سارا اډمز: امریکا د افغانستان د ترهګرو اصلي مشران نه، بلکې عادي کسان نیسي

دغه سازمان په خپل تازه راپور کې ویلي چې وروستیو سېلابونو د لوګر، ننګرهار، لغمان، جوزجان، سمنګان، بلخ، تخار، بغلان، هرات، بادغیس، هلمند او کندهار ولایتونو اوسېدونکو ته پراخ مالي او بشري زیانونه اړولي دي.

د راپور له مخې، تر اوسه له ۷ زره او ۴۰۰څخه زیاتې زیانمنې شوې کورنۍ د عاجلو مرستو لپاره ثبت شوې دي او دغو کورنیو ته د دوو میاشتو لپاره خوراکي او نغدي مرستې ورکول کېږي.

د خوړو نړیوال سازمان همداراز ویلي چې افغانستان ته د راستنېدونکو کډوالو شمېر هم په بې‌ساري ډول زیات شوی دی. د سازمان د معلوماتو له مخې، یوازې د روان کال په لومړیو څلورو میاشتو کې تر نیم میلیون ډېر کسان هېواد ته ستانه شوي دي.

راپور زیاتوي چې یاد سازمان یوازې د اپرېل میاشتې پر مهال نږدې ۷ زره راستنېدلو کورنیو ته مرستې رسولې دي.

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې د بودجې کمښت، د خوراکي توکو لوړې بیې او اکمالاتي ستونزې د مرستو روان بهیر له جدي ګواښ سره مخ کړی دی.

د خوړو نړیوال سازمان ویلي، که نړیوال تمویل زیات نه شي، د ۲۰۲۶ کال له جون میاشتې وروسته به په پنځو سرحدي سیمو کې د مرستو پروګرامونه ودرول شي.

د راپور له مخې، د جولای او نومبر ترمنځ به شاوخوا ۱،۵ میلیونه کسان له بشري مرستو بې‌برخې شي او د ژمي لپاره د خوراکي زېرمو نشتوالی به د میلیونونو افغانانو ژوند له خطر سره مخ کړي.

یاد سازمان وایي چې یوازې د اپرېل میاشتې پر مهال یې له ۲،۱ میلیونه کسانو سره مرسته کړې، چې پکې ۶ زره او ۹۰۰ میټریک ټنه خوراکي توکي او ۸،۵ میلیونه ډالر نغدي مرستې شاملې دي.

راپور کې راغلي چې د افغانستان ـ پاکستان د سرحد تړل کېدو او د ایران له لارې د ترانزیټي لارو محدودېدو له امله د لېږد رالېږد لګښتونه درې برابره لوړ شوي او زرګونه ټنه خوراکي توکي لا هم بند پاتې دي.

د تغذیې وضعیت هم د اندېښنې وړ بلل شوی دی. د خوړو نړیوال سازمان وایي، د بودجې د محدودیتونو له امله ښايي یوازې له هرو څلورو خوارځواکو ماشومانو څخه یو او له هرو درېیو اړمنو ښځو څخه یوې ته مرستې ورسولای شي.

چارواکي وایي، نوموړی د اروپا په بېلابېلو هېوادونو کې د نږدې شلو بریدونو د همغږۍ او پلانونو په تور څارل کېده.

د قضیې په اسنادو کې ویل شوي، چې الساعدي د «الشهاب‌الیمن» په نوم د ایران‌پلوې اسلامپالې ډلې مشري کړې او د امریکا پر خاوره د اضافي بریدونو د طرحې هڅې یې هم کړې دي. د فاکس‌نیوز په وینا، نوموړی به په نیویارک کې محاکمه شي.

د فدرالي پلټنو ادارې (اېف‌بي‌ای) ویلي، دا اقدام یې هغه وخت وکړ، کله چې استخباراتي معلومات ترلاسه شول، چې الساعدي غواړي د الشهاب‌الیمن عملیات امریکا ته وغځوي. د ادارې په وینا، هغه ځینو کسانو ته سپارښتنه کړې وه، چې په ټاکلو ایالتونو کې پر سیناګوګونو او نورو یهودي بنسټونو بریدونه همغږي کړي.

چارواکي زیاتوي، چې د الساعدي د نیولو بهیر او لېږد د څو ادارو په همغږۍ ترسره شوی، خو د نیولو دقیق ځای او نېټه لا نه‌ده افشا شوې. قضایي سرچینو تر اوسه د نوموړي د مدافع وکیل دریځ نه‌دی شریک کړی او احتمالي نور تورونه کېدای شي د قضیې په پرانېستي اورېدنې کې څرګند شي.

په وروستیو کلونو کې د امریکا د کورني امنیت ادارو د مذهبي تاسیساتو پر ضد د احتمالي تاوتریخوالي په اړه خبرداری ورکړی او ویلي یې دي، چې د یهودي ټولنو پر ضد ګواښونه زیات شوي دي.

د فدرالي پلټنو ادارې تل ویلي، چې د خوندي کوونکو اقداماتو، د ټولنې د خبرتیا او پر وخت د استخباراتي معلوماتو د تبادلې له لارې د بریدونو د مخنیوي هڅې کوي.

هغه د جمعې په ورځ (د غويي ۲۵مه) په خپله اېکس‌پاڼه په خپاره کړي ویډيويي پیغام کې ويلي، هېڅ مقام، امر يا پلمه به د افرادو د شخصي مسووليت مخه ونه‌نيسي.

د هغه په خبره، هغه کسان چې له ځپونکو ادارو سره همکاري کوي، که د ايران دننه وي او که بهر، د قانوني تعقيب له ګواښ سره به مخ شي. رضا پهلوي زياته کړې، هغه کسان چې د معترضانو د ضبط شويو شتمنيو په مصادره يا راکړه ورکړه کې لاس لري، ښايي تاوان ورکولو ته هم اړ شي.

هغه همداراز خبرداری ورکړی، هغه کسان چې نن د ایران اسلامي جمهوريت له امنيتي او ځپونکو ادارو سره همکاري کوي، بايد د خپل ځان او کورنۍ راتلونکې ته فکر وکړي.

د هغه په وينا، په راتلونکي کې به د خلکو د ځپلو عاملان د قانون پر وړاندې ځواب ويونکي وګرځول شي.

ولسمشر ټرمپ وویل: «یوازنی څه چې ویلای شم دا دي، چې دا یوه ستره بریا وه. موږ لویو هوکړو ته ورسېدو. موږ ښې سوداګریزې هوکړې ترسره کړې». هغه دا سفر «فوق‌العاده» او «رښتینې تاریخي شېبه» وبلله او ټینګار یې وکړ، چې د هوکړو بشپړ معلومات به وروسته شریک شي.

ټرامپ د هوکړو نوعیت او شمېر روښانه نه‌کړل، خو دومره یې وویل، چې د موضوعاتو په اړه «ډېر څه پېښ شوي» او رسنۍ به یې د جزییاتو اورېدونکې وي. د سپینې ماڼۍ له لوري د هوکړو رسمي متن یا شمېر نه‌دی خپور شوی.

له بلې خوا، د چین چارواکو په دې اړه سمدستي جزییات نه‌دي ورکړي.

د یادونې وړ ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د مې په ۱۳مه چین ته په یوه رسمي سفر تللی وو.

دغو امريکايي چارواکو همداراز د اووربي د بېرته ستنېدو غوښتنه کړې او د هغه د موندلو لپاره يې د میلیونونو ډالرو انعام اعلان کړی دی. د ملګرو ملتونو لپاره د امريکا سفير مايک والټز په خپله اېکس پاڼه کې ليکلي: «د طالبانو د برمته‌نيونې ډيپلوماسي بايد پای ته ورسېږي».

هغه ويلي، دولس کاله کېږي، چې پاول اووربي د افغانستان په خوست ولايت کې ورک شوی دی.

والټز زياته کړې، امريکا لا هم ژمنه ده، چې اووربي بېرته خپل کور ته ستون کړي. هغه ويلي، د ټرمپ په اداره کې هېڅ امريکايی چې برمته شوی يا په ناحقه بندي شوی وي، نه هېرېږي. د امريکا سفير ويلي، واشنګټن د هغو معلوماتو لپاره، چې د پاول اووربي خوندي ستنېدو کې مرسته وکړي، تر يو ميليون ډالرو پورې انعام ورکوي.

امریکا په افغانستان کې د خپل ورک شوي وګړي د موندلو لپاره یو میلیون ډالر انعام اعلان کړ | افغانستان انټرنشنل پښتو

همداراز، د افغانستان لپاره د امريکا سفارت شارژدافير دان براون هم په خپله اېکس‌پاڼه ليکلي، چې د پاول اووربي کورنۍ له دولسو کلونو راهيسې د هغه د لادرکه کېدو په اړه له بې‌ځوابه پوښتنو سره ژوند کوي.

براون ويلي، امريکا لا هم له هېواده بهر د خپلو وګړو د بېرته ستنولو له هڅو ملاتړ کوي او غواړي ډاډ ورکړي، چې هېڅ امريکايی نه هېرېږي.

نوموړي له هغو کسانو چې د اووربي په اړه معلومات لري غوښتي، د هغه د موندنې په برخه کې معلومات له دوی سره شریک کړي. د هغه په خبره، امريکا د دغو معلوماتو لپاره تر يو ميليون ډالرو پورې انعام ورکوي. د امريکا د عدليې وزارت هم د اووربي د موندلو لپاره پنځه ميليونه ډالره انعام ټاکلی دی.

پاول اډوين اووربي جونير، چې امريکايی ليکوال او تبعه دی، د ۱۳۹۳ کال د غويي په وروستيو کې په خوست ولايت کې ورک شوی دی. د امريکا د فدرالي پلټنو اداره يا اېف‌بي‌ای وايي، نوموړی له لادرکه کېدو مخکې په افغانستان کې د يوه نوي کتاب لپاره څېړنې کولې.

په واشنګټن کې د اېف‌بي‌ای د دفتر مشر ډارن کاکس هم ويلي، د دغې ادارې مامورانو او شنونکو د اووربي د موندلو او بېرته ستنولو لپاره څه باندې ۱۰ کاله کار کړی دی.

هغه زياته کړې، اېف‌بي‌ای د ټولو باوري معلوماتو څارنه دوامداره ساتلې، څو د اووربي کورنۍ له دولسو کلونو وروسته خپلو پوښتنو ته ځواب ومومي.

تېره مياشت د امريکا د ملي امنيت شورا لوړپوړي چارواکي سباستين ګورکا هم ويلي وو، چې امريکا د طالبانو له لوري «د برمته‌نيونې ناسمې ډيپلوماسۍ» ته د زغم نيت نه‌لري.

هغه د ډينس کويل، محمود شاه حبيبي، پاول اووربي او پولينيسيس جکسن نومونه د هغو امريکايانو په ډله کې ياد کړي وو، چې واشنګټن يې د بېرته ستنېدو غوښتنه لري.

د امريکا د بهرنيو چارو وزارت اړوند د «عدالت لپاره انعام» پروګرام وايي، اووربي په وروستي ځل په خوست کې ليدل شوی وو.

دغه پروګرام د هغو معلوماتو لپاره، چې د اووربي د ځای موندلو، ژغورلو او بېرته ستنولو کې مرسته وکړي، تر پنځه ميليونه ډالرو انعام ټاکلی دی.اووربي له لادرکه کېدو وړاندې ويلي وو، چې غواړي د خپلو څېړنو د دوام لپاره له ډیورند کرښې واوړي او پاکستان ته ولاړ شي.

د «عدالت لپاره انعام» پروګرام ويلي، نوموړی د غوږ د داخلي کانال په ناروغۍ اخته دی او درملنې او دوا ته اړتيا لري.

پاول اووربي د امریکا تبعه، لیکوال او ښوونکی دی، چې د ۱۹۴۲ کال د نومبر په ۲۷مه زیږېدلی. نوموړی شاوخوا ۱۸۰ سانتي متره قد، سپین ویښتان او شاوخوا ۷۷ کیلوګرامه وزن لري.