د کانګو ناروغۍ له خپرېدو د مخنیوي هڅې؛ طالبان وایي قصابان باید محافظتي وسایل وکاروي

نوموړي د شنبې په ماښام (د غويي ۲۶مه) په یوه پېغام کې ځان ته د جنرال مبین پر ځای د محمد مبین نوم کارولی دی. هغه وویل: «اوس مهال خپل کور کې یم، دې نظام ټول هغه اصولي مراتب ترسره کړي دي». د طالبانو د خواله رسنیو دې فعال په خپل پېغام کې له خپلې ډلې څخه کلک ملاتړ څرګند کړی دی.

محمد مبین وایي، د طالبانو محاکم او قاضیان د نظام او انسانانو د اصلاح لپاره دي. د نوموړي په خبره: «زندانونه د انسانانو د اصلاح لپاره دي. د نظام څپېړه دا د پلار څپېړه ده او دا کوم عیب هم نه دی». هغه ټینګار وکړ، چې په زندان کې یې رواني حالت ښه و او له هېڅ ډول شکنجې سره مخ شوی نه‌دی.

هغه ویلي: «کېدای شي په تېرو شلو کلونو کې له موږ څخه ځینې داسې خبرې شوې وي، چې د مشرانو به خوښې نه‌وې، نو اینده کې به دغه شی نه‌تکرارېږي».

د طالبانو د خواله رسنیو دغه فعال تر دې مخکې هم طالبانو نیولی وو. د نوموړي د نیول کېدو لامل په وار وار د پاکستان پر ضد توندې څرګندونې بلل شوي،‌ خو طالبانو په رسمي ډول د هغه د زنداني کېدو لامل نه‌دی روښانه کړی.

سرچینې: څو لوړپوړو طالب چارواکو د طالبانو د رسنیز فعال جنرال مبین د خوشې کولو هڅې پیل کړې | افغانستان انټرنشنل پښتو

تر دې مخکې افغانستان انټرنشنل خبر ورکړی وو، چې د طالبانو دننه یو شمېر کړۍ هڅه کوي، څو د طالبانو دغه تبلیغاتي غړی خوشې کړي.

نظاماني له اج ټلوېزیوني شبکې سره په مرکه کې وویل، چې اسرار نه‌یوازې دی د نښه ویشتونکو او پرمختللو وسلو له مرمیو وژغوره، بلکې خوندي ځای ته د لېږدولو پر مهال یې پر بریدګرو متقابلې ډزې هم کولې.

د سفیر په خبره، په دې بهیر کې یاد عسکر په سینه په دوو مرمیو ولګېد، خو بیا یې هم برید شنډ کړ. هغه زیاته کړه، چې د عسکر دا کار یوازې د یوه کس ژغورل نه، بلکې د پاکستان د «وقار» ساتنه وه.

سفیر د پېښې د سختو شېبو په یادولو سره وویل، چې عسکر په خپلو وینو لړلی وو، خو بیا یې هم د ده د بدن پلټنه کوله چې چېرته ټپي شوی نه وي. نظاماني وویل: «ما ورته وویل چې زه نه یم لګېدلی، ته لګېدلی یې. هغه راته وویل چې زه ښه یم او ټینګار یې کاوه چې لومړی باید سفیر ولېږدول شي».

وروسته د پاکستان د پوځي الوتکو په مرسته ټپي عسکر له کابل څخه پېښور ته ولېږدول شو او هلته یې په پوځي روغتون کې درملنه وشوه.

سره له دې چې پر سفیر مخامخ برید شوی وو، خو هغه له کابل څخه سمدستي وتل رد کړل. نظاماني وویل، که هغه ورځ له کابله وتلی وای، دښمن به رواني بریا ترلاسه کړې وای.

نوموړي پاکستاني ډېپلوماټان د پاکستان د دفاع په لومړۍ کرښه کې ولاړ عسکر وبلل او د خپل هېواد له پوځ او حکومت څخه یې مننه وکړه. د دغې پېښې په تړاو، سرتېري اسرار محمد ته د «ستاره بسالت» او سفیر عبیدالرحمن نظاماني ته د پاکستان د ولسمشر او لومړي وزیر له خوا د مېړانې مډالونه ورکړل شوي دي.

طاهر اشرفي د شنبې په ورځ (د غويي ۲۶مه) په لاهور کې په یوه خبري کنفرانس کې وویل: «دا وخت خیبر پښتونخوا او بلوچستان له ترهګرۍ سره مخ دي» او په خیبر پښتونخوا کې علما وژل کېږي.

هغه ادعا وکړه: «له دې څخه معلومېږي که په افغانستان کې د حامد کرزي دور وو، د اشرف غني دور وو او که اوس د طالبانو لنډمهالې واکمني ده، د پاکستان پر ضد د افغانستان له خاورې څخه د سازشونو لړۍ نه‌ده درېدلې».

هغه وویل: «موږ له خپل ریاست سره ولاړ یو، وینه که په بنو کې، چارسده، لکي مروت او يا په باجوړ کې تویېږي، د پاکستانیانو وینه تویېږي».

طاهر اشرفي تر مخکې هم ویلي وو، چې د پاکستان «دښمنان» په افغانستان کې حضور لري، طالبان یې ملاتړي دي او هڅه کوي دغه هېواد بې‌ثباته کړي.

پاکستان له اوږدې مودې راهیسې تور لګوي، چې د افغانستان خاوره د ترهګرۍ لپاره د پاکستان پر ضد کارېږي، خو طالبانو د پاکستان دغه تورونه رد کړي او په پاکستان کې یې روان وضعیت د دغه هېواد کورني مسایل بللي دي.

څېړونکو له ۱۲ هغو افغان ځوانانو سره مرکې کړي، چې د ۱۴ او ۲۱ کلونو ترمنځ برېتانیا ته رسېدلي او اوس د شاوخوا شلو کلونو په عمر کې دي. په څېړنه کې د عبدالله په نوم یوه ګډونوال ویلي، چې په افغانستان کې د خپل خپلوانو وژل کېدو سخت اندېښمن کړی او د شپې له‌خوا خوب نه‌شي کولی.

یوه بل ځوان بیا ویلي، چې د هغه رواني فشارونه او دردونه اوس په فزیکي ناروغیو بدل شوي دي. دغه ځوانان د پښتنو، تاجکو او هزاره‌ګانو په ګډون له بېلابېلو قومونو څخه دي.

د څېړنې مشره او روان‌پوهه ربیکا لېن او کلینیکي استاد ډاکتر کیني چیو وایي، هغه ماشومان چې له میندو او پلرونو پرته برېتانیا ته رسېدلي، د نورو کډوالو پر تله ډېر له رواني فشار او خپګان سره مخ دي.

د دوی په وینا، دا ځوانان د فزیکي دردونو، رواني ستونزو او ټولنیزو اړیکو په برخو کې له ننګونو سره مخ دي او له خلکو سره په اړیکو جوړولو کې ستونزې لري.

کارپوهان زیاتوي، چې په افغاني ټولنه کې د نارینه‌وو له‌خوا د خپلو احساساتو نه څرګندول د دوی رواني ستونزې لا پسې ډېرې کړې دي.

د څېړنې له‌مخې، ډېری دغو ځوانانو د خپلو اندېښنو د کمولو لپاره کرېکټ، لمونځ کولو او له ملګرو سره خبرو ته مخه کړې ده، خو یو شمېر کمو کسانو بیا ځان ته د زیان رسولو او یا هم د الکولو کارولو هڅه کړې ده.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق په خپله ا‌ېکس‌پاڼه لیکلي، چې له دایکندي څخه دا ټکان ورکوونکی راپور ښيي، چې افغان ښځې نه یوازې له زده‌کړو، کار او په ټولنه کې د ګډون له حقونو بې‌برخې دي، بلکې له جنسي زورزیاتيو، ګواښونو او ځورونو سره هم مخ دي. هغه دغه وضعیت د طالبانو د «اسلامي واکمنۍ» یوه بېلګه بللې ده.

فایق زیاته کړې، چې په دایکندي کې له یوې واده شوې ښځې سره جبري نکاح، د خبریالانو زنداني کول او په هرات کې د ښځو نیول د حاکم «استبداد» نورې بېلګې دي. هغه ټینګار کړی، چې له وېرې د قربانیانو چوپتیا د قانون او عدالت د نشتوالي ښکارندویي کوي او همداراز یې له نړیوالې ټولنې او د بشري حقونو له بنسټونو غوښتي، چې دا «جنایتونه» مستند کړي او بې‌تفاوته پاتې نه‌شي.

دا غبرګون وروسته له هغه ښودل کېږي، چې افغانستان انټرنشنل د شنبې په ورځ د دایکندي د یوې اوسېدونکې د غږیز پیغام پر بنسټ یو راپور خپور کړ. په دغه راپور کې راغلي، چې د طالبانو چارواکي او د هغوی تر ملاتړ لاندې زورواکي په دولتي ادارو او روغتیایي مرکزونو کې له مجردو او واده شویو ښځو څخه د جنسي اړیکو غوښتنه کوي.

په دايکندي کې يوه واده شوې ښځه وايي طالبان غواړي هغه «بل سړي ته په نکاح کړي» | افغانستان انټرنشنل پښتو

پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، پر ښځو سخت محدودیتونه لګول شوي او دغه ډله په پراخه کچه د بشري حقونو پر سرغړونو تورنه ده. د راپورونو له‌مخې، په ټول هېواد کې خپلسري نیونې، په عام محضر کې د درو وهل او هدفي وژنې زیاتې شوي، چې له امله یې افغانستان د ناحقه نیونو په نړیوال نوملړ کې شامل شوی او نړیواله انزوا یې لا پسې ژوره شوې ده.