مېرڅ: د جرمنی او امریکا له لوري به ایران ته د اټومي وسلو د ترلاسه کولو اجازه ورنه‌کړل شي

د یاد اژانس د راپور له مخې، امریکا د ایران د وړاندیزونو پر ځای د خپلو شرطونو پر پلي کېدو ټینګار کوي. واشنګټن په ځانګړي ډول د اټومي پروګرام په برخه کې د تهران نوې طرحه د منلو وړ نه ده بللې او خپل پخوانی سختدریځه موقف یې تکرار کړی دی.

د امریکا او ایران ترمنځ اړیکې له څو لسیزو راهیسې ترینګلې دي، خو په وروستیو کلونو کې تر ټولو جدي اختلاف د تهران د اټومي پروګرام پر سر رامنځته شوی دی.

واشنګټن او لوېدیځ هېوادونه ادعا کوي چې ایران د اټومي وسلو د ترلاسه کولو هڅه کوي، خو تهران بیا ټینګار کوي چې اټومي پروګرام یې یوازې سوله‌ییز او د انرژۍ د تولید لپاره دی.

د یاد سازمان د راپور له مخې، د ایران د قانون پر بنسټ له دغې سزا څخه څلور کاله تعزیري بند عملي کېږي او شپږ کاله او شپږ میاشتې نور بند یې په تعلیقي ډول صادر شوی دی. زهره موسوي د افغان-ایران دوه ګوني تابعیت لرونکې ده، چې د ۱۴۰۴ کال د مرغومي میاشتې د اعتراضونو پر مهال نیول شوې وه.

یاد سازمان وايي، ایراني حکومتي ادارو د هغې تابعیت لغوه کړی او اوسمهال یې له ایران څخه د جبري ایستلو له ګواښ سره مخ کړې ده. زهره موسوي په ایران کې زېږېدلې او تر نیول کېدو وړاندې یې د فریمان ولسوالۍ په یوه رستورانت کې کار کاوه، چې د خپلې کورنۍ د سرپرستۍ مسوولیت هم ور تر غاړې و.

تر دې دمه ایراني چارواکو د زهره موسوي د نیولو، د بند د حکم او د هغې د تابعیت د لغوه کولو په اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي.

د روسیې دفاع وزارت ویلي، چې د دوی سرتېري دا مهال په بلاروس کې دي او هلته ورته لازم ملاتړ چمتو کېږي. مسکو زیاته کړې چې د دغې تبادلې په ترسره کېدو کې متحده عربي اماراتو هم منځګړیتوب کړی دی.

په ورته مهال اوکرایني لوري هم د خپلو سرتېرو بېرته راستنېدل تایید کړي دي.

دغه بندیان په داسې مهال تبادله شوي، چې دواړو هېوادونو د روانې میاشتې په پیل کې د ټرمپ په منځګړیتوب د هوکړې له مخې ژمنه کړې وه چې ۱۰۰۰ سرتېري به سره تبادله کوي. اوربند چې د مې له ۹مې تر ۱۱مې پورې و، د دواړو لوریو له خوا د سرغړونو له راپورونه هم ورکړل شوي.

زېلېنسکي دغه معلومات پر اېکس پاڼه لیکلي او ویلي یې دي، چې د ژغورنې ډلې تر یوې ورځې وروسته وتوانېدې د ودانۍ له کنډوالو دغه کسان راوباسي. راپورونه ښيي، چې د اوکراین په بېلابېلو سیمو کې د بې‌پیلوټه الوتکو او توغندیو پر مټ پراخ بریدونه شوي، چې ګڼې سیمې یې په نښه کړې دي.

زېلېنسکي ویلي، یوازې له چهارشنبې راهیسې روسیې تر ۱۵۶۰ زیات ډرونونه د اوکراین پر ملکي سیمو توغولي او شاوخوا ۱۸۰ ځایونه زیانمن شوي چې له دې ډلې تر ۵۰ زیاتې استوګنیزې ودانۍ شاملې دي.

دغه بریدونه داسې مهال شوي، چې د جګړې د پای ته رسېدو په اړه نړۍوالې خبرې او وړاندیزونه روان دي؛ خو ورته مهال جګړه لا هم روانه ده.

دیمیتري سیولوف د پنجشنبې په ورځ په کازان کې د (روسیې-اسلامي نړۍ د ۱۷م اقتصادي فورم) په څنډه کې ټاس خبري اژانس ته وویل: «په کابل کې د استازولۍ دفتر د پرانیستلو لپاره خبرې روانې دي او موږ هیله‌من یو، چې د روان کال تر پایه په افغانستان کې خپل پروګرامونه پلي کړو».

د هغه په وینا؛ د دغه مرکزونو اصلي موخه د روسي ژبې پراختیا، د روسیې د تاریخ او کلتور معرفي کول او په ځانګړي ډول په ښوونځیو او پوهنتونونو کې د ښوونیزو پروژو پلي کول دي.

د روسیې د عامه ډیپلوماسۍ مرکز اوس‌مهال په نهو افریقایي هېوادونو او ابخازیا کې فعال دی او استازي یې تر ډېره کلتوري او ښوونیزې پروژې پلي کوي. د روسیې او اسلامي نړۍ ۱۷م اقتصادي فورم به د غويي له ۲۲مې تر ۲۷مې پورې په کازان کې ترسره شي او د طالبانو یو پلاوی به هم په‌کې ګډون وکړي.

دیمیتري سیولوف تر دې وړاندې په مسکو کې د طالبانو سفیر ګل حسن سره لیدلي و او د دوه اړخیزو همکاریو په اړه یې خبرې اترې کړې وې.

د روسیې د ولسي ډیپلوماسۍ مرکز څه شی دی؟

دا په روسیه کې ثبت شوی هغه سازمان دی، چې په ۲۰۲۴کال کې فعال شوی او موخه یې «ولسي ډیپلوماسي» ده. د یاد سازمان اصلي فعالیتونه په نورو هېوادونو کې د روسي ژبې، کلتور او تاریخ وده، د «کورونو جوړول»، په ښوونځیو او پوهنتونونو کې د ښوونیز، کلتوري او علمي پروژو پلي کول او د هېوادونو د خلکو ترمنځ د نارسمي اړیکو پیاوړتیا شامله ده.

دغه مرکز د روسیې له دولتي بشري همکاریو سازمان سره نږدې همکاري لري؛ خو ځان د یوې نادولتي ادارې په توګه معرفي کوي. اوس‌مهال یې تمرکز تر ډېره پر افریقايي هېوادونو دی؛ خو اوس افغانستان ته هم خپل فعالیتونه پراخوي.