د بشري حقونو بنسټونه: د طالبانو د «مېړه او مېرمنې د بېلتون اصولنامه» دې سمدستي لغوه شي

یادې ادارې د یکشنبې په ورځ، د غويي ۲۷مه، په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې د دغو ناوړه چاپیریاليحالاتو اټکل د سبا لپاره(غویي ۲۸مه)د هېواد په ۲۳ولایتونو کې شوی دی.

د خبرپاڼې له مخې، نورستان، کونړ، ننګرهار، کابل، لوګر، پکتیا، خوست، لغمان، کاپیسا، پروان، پنجشېر، بغلان، سمنګان، بدخشان، تخار، کندز، سرپل، فاریاب، بادغیس، هرات، غور، دایکندي او بامیان هغه ولایتونه دي چې د بارانونو او احتمالي سېلابونو له ګواښ سره مخ دي.

د هوا پوهنې ریاست ویلي، په یادو ولایتونو کې د باران اندازه له ۱۰تر ۳۰میلی‌مترو پورې اټکل شوې ده.

همداراز په مرکزي، شمالي، شمال ختیځو، لوېدیځو، جنوبي، سوېل ختیځو او ختیځو سیمو کې د دوړو او خاورې له طوفانونو سره د سختو بادونو د چلېدو احتمال هم شته.

د خبرپاڼې پر بنسټ، د دغو بادونو چټکتیا به د هېواد په بېلابېلو سیمو کې له ۵۰تر ۱۱۰کیلومتره په ساعت پورې وي.

دا خبرداری په داسې حال کې ورکول کېږي چې په وروستیو اوونیو کې د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې سختو بارانونو او سېلابونو خلکو ته پراخ مالي او ځاني زیانونه اړولي دي.

د طالبانو د ریاست‌الوزرا له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، په دغه لیدنه کې د قطر سفیر د کابل او دوحې اړیکې «تاریخي او پیاوړې» بللي او ویلي یې دي چې هڅه کوي د خپل ماموریت پر مهال دغه اړیکې لا پراخې کړي.

د نوموړي په وینا، قطر په افغانستان کې د یو شمېر پراختیايي او مرستندویه پروژو عملي کول دوامدار ساتلي او هڅه کوي خپلې همکارۍ نورو برخو ته هم وغځوي.

د خپرپاڼې له مخې، د قطر سفیر همداراز د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې د سیمې د امنیت او اقتصادي ثبات لپاره مهمې بللي او ویلي یې دي چې دوحه هڅه کوي د دواړو لوریو ترمنځ شته ستونزو ته «مناسب حل» وموندل شي.

بل‌خوا ملا عبدالواسع قطر د افغانستان لپاره «ورور هېواد» بللی او ویلي یې دي چې دوحې په تېرو شلو کلونو کې په افغانستان کې د سولې او ثبات لپاره مهم رول لوبولی دی.

هغه په بېلابېلو برخو کې د قطر له لوري پلې شوې پروژې ګټورې وبللې او د همکاریو د لا پراخېدو غوښتنه یې وکړه.

په خبرپاڼه کې راغلي، د طالبانو د ریاست‌الوزرا د دفتر عمومي رییس زیاته کړې چې طالبان غواړي له ګاونډیو، د سیمې او نړۍ له هېوادونو سره د «متقابل احترام» او د افغانستان د ملي ګټو او شرعي اصولو پر بنسټ مثبتې اړیکې ولري.

د طالبانو دفاع وزیر ملایعقوب مجاهد په دې وړاندیز کې لیکلي، چې د ځانګړو ځواکونو د فرقې قوماندانۍ د منسوبانو دندې د نورو امنیتي ځواکونو په پرتله توپیر لري او په بېړنیو حالاتو کې دوی ۲۴ ساعته تیارسۍ وي.

نوموړي ویلي، چې یاد ځواکونه له سختو، حساسو او پېچلو حالاتو سره مخ کېږي او همدراز ځینې وختونو کې د دښمن د ځپلو لپاره ولایتونو ته د عملیاتو لپاره لېږل کېږی.

د مکتوب په یوه برخه کې لیکل شوی:« ددې قوماندانۍ منسوبینو سختو تعلیمي تمریناتو ته په کتو سره امتیازات ډېر کم دي چې د جلب او جذب پر پروسه هم تر ډېرې اندازې منفي اغېز کولی شي.»

100%

ملایعقوب په دې مکتوب کې وړاندیز کړی، چې د یادو ځواکونو د تشویق او جسمي توانمندۍ لپاره په امتیازي ډول ۷ زره افغانۍ د اجرا حکم ورکړل شي.

د طالبانو رییس الوزرا ملاحسن اخوند دا وړاندیز منلی دی او ویلي یې دي، چې ددې ډلې د دفاع وزارت د ۱۴۰۵ مالي کال له بودجې څخه هر سرتېري ته اووه زره افغانۍ منظوروي.

د مکتوب له مخې دا وړاندیز شاوخوا ۱۰ ورځې وړاندې منظور شوی دی.

طالبانو لا تراوسه د خپلو ځانګړو ځواکونو شمېر نه دی په ډاګه کړی.

د روسیې د لومړي وزیرمرستیال الکسي اوورچوک ویلي چې دا موضوع د «روسیه - اسلامي نړۍ: کازان فورم» په څنډه کې له طالب لوري سره په خبرو کې مطرح شوې ده.

اوورچوک ویلي، د طالبانو استازو یادونه کړې چې دوی لا هم د شوروي د دورې هغه وسایط او تجهیزات په یاد لري چې افغانستان ته به واردېدل، په ځانګړي ډول باروړونکي موټر او ټرکونه او غواړي چې روسیه دا ډول عرضه بیا پیل کړي.

د روسي چارواکي په وینا، په دې خبرو کې یوازې د موټرو موضوع نه ده مطرح شوې، بلکې د پانګونې برخه کې د همکارۍ او د روسیې د تېلو د صادراتو په اړه هم بحث شوی دی.

هغه زیاته کړې چې طالبان د دې اړیکو د بیا پراخېدو لپاره جدي لېواله دي.

د راپور له مخې، د ۲۰۲۵ کال په اګست میاشت کې د طالبانو یو پلاوي په تاتارستان کې له روسي لوري سره پر دې خبرې هم کړې وې چې په افغانستان کې د کامازموټرو د تخنیکي خدمت مرکز جوړ کړي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د بار وړلو حجم زیات شي.

په شوروي دوره کې افغانستان ته د روسي موټرو او تجهیزاتو پراخه لړۍ صادره شوې، چې کاماز، ګاز، زیل او یاز ټرکونه پکې شامل وو او دا وسایط هم د ملکي او هم د پوځي کارونو لپاره کارېدل.

د راپورونو له مخې، د ۱۹۸۱ کال په ترڅ کې شوروي اتحاد افغانستان ته شاوخوا ۱۵۰۰ کاماز ټرکونه سپارلي وو.

د ازبکستان د دولتي امنیت خدمت ادارې (SGB) د یکشنبې په ورځ ویلي، دغه عملیات امنیتي ادارو، سرحدي ځواکونو او د ګمرک کمېټې په ګډه کړي دي.

د معلوماتو له مخې، ټولټال ۵۹۳ کیلوګرامه چرس او درې کیلوګرامه تاریاک د یوه افغان په بار وړونکي موټر کې ازبکستان ته لېږدول کېدل.

چارواکي وایي، دا جوپه د ازبکستان د سرخان‌دریا ولایت په «ترمذاتو» سرحدي ګمرکي بندر کې د باروړونکي موټر د سکن پر مهال کشف شوې ده.

د راپور له مخې، په ټرېلر کې یو اېکسکېوېټر (کیندونکی ماشین) هم بار و او شکمن توکي یې په دغه ماشین کې پټ کړي وو.

د ازبکستان امنیتي ځواکونو د اندوسکوپ ځانګړي وسایل کارولي او د ماشین دننه یې نشه‌يي توکي موندلي دي.

ازبکستاني چارواکو ویلي چې د دې پېښې په تړاو د قاچاق او د نشه‌يي توکو د غیر قانوني لېږد او ساتنې په تور جنایي دوسیه پرانیستل شوې او د دې شبکې د نورو ښکېلو کسانو د پېژندنې او نیولو هڅې روانې دي.