د پاکستان د کورنیو چارو وزیر له ایراني چارواکو سره د خبرو لپاره تهران ته ورسېد

د ټایلنډ د ټرانسپورټ وزارت مرستیال سیریپونګ انګاک‌ ساکولکیات خبریالانو ته ویلي، چې یاده پېښه نن د شنبې په ورځ، په بنکاک کې د ریل ګاډي د پټلۍ د تېریدو په ځای کې شوې او له ټکر سره سم په بس کې اور لګېدلی چې له امله یې شاوخوا نورو وسایطو ته هم زیان رسېدلی دی.

د پېښې یوه عینې شاهد رویټرز ته ویلي:« بس په سره اشاره کې بند پاتې و او د حرکت لاره یې نه لرله. نور موټر هم بند وو او مخکې نه شوای تللی. اور سمدستې ولګېد، که دا یوه عادي کاري ورځ وای، ښايي زیان به یې تر دې ډېر زیات و».

د ژغورنې دلو ویليو د اوبو د نلونو په واسطه یې اور مړ کړی او له ویجاړ شوي بس څخه یې ټپیان را اېستلي او روغتون ته لېږدولي

د راپورونو له مخې، د کیچ ولسوالۍ اړوند ابسر سیمه کې وسله‌والو د بلوچستان د پولیسو پر یوې ښځینه سرتېرې هغه مهال ډزې وکړې چې په موټر کې روانه وه.

پولیس وایي، په دې برید کې ښځینه پولیسو وژل شوې او د هغې خاوند او پنځه کلن زوی ټپیان شوي دي. ټپیان او د وژل شوې مړی روغتون ته لېږدول شوي، خو تر اوسه د بریدګرو د هویت او انګېزې په اړه څه نه دي ویل شوي.

بل لور ته، د نوشکي ولسوالۍ د مینګل‌اباد سیمې کې هم ناپېژاندو وسله‌والو د پوهنتون یو استاد پروفیسور غمخوار حیات په ډزو وژلی دی.

دا پېښې په داسې حال کې رامنځته کېږي چې تېره اوونۍ د مستونګ ولسوالۍ کې دګوادر پوهنتونمرستیال رییس، دوه استادان او یو موټرچلوونکی د وسله‌والو له‌خوا تښتول شوي وو، چې تر اوسه یې برخلیک نه دی معلوم.

په بلوچستان کې د امنیتي او علمي شخصیتونو پر وړاندې د بریدونو زیاتېدو د سیمې د امنیتي وضعیت په اړه تازه اندېښنې راپورته کړې دي.

د پاکستان د پوهنې او روزنې فدرالي وزیرخالد مقبول صدیقيد قامي اسمبلۍ د پوښتنو پر مهال ویلي، دا مهال شاوخوا ۲۵ میلیونه او ۳۷۰ زره ماشومان، چې عمرونه یې د پنځو او ۱۶ کلونو ترمنځ دي، له بنسټیزو زده کړو محروم دي.

د نوموړي په وینا، پنجاب ایالت د هغو ماشومانو تر ټولو لوړ شمېر لري چې ښوونځیو ته نه ځي، او شمېر یې ۹ میلیونه او ۶۰۰ زره ته رسېږي.

هغه زیاته کړه چې په سند ایالت کې ۷ میلیونه او ۸۲۰ زره، په خیبر پښتونخوا کې ۴ میلیونه او ۹۲۰ زره، په بلوچستان کې ۲ میلیونه او ۹۴۰ زره، او په اسلام‌اباد کې نږدې ۹۰ زره ماشومان له زده کړو بې برخې دي.

د پوهنې وزیر ویلي، یوازې په اسلام‌اباد کې ۷۰ زره ماشومان بېرته ښوونځیو ته جذب شوي دي.

د قامي اسمبلۍ د معلوماتو له مخې، پاکستان د ۲۰۲۴ کال له جولای څخه د ۲۰۲۵ کال تر مارچ پورې د خپلې کورنۍ ناخالصې تولیدي بودجې یوازې ۰.۸ سلنه د پوهنې سکتور ته ځانګړې کړې ده.

شنونکي وایي، د پوهنې لپاره د بودجې ټیټه کچه، اقتصادي ستونزې، د ماشومانو کار، ناامني او د ښوونیزو اسانتیاوو کمښت هغه عمده عوامل دي چې په پاکستان کې یې میلیونونه ماشومان له زده کړو محروم کړي دي.

سیاسي شنونکي رفیع الله کاکړافغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي چې د افغان کډوالو حضور په تېرو څه باندې څلورو لسیزو کې د پاکستان په بېلابېلو سیمو، په ځانګړي ډول خیبر پښتونخوا، بلوچستان او کراچۍ کې د ټولنیزو، سیاسي او اقتصادي بدلونونو لامل شوی و.

د هغه په وینا، افغان کډوال هغه مهال پاکستان ته ولاړل چې افغانستان له جګړو او بې‌ثباتۍ سره مخ و او میلیونونه کسان د کډوالۍ ژوند ته اړ شول.

کاکړ وایي: « په بلوچستان، په ځانګړي ډول کوټه ښار کې، د افغان کډوالو پراخ حضور د ځینو بلوڅ ملتپالو ډلو لپاره د اندېښنې موضوع ګرځېدلې وه، او په کراچۍ کې هم یو شمېر سیاسي ګوندونو د افغانانو د نفوس د زیاتوالي پر وړاندې سیاسي دریځونه خپل کړي وو.»

هغه زیاتوي چې افغان کډوالو په بلوچستان کې د شاړو ځمکو په ابادولو او د کرنې په پراختیا کې مهم رول لوبولی، ځکه د ده په خبره افغانان د کرنې او سختو کارونو تجربه لري.

د نوموړي په وینا، د افغان کډوالو له امله د پولې دواړو غاړو ته سوداګري هم پراخه شوه او په پاکستان کې د ارزانه کار ځواک د زیاتېدو له امله صنعتي او سوداګریزو برخو اقتصادي ګټه ترلاسه کړه.

رفیع‌الله کاکړ د افغان کډوالو د ایستلو په اړه د پاکستان وروستۍ پرېکړه تر ډېره له امنیتي اندېښنو او له طالبانو سره د اسلام‌اباد له سیاسي اختلافاتو سره تړي.

هغه وایي، پاکستان هڅه کوي د افغان کډوالو د ایستلو له لارې پر طالبانو سیاسي فشار زیات کړي، خو د ده په باور دا اقدام «غیرانساني» بڼه لري.

شنونکی خبرداری ورکوي چې د افغان کډوالو پراخ ستنېدل به په ځانګړي ډول د بلوچستان پر کرنیز سکتور منفي اغېز وکړي، ځکه ډېرو کډوالو خپلې پانګې او شتمنۍ هم له ځان سره افغانستان ته انتقال کړې دي.

د راپورونو له مخې، تر اوسه له درې میلیونو زیات افغان کډوال له پاکستانه افغانستان ته ستانه شوي دي.

د روسیې دولتي اژانس د شنبې په ورځ، د غويي ۲۶مه راپور ورکړی، چې روسي ځواکونو وکولای شول چې د اوکراین په ختیځ خارکیف سیمه کې د بورووا او کوتکیوکا په نومونو ستراتیژیک کلي د خپل کنټرول لاندې راولي.

د روسیې د دفاع وزارت په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې دغه پرمختګ د یادې سیمې په جبهو کې د روسي سترېرو د ځانګړو عملیاتو په پایله کې شوی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د اوکراین د جګړې په کرښو کې نښتې لا هم په شدخت سره روانې دي، خو اوکرایني چارواکو تر اوسه د دغو دوو کلیو د سقوط په اړه رسنیو ته څه نه دي ویلي.