکا د سفارت امنیتي لیکونه ورسره دي. د معلوماتو له مخې، ځینې کورنۍ لا دمخه شړل شوې او یو شمېر کسان بې له کوم خبره ورک شوي دي.

دغو کسانو ټینګار کړی، چې که افغانستان ته ستانه کړای شي، نو ژوند به یې له جدي ګواښ سره مخ شي، ځکه چې دوی د امریکایانو ترڅنګ ګډ کار کړی دی. دوی د امریکا له حکومت څخه د عاجل اقدام غوښتنه کړې او ویلي یې دي: «موږ په ښه نیت د امریکا ترڅنګ ودرېدو، اوس په درنښت له امریکا غواړو چې د خپلو متحدینو ترڅنګ ودرېږي.»

دا په داسې حال کې ده، چې له پاکستان څخه د افغان کډوالو د نیولو او شړلو لړۍ لا هم دوام لري.