شاه محمود میاخېل: د «خپلواکۍ» او بهرنیو غوښتنو ترمنځ د طالبانو دریځ متضاد دی
د تېر جمهوري نظام د دفاع وزارت پخواني سرپرست وزیر شاه محمود میاخېل، د طالبانو د لوړو زدهکړو د وزیر ندا محمد ندیم، د وروستیو څرګندونو په غبرګون کې ویلي چې د «خپلواک هېواد» ادعا او له روسیې د همکاریو غوښتنه دوه متضاد پیغامونه دي.
میاخېل پر ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې دا ډول دریځونه د منطق له مخې یو بل نفې کوي او د ده په وینا، دا هغه حالت دی چې «دوه متضاد اهداف په یو وخت کې وړاندې کېږي».
نوموړي ویلي، طالبان له یوې خوا ادعا کوي چې افغانستان د هېڅ چا «فرمایش» نه مني، خو له بلې خوا بیا له روسیې او نورو هېوادونو د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو غوښتنې کوي.
هغه زیاتوي چې نړیوال هېوادونه، په ځانګړي ډول لوی او اقتصادي ځواکمن هېوادونه، خپلې پالیسۍ د خپلو ګټو پر اساس ټاکي او د نورو «فرمایشونه» نه مني.
میاخېل د طالبانو د پالیسیو پر وړاندې نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د داسې دریځونو په نړیوالو سطحو کې جدي اعتبار نه شي جوړېدای. هغه زیاته کړې چې دا ډول خبرې د نړیوال سیاست په ډګر کې «ځان پورې د خندا» سبب ګرځي، او د زدهکړو او کورنیو سیاستونو ترمنځ د تناقض ښکارندويي کوي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
