د خيبرپښتونخوا د سويلي بنو ولسوالۍ پوليسو ادعا کړې، چې د فتحخېل له پېښې وروسته، د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ یې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۵ «مطلوب» وسلهوال وژلي، خو دا چې په دې عملیاتو کې دوی ته څه زیان رسېدلی او که نه، څه نهدي ویلي.
د بنو د سيمهييزو پوليسو مشر ارپياو سجاد خان په خپله فېسبوکپاڼه ویلي، په وژل شويو وسلهوالو کې د زرګل ډلې مهم قومندان حیاتالله، د څوکۍ فتحخېل په برید کې ښکېل اسدیار او نعمتالله او همداراز د منصور په نوم یو قومندان او یو بل وسلهوال شامل دي.
د بنو پولیس وایي، چې په دغې ولسوالۍ کې وسلهوالو ته هېڅ ځای نهشته او په وینا یې، دغه عملیات به تر هغې دوام ولري، چې ولسوالۍ د وسلهوالو له حضور څخه پاکه شي.
۷ شپې مخکې د بنو ولسوالۍ په فتحخېل سیمه کې د پولیسو پر یوې پوستې د وسلهوالو په برید کې ۱۵ ځايي پولیس وژل شوي او ۳ نور ټپيان شوي وو.
د یاد برید مسوولیت د «اتحادالمجاهدين» په نوم يوې وسلهوالې ډلې منلی وو.
سجاد خان له یادې پېښې وروسته ویلي وو، چې «د وژل شويو هر يوه پوليس په بدل کې به لس کسان ووژنو».
د پاکستان د کورنیو چارو وزير مُحسن نقوي هم په خپله اېکسپاڼه په بنو کې یاد عملیات ستایلي دي.
د عوامي ملي ګوند مشر اېمل ولي خان تازه یو ځل بیا ویلي، چې د ده لپاره د پښتون ژغورنې غورځنګ، د پاکستان طالبانو تحریک او تحریک انصاف یو ډول دي. هغه همدا راز ادعا کړې، چې د پښتون ژغورنې غورځنګ د عدم تشدد د ستر لاروي عبدالغفار خان نوم د خپلو شخصي ګټو لپاره کاروي.
دغه پښتون سیاستوال تر دې مخکې هم دغه ډول څرګندونې کړې وې، خو د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر هېڅکله د اېمل ولي دې ډول څرګندونو ته غبرګون نهدی ښودلی. په دې وروستیو کې د پاکستان ملي عوامي ګوند ډېری غړو پر پښتون ژغورنې غورځنګ سختې نیوکې پیل کړې دي.
هاخوا د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښو غړو له خپلو پلویانو غوښتي، چې د عوامي ملي ګوند د دغه روانو کړنو په تړاو دې چوپتیا غوره کړي.
د پاکستان تحریک انصاف ګوند چې اوس پر خیبر پښتونخوا هم حاکم دی، د اېمل ولي دغو څرګندونو ته تر اوسه څه غبرګون نهدی ښودلی.
د خيبرپښتونخوا په سویلي ولسوالۍ لکي مروت کې ۳ ورځې مخکې (سېشنبه- د غويي ۲۲مه) په شوې بمي چاودنه کې رياض خان هم وژل شوی و. دغه ځوان د ملېشې ځواک سرتېری و، خو نږدې ۶ مياشتې وړاندې یې دنده وروسته له هغې پرېښوده، چې دغه ځواک کې د دندې پر مهال یې کشر ورور په وسلهوال بريد کې ووژل شو.
د رياض خان تره، شادي الله، چې پهخپله هم پوليس افسر دی، افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وويل، د دوی کورنۍ غريبه ده، رياض یې مشر زوی و، ورپسې بل کشر محمد مصطفی او دوه نور کم عمره وروڼه هم لري.
هغه وويل، د دغو ځوانانو پلار په سيمه کې د ناامنۍ پېښو ته سخت خفه و. رياض خان ته به یې ويل چې «د مليشې ځواک دنده پرېږده او کور ته راځه». وروسته یې بل کشر زوی هم ملېشې ته لاړ، نو اندېښنې یې نورې هم زياتې شوې. هغه به تل پرېشانه و او د همدې غم له امله ورته د ۲۰۲۴م کال په جنورۍ کې د زړه دوره راغله او ژوند یې له لاسه ورکړ.
د کشر ورور وژنه او د رياض خان دنده پرېښودل
شادي الله زياته کړه، محمد مصطفی چې لا یې د دندې درې کاله نه وو پوره شوي، د ميرعلي او ميرانشاه تر منځ سيمه کې دنده ترسره کوله. د ۲۰۲۵م کال د اکتوبر په وروستيو کې پرې وسلهوال بريد وشو او دغه ۲۰ کلن ځوان، چې لا یې کوژده او واده نهو کړی، ووژل شو.
هغه وويل: «له دغه غم وروسته رياض خان سخت خواشينی شو، ځکه لومړی یې پلار د خپګان له امله مړ شو او بيا یې زلمی ورور ووژل شو. د ورور تر وژنې وروسته هغه کور ته راغی او پرېکړه یې وکړه، چې بېرته به دندې ته نه ځي، ځکه په کور کې یې بل مشر څوک نه و پاتې.»
رياض خان څنګه په چاودنه کې ووژل شو؟
د شادي الله په خبره، رياض خان چې د کور مشر و، د هغه پر معاش د کور لګښتونه روان وو، خو دنده یې پرېښوده او د کارګرۍ لپاره یې د «تيز رفتار» په نوم د سامان وړلو راوړلو رېکشا واخيسته، څو پرې کار وکړي او د کور لګښتونه پوره کړي.
هغه وويل: «د مې پر ۱۲مه (سېشنبه- د غويي ۲۲مه) رياض خان خپله رېکشا د کار لپاره ويستې وه. په پاټک بازار کې روان و، چې چاودنه وشوه او دی هم پهکې ووژل شو. د څلورو کلونو معلول زوی، نږدې يو کلنه لور، مېرمن او مور یې تر شا پاتې شول».
د لکي مروت چاودنه
د ترهګرۍ ضد پوليس ځواک «سيټيډي» د راپور له مخې، د لکي مروت د سرای نورنګ پاټک بازار کې د تحريک طالبان پاکستان په چاودنه کې د دوو پوليس سرتېرو او رياض خان په ګډون نهه تنه وژل شوي او ۳۳ نور ټپيان شوي وو.
د راپور له مخې، چاودنې نهيوازې مرګژوبله اړولې، بلکې نږدې هټيو او کورونو ته یې هم ډېر زيان رسولی دی.
د پوليس په راپور کې ادعا شوې، چې «ترهګر په خلکو کې د وېرې خپرولو او ملکي امنيت ته د زيان اړولو لپاره دغه ډول ناوړه کړنې ترسره کوي او د دښمن له استخباراتو پيسې او وسلې ترلاسه کوي».
خو تحريک طالبان پاکستان د نورنګ په چاودنه کې لاس لرل رد کړي دي.
د ناامنیو له امله سیمهییز سرتېري دندې پرېږدي
شادي الله وايي، په لکي مروت کې په ځانګړي ډول هغه پوليس، پوځي او د مليشې سرتېري چې له ولسوالۍ څخه بهر دندې ترسره کوي، کله چې خپلو کليو ته په رخصت راشي، ډېر وخت د هدفي بريدونو ښکار کېږي.
هغه وويل، د پوليسو، ملېشې او نورو امنيتي ځواکونو ډېرو سرتېرو د مرګ له وېرې دندې پرېښې دي. «څوک نهغواړي خپل ژوند له لاسه ورکړي».
هغه د سيمې پر منتخب پارلماني استازو هم نيوکې وکړې او ويې ويل، چې هغوی له سيمې اسلاماباد ته تللي او خلک له حکومتونو څخه ناهيلي شوي دي.
د خيبرپښتونخوا په ځانګړې توګه په سويلي او قبايلي ولسواليو کې په دې وروستيو کې د ناامنیو لمن پراخه شوې ده.
پوليس افسر د ناامنۍ د علت په اړه يوازې دومره وويل: «دا ډالري جګړه ده».
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پشتین ویلي، که یو قام خپل پارلمان، امنیت، عدالت، رسنۍ او پر خپله خاوره اختیا ونهلري، نو هغه قوم خپله له یو سخت ناورین سره مخ دی. هغه زیاتوي، پښتانه په دې جدید عصر کې له سخت زوال او ناورین سره مخ دی.
هغه وویل: «موجوده داسې کوم عدالت شته چې هغه پښتنو ته په یوه پېښه عدالت ورکړي، څومره ظلمونه وشول او څومره خلک ووژل شول خو میندو ته انصاف ورنکړل شي». د نوموړي په خبره، د پښتونخوا پر خاوره پاکستاني پارلمان او عدالت یوازې د پښتنو د ځپلو لپاره دي.
د منظور پښتین په خبره، په پښتونخوا کې شته امنیتي ادارې د پښتنو د امنیت د خوندي پر ځای برعکس پښتانه وژني او د دې کار لپاره یې وسلهوالې ډلې هم ساتلې دي. د نوموړي په خبره: «همدغه سیکیوریټي هغه خو پرېږد چې ستا تحفظ وکړي، هغه خو ستا د مړ کولو لپاره مسلح تنظیمونه ساتلي او تا پرې وژني».
د پښتون ژغورنې غورځنګ د مشر په خبره، د پاکستان په نوم اوسنی هېواد له پښتنو سره هېڅ ډول خواخوږي نه لري او برعکس د پښتنو د خاورې په بربادۍ کې یې لوی رول لوبی دی. هغه پاکستان د پنجابي استعمار بېلګه بللې ده.
منظور پښتون وویل، چې پاکستاني پوځیان په لیرې پرتو سیمو کې د نامالومه کسانو د موندلو په نوم د عامو پښتنو ګریوانونو ته لاسونه اچوي هغوی بې عزته کوي.
د ده په خبره، په پښتونخوا کې نامالومه وسلهوال د پاکستاني استخباراتو ایاېسای خلک دي. د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په خپل تفصیلي ویډيو کې د پښتونخوا د روان وضعیت په تړاو ډېر څرګندونې کړي او دغه سیمه کې یې امنیتي وضعیت تر بل هر وخت ترینګلی بللی دی.
د هغه په خبره، د خېبر لویې جرګې د پښتنو د ژوند بدلون لپاره لویې پرېکړې وکړې او هلته د پښتونخوا ټول مسایل ذکر شوي وو. د منظور پښتین په وینا، پنجابیان د پښتنو له جوړښتونو او ګډ اتفاق څخه وېره لري او له همدې کبله د دغو جوړښتونو د پاشل کېدو هڅې کوي.
نوموړي وویل: «زمونږ ډېره زیاته تادي ده چې څنګه خپل ملت ته یو مظبوط اعلان وکړو. داسې یوه لاره ورته رامنځته کړو چې دا ملت له دغو جنجالونو ووځي او یو سیال ملت ترې جوړ شي». د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په خپل پېغام کې باور څرګند کړی چې حتمي به داسې ورځ راځي، څو پاکستانی حکومت د پښتنو پر وړاندې د خپلو ناوړه کړنو حساب ورکړي.
د هغه په خبره، پښتانه په دې انتظار دی چې یو سمه لاره ورته برابره شي او دوی قربانیو ته هم چمتو دي او حتمي به یوه لاره موندل کېږي. نوموړی وایي، د پښتنو د ملاتړ خوځښتونو په تړاو باید ناهیلۍ خپرې نهشي او پښتنو ته هیله ورکړل شي چې د حقونو غوښتنو لپاره به یې حتمي لازم اقدامات کېږي.
هغه د خپل پیغام په وروستو کې وویل: «پښتانه بې وسه وي، خو بې غېرته او بې حسه نه دي».
د پاکستان پوځي سرچینو تایید کړې چې د خېبر پښتونخوا په باجوړ کې د مېنا پر پوځي کمپ د وسلهوالو په یوه برید کې لږ تر لږه ۸پاکستاني عسکر وژل شوي او ۳۵ نور ټپیان دي. د پوځي راپورونو له مخې، بریدګرو لومړی پر دغه مرکز یوه درنه چاودنه کړې او بیا یې وسله واله نښته پیل کړې ده.
سرچینې وایي، له چاودنې سمدستي وروسته وسلهوالو هڅه وکړه چې د ویجاړ شوي دېوال له لارې کمپ ته ننوځي، خو د پاکستاني عسکرو له غبرګون او متقابلو ډزو سره مخ شول.
سرچینې زیاتوي، چې پاکستاني ځواکونو د لاسي بمونو په کارولو او د «دامنګي» له څارونکې پوستې څخه د متقابلو ډزو په پایله کې د وسلهوالو د ننوتلو مخه نیولې ده. په راپور کې راغلي چې د بریدګرو پرمختګ په بشپړه توګه شنډ شوی او هغوی په شا تمبول شوي دي.
د پاکستان د پوځي چارواکو په وینا، اوسمهال په سیمه کې د مېنا کمپ د پاکولو عملیات روان دي ترڅو د پېښې دقیق زیانونه او وضعیت معلوم شي. د معلوماتو له مخې، تر اوسه د کمپ یوه برخه پاکه شوې او د ټپیانو او وژل شویو سرتېرو د لېږدولو بهیر دوام لري.
د باجوړ امن جرګې د سیمې د سیاسي او قومي مشرانو په ګډون پرېکړه کړې ده چې د روانې ناامنۍ پر ضد او د دایمي سولې د ټینګښت لپاره د جون پر شپږمه نېټه پراخ پرلت پیل کړي. دا پرلت به د باجوړ د خار په سیول کالوني سیمه کې وشي.
د باجوړ امن جرګې مشر صاحبزاده هارون رشید خبریالانو ته وویل چې د سولې لپاره د دوی پخوانیو هڅو کومه ښکاره پایله نه درلوده. نوموړي زیاته کړه چې دغه پرلت به تر هغې دوام وکړي چې په سیمه کې دایمي سوله ټینګه شي او اړونده چارواکي د امنیت د ټینګښت لپاره اغېزناک او کوټلي ګامونه پورته کړي.
په دې غونډه کې د پاکستان د بېلابېلو سیاسي او مذهبي ګوندونو مشرانو لکه د مسلم لیګ نون ګوند ملک ګل کریم خان، د پیپلز ګوند شکیل احمد، د جمعیت علمای اسلام حاجي سید باچا، د تحریک انصاف ګل ظفر خان او ډاکټر خلیل الرحمن، د عوامي نېشنل ګوند شاه نصیر خان او یو شمېر نورو قومي مخورو ګډون کړی و.
دغو مشرانو په سیمه کې د روانې ناامنۍ پر پای ته رسولو ټینګار وکړ.
هارون رشید، چې د جماعت اسلامي سیمهییز مشر هم دی، وویل چې په دغه پرلت کې به د هېواد د بېلابېلو سیاسي او مذهبي ګوندونو جګپوړي مشران هم په بېلابېلو ورځو کې د پیوستون ښودلو لپاره ګډون وکړي.
د پرلت د تنظیم او چمتووالي لپاره د سیاسي ګوندونو د استازو، ټولنیزو فعالانو او قومي مخورو یوه ګډه کمېټه هم جوړه شوې ده چې خپلې چارې به ژر پیل کړي.
په باجوړ کې د هدفي وژنو په لړۍ کې د پام وړ زیاتوالی لیدل شوی دی، چې په ترڅ کې یې ډیری سیاسي شخصیتونه په نښه شوي دي.
د دغو هدفي بریدونو ترڅنګ، په پوځي عملیاتو کې هم لسګونه ملکي وګړو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی. دغه وضعیت په سیمه کې د سختو اندېښنو لامل شوی او د ملکي تلفاتو په غبرګون کې ځایي خلکو په وار وار لاریونونه کړي دي.