محمودخان اڅکزي ويلي، هېواد د ګواښونکو حالاتو پر لور روان دی. نوموړي زیاته کړې، هغو کسانو چې ولسواکي تر پښو لاندې کړې؛ د قانون او ولس پر وړاندې مسوول دي.
محمود خان اڅکزي وړاندې ویلي، لکه څنګه چې د ۱۸م اساسي قانوني بدلون پرمهال سياسي ګوندونه سره راټول شوي وو؛ اوس هم بايد ټول سياسي مشران د اساسي قانون د خونديتوب لپاره ګډ ګام پورته کړي. هغه د نوازشریف، اصف زرداري او د مولانا فضل الرحمان نومونه ياد کړي او ويلي یې دي، که سياسي مشران يو ځل بيا د اساسي قانون د ژغورلو لپاره سره يو نهشي؛ نو حالات به نور هم کړکېچن شي.
محمودخان اڅکزي ادعا کړې ده، چې د اسراییل له زندانونو زيات بنديان د پاکستان په زندانونو کې ساتل کېږي. هغه وويل، د حکومت د تګلارو له امله په بلوچستان کې د بېلتون غږونه راپورته شوي او بايد پام وشي؛ څو په نورو پښتون مېشتو سيمو کې هم ورته حالت رامنځته نهشي. نوموړي د ۲۶م او ۲۷م اساسي قانوني بدلونونو ملاتړ کوونکي هم تر نيوکو لاندې ونيول او ويې ويل، د پاکستان اساسي قانون د هېواد د يووالي بنسټ دی او که اساسي قانون کمزوری شي؛ نو هېواد به له جدي ګواښ سره مخامخ شي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، تېره ورځ (د غویي ۲۳مه) ۹۷۵ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۵زره او ۲۲۹ کسان کېږي؛ له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستنې شوې دي.
د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د ننګرهار د تورخم، د کندهار د سپین بولدک، د هرات د اسلامکلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي. راپور زیاتوي، له دې ډلې ۷۶۷ کورنۍ د تورخم له لارې، ۱۴۰ کورنۍ د سپین بولدک له لارې، ۶۱ کورنۍ د ورېښمو پله له لارې او ۴۲ کورنۍ د اسلامکلا له لارې افغانستان ته ستنې شوې دي.
د دغه کمېسیون د معلوماتو پر بنسټ له یادو کورنیو سره د اړتیا وړ مرستې هم شوې دي. همداراز د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ له دې ډلې ۱۱۷۸ کورنۍ خپلو سیمو ته لېږدول شوې دي.
دا په داسې حال کې ده چې د ښځو او بشري حقونو د ملاتړ او ودې بنسټ خبرداری ورکړی، چې په ګاونډیو هېوادونو کې د افغان کډوالو وضعیت ورځ تر بلې خرابېږي او زرګونه کسان له جدي امنیتي او بشري ګواښونو سره مخ دي. له بل پلوه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني وایي، چې په روانې غویي میاشت کې له پاکستان، ایران او ترکیې نه په خپله خوښه او جبري توګه ۱۰۴زره او ۲۵۵ کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
یو بل لوبغاړی ضیاءالدین هم وايي: «په مصنوعي میدان کې ژاولې، عادي بوټان او درانه تګراتګ یا غېږ نیول جدي زیان رسوي. که همداسې دوام وکړي، دغه میدان به په لنډ وخت کې خپل کیفیت له لاسه ورکړي».