بلوچستان کې د ناامنۍ دوام؛ په دوو جلا بریدونو کې ښځینه پولیسه او د پوهنتون استاد وژل شوي

د پاکستان د پوهنې او روزنې فدرالي وزیرخالد مقبول صدیقيد قامي اسمبلۍ د پوښتنو پر مهال ویلي، دا مهال شاوخوا ۲۵ میلیونه او ۳۷۰ زره ماشومان، چې عمرونه یې د پنځو او ۱۶ کلونو ترمنځ دي، له بنسټیزو زده کړو محروم دي.

د نوموړي په وینا، پنجاب ایالت د هغو ماشومانو تر ټولو لوړ شمېر لري چې ښوونځیو ته نه ځي، او شمېر یې ۹ میلیونه او ۶۰۰ زره ته رسېږي.

هغه زیاته کړه چې په سند ایالت کې ۷ میلیونه او ۸۲۰ زره، په خیبر پښتونخوا کې ۴ میلیونه او ۹۲۰ زره، په بلوچستان کې ۲ میلیونه او ۹۴۰ زره، او په اسلام‌اباد کې نږدې ۹۰ زره ماشومان له زده کړو بې برخې دي.

د پوهنې وزیر ویلي، یوازې په اسلام‌اباد کې ۷۰ زره ماشومان بېرته ښوونځیو ته جذب شوي دي.

د قامي اسمبلۍ د معلوماتو له مخې، پاکستان د ۲۰۲۴ کال له جولای څخه د ۲۰۲۵ کال تر مارچ پورې د خپلې کورنۍ ناخالصې تولیدي بودجې یوازې ۰.۸ سلنه د پوهنې سکتور ته ځانګړې کړې ده.

شنونکي وایي، د پوهنې لپاره د بودجې ټیټه کچه، اقتصادي ستونزې، د ماشومانو کار، ناامني او د ښوونیزو اسانتیاوو کمښت هغه عمده عوامل دي چې په پاکستان کې یې میلیونونه ماشومان له زده کړو محروم کړي دي.

سیاسي شنونکي رفیع الله کاکړافغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي چې د افغان کډوالو حضور په تېرو څه باندې څلورو لسیزو کې د پاکستان په بېلابېلو سیمو، په ځانګړي ډول خیبر پښتونخوا، بلوچستان او کراچۍ کې د ټولنیزو، سیاسي او اقتصادي بدلونونو لامل شوی و.

د هغه په وینا، افغان کډوال هغه مهال پاکستان ته ولاړل چې افغانستان له جګړو او بې‌ثباتۍ سره مخ و او میلیونونه کسان د کډوالۍ ژوند ته اړ شول.

کاکړ وایي: « په بلوچستان، په ځانګړي ډول کوټه ښار کې، د افغان کډوالو پراخ حضور د ځینو بلوڅ ملتپالو ډلو لپاره د اندېښنې موضوع ګرځېدلې وه، او په کراچۍ کې هم یو شمېر سیاسي ګوندونو د افغانانو د نفوس د زیاتوالي پر وړاندې سیاسي دریځونه خپل کړي وو.»

هغه زیاتوي چې افغان کډوالو په بلوچستان کې د شاړو ځمکو په ابادولو او د کرنې په پراختیا کې مهم رول لوبولی، ځکه د ده په خبره افغانان د کرنې او سختو کارونو تجربه لري.

د نوموړي په وینا، د افغان کډوالو له امله د پولې دواړو غاړو ته سوداګري هم پراخه شوه او په پاکستان کې د ارزانه کار ځواک د زیاتېدو له امله صنعتي او سوداګریزو برخو اقتصادي ګټه ترلاسه کړه.

رفیع‌الله کاکړ د افغان کډوالو د ایستلو په اړه د پاکستان وروستۍ پرېکړه تر ډېره له امنیتي اندېښنو او له طالبانو سره د اسلام‌اباد له سیاسي اختلافاتو سره تړي.

هغه وایي، پاکستان هڅه کوي د افغان کډوالو د ایستلو له لارې پر طالبانو سیاسي فشار زیات کړي، خو د ده په باور دا اقدام «غیرانساني» بڼه لري.

شنونکی خبرداری ورکوي چې د افغان کډوالو پراخ ستنېدل به په ځانګړي ډول د بلوچستان پر کرنیز سکتور منفي اغېز وکړي، ځکه ډېرو کډوالو خپلې پانګې او شتمنۍ هم له ځان سره افغانستان ته انتقال کړې دي.

د راپورونو له مخې، تر اوسه له درې میلیونو زیات افغان کډوال له پاکستانه افغانستان ته ستانه شوي دي.

د پاکستان پیپلز ګوند د بلوچستان ایالتي اسمبلۍ پارلماني مشر میر صادق عمراني وویل، په بلوچستان کې هره ورځ د ناامنۍ پېښې کېږي، لویې لارې خوندي نه دي او خلک خپلو سیمو ته په ډاډه زړه سفر نه‌شي کولای.

هغه زیاته کړه چې که خلکو ته امنیت برابر نه‌شي، نو د اسمبلۍ ناستې هېڅ مانا نه لري.

د بلوچستان کورنیو چارو وزیر ضیا لانګو هم ومنله چې د قانون او نظم وضعیت د اندېښنې وړ دی. نوموړي وویل، د اسمبلۍ غړو او وزیرانو لپاره امنیتي ساتونکي ټاکل شوي او له سیاسي ګوندونو یې وغوښتل چې وسله‌والې ډلې په ښکاره وغندي.
په دې اړه د بلوچستان اسمبلۍ سپیکر عبدالخالق اڅکزي وویل، حکومت باید د امنیت د ښه کولو لپاره عملي ګامونه پورته کړي

یاده پېښه د جمعې په ورځ د نصر بجاراني کلي ته نږدې هغه وخت وشوه چې کارګرانو د نوي پُل د جوړولو لپاره زوړ پُل نړاوه. د پله یوه برخه ناڅاپه ولوېده او څو کارګران تر لاندې شول

پولیس وايي ، درې مړي او څو نور ټپیان له سیمې ایستل شوي چې ټپیان روغتون ته لېږدول شوي دي.

پولیس وايي د ټپیان شمېر تراوسه نه ده څرګند.

د ځايي رسنيو د راپور له‌مخې، همدارنګه د ۱۰ ګرامه سرو زرو په بیه کې ۱۳ زره ۲۸۹ کلدارې کمښت راغلی دی، چې له دې وروسته یې نوې بيه ۴ لکه ۸ زره ۸۳۲ کلدارې ټاکل شوې ده.

ويل شوي، په نړیوال مارکيټ کې هم د سرو زرو بیه د ۱۵۵ ډالرو په کمی سره تر في‌اونس ۴ زره ۵۴۵ ډالرو پورې راښکته شوې ده.

ایسوسیېشن وایي، په ځايي کچه په بیو کې د کمښت اساسي لامل په نړیوال مارکېټ کې د سرو زرو د بیو راټېټېدل دي.