د ماشوم ودونو په اړه نوی فرمان؛ د رضایت تعریف او د بشر حقونو فعالانو اندېښنې

دغه ۲۳ مخیز راپور، چې د اروپايي ټولنې د شورا له لوري چمتو شوی او د غړو هېوادونو د حکومتونو استازیتوب کوي، وایي چې په اروپا کې د ترهګرۍ عمومي کچه «لوړه» پاتې ده، او د «اسلامي/جهادي ترهګرۍ» خطر تر ټولو مهمه اندېښنه ګڼل کېږي. دا ارزونه د اروپايي پولیس ادارې (یوروپول) له وروستي دریځ سره هم همغږي بلل شوې، چې په مارچ میاشت کې یې د ترهګرۍ ګواښ «حاد» بللی و.

راپور زیاتوي چې د ایران په اړه وروستي کړکېچونه د احتمالي نیابتي شبکو د فعالېدو او د «پټو وسله‌والو شبکو» له لارې په اروپا کې د غچ اخیستونکو بریدونو د احتمال اندېښنه زیاته کړې ده، په ځانګړي ډول په هغو هېوادونو کې چې د یهودي او مسلمانانو لویې ټولنې لري.

د افغانستان په تړاو، راپور د داعش خراسان څانګه د اروپا لپاره له اصلي بهرنیو ګواښونو څخه بولي او وایي چې دغه ډله لا هم فعاله ده او د انټرنېټ له لارې تبلیغات کوي، په ځانګړي ډول ځوانان هدف ګرځوي.

یاد سند همدارنګه د لندن وروستۍ چړې وهلو پېښې ته اشاره کوي، چې پکې دوه یهودي نارینه ټپیان شوي وو او برتانوي پولیسو هغه «ترهګریز برید» بللی و. دغه برید د یوې ډلې له لوري منل شوی چې د ایران پلوه اسلامي جریان سره تړاو لري.

راپور وایي چې د ترهګریزو ډلو جوړښتي بڼه بدله شوې، منظمې شبکې کمزورې شوې، خو د انفرادي کسانو له خوا د الهام پر بنسټ بریدونه لا هم شونتیا لري. د دغه ډول بریدونو لپاره اکثره ساده وسایل لکه چړې، سپکې وسلې، بدیل چاودېدونکي توکي او وسایط کارول کېږي.

یوه بله جدي اندېښنه د کم عمره کسانو جذب دی. راپور وایي چې ځینې وختونه تر ۱۲ کلونو کم عمره ماشومان د انلاین پلیټفارمونو لکه ټیلیګرام او ټیک ټاک له لارې افراطي محتوا ته جذبېږي. په همدې تړاو وړاندیز شوی چې اروپايي ټولنه دې له دې شبکو وغواړي چې د خپلو الګوریتمونو د خپرېدو سرعت راکم کړي، څو ماشومان په اسانۍ افراطي محتوا ته لاسرسی پیدا نه کړي.

د اوکراین د جګړې په اړه راپور وایي چې تر اوسه یې په اروپا کې د ترهګرۍ پر وضعیت مستقیم لوی اغېز نه دی کړی، خو خبرداری ورکوي چې له جګړې سیمې څخه د سپکو وسلو او چاودېدونکو توکو جریان کولی شي په منځمهاله او اوږدمهاله توګه جدي پایلې ولري.

همدارنګه اروپايي چارواکي اندېښنه لري چې د روسیې له جګړې راستنېدونکي پخواني جنګیالي ممکن اروپا ته داخل شي او په جرمي یا تاوتریخوالو فعالیتونو کې ښکېل شي. راپور اشاره کوي چې روسیې شاوخوا ۱۸۰ زره بندیان د اوکراین جګړې ته استولي او وړاندیز کېږي چې د دغو کسانو د شینګن زون د داخلېدو بندیز موضوع به په جون میاشت کې مطرح شي.

د یاد ریاست په وینا، دغه فابریکه د کورني تولید د پیاوړتیا او د کرنیزو محصولاتو د پروسس د ظرفیت لوړولو په موخه جوړېږي.

مسوولین وایي چې د دې پروژې له بشپړېدو سره به د وریجو د پروسس معیاري بهیر رامنځته شي او په سیمه کې به د کرنیزو محصولاتو د ارزښت زیاتېدو زمینه برابره شي.

د بغلان د صنعت او سوداګرۍ ریاست زیاتوي چې دغه فابریکه به د بشپړېدو وروسته سلګونو کسانو ته د کار زمینه برابره کړي او د سیمې د اقتصادي فعالیتونو په پراختیا کې به مهم رول ولوبوي.

د سترې محکمې د خبرپاڼې له مخې، سې‌شنبه د غبرګولي ۵مه د عرفې له ورځې سره برابره ده.

سعودي عربستان تر اوسه د میاشتې د لیدورسمې اعلان ندی کړی.

طالبانو له واک ته رسېدو وروسته تر اوسه د سعودي عربستان له اعلان سره د میاشتې په لیدو کې توافق نه دی کړی او هر کال د خپل «هلال کمېټې» د پرېکړې پر بنسټ د روژې او اختر نېټې اعلانوي. تېر کال هم طالبانو لوی اختر له سعودي عربستان څخه یوه ورځ وروسته اعلان کړی و.

د یو این ډي پي په خپور کړي راپور کې ویلي، د افغانستان د «د ټولنې د مقاومت پروګرام» (ACRP) په چوکاټ کې په ۲۰۲۶ کال کې د بادغیس، هلمند او کندهار ۳۴ کوچني او منځني سوداګریز شرکتونه، چې ۱۹یې د ښځو له خوا اداره کېږي، د کابل د بادام باغ د څېړنیز فارم په ۳۴م کرنیز او مالدارۍ نندارتون کې ګډون کړی و.

دغه نندارتون چې د اپرېل له ۲۲ تر ۲۵ مې نېټې جوړ شوی و، د «معاصره کرنه او مالداري د خوړو د امنیت او اقتصادي ودې بنسټ» تر شعار لاندې ترسره شوی، او پکې ګډونوالو ته د وچو مېوو، کرنیزو پروسس شوو محصولاتو او لاسي صنایعو د نندارې او پلور زمینه برابره شوې وه.

یو این ډي پي وایي، دا ډول نندارتونونه د هغو بزګرانو لپاره مهم بدیل اقتصادي فرصتونه رامنځته کوي چې د کوکنارو د کښت د بندیز له امله له مالي ستونزو سره مخ شوي دي.

د کندهار د یوې ښځینه سوداګرې فاطمې اکبري په وینا، دغه نندارتون ښځو ته د بازار مستقیم لاسرسی برابروي، په داسې حال کې چې په عادي شرایطو کې هغوی نشي کولی په ازاد ډول بازارونو ته ولاړې شي.

هغې ویلي: «په نندارتون کې موږ له مشتریانو سره مستقیم اړیکه نیسو، د خپلو محصولاتو په اړه نظرونه اخلو او د بازار اړتیاوې درک کوو. همدارنګه له بېلابېلو سوداګرو سره تړونونه کوو چې زموږ د محصولاتو د پېر او صادراتو زمینه برابره کړي.»

نوموړې زیاتوي چې د داسې نندارتونونو ګډون د ښځینه سوداګرو لپاره نه یوازې اقتصادي ګټه لري، بلکې رواني او ټولنیز اغېز هم لري، ځکه چې د هغوی د کار چاپېریال له کورني محدودیت څخه بهر ته پراخېږي.

په ورته وخت کې، د بادغیس د قادس ولسوالۍ یو بزګر ګلبدین ویلي چې له سوداګرو سره اړیکې او د بازار موندنې فرصتونه د هغوی د کرنیزو محصولاتو د کیفیت د لوړولو لامل شوي دي.

هغه زیاته کړې: «که موږ خپلو محلي محصولاتو ته وده ورکړو، کولای شو وارداتي توکي بدل کړو او په کور دننه بازارونه پیاوړي کړو.»

وروسته له هغې چې د روسیې د وسپنې پټلۍ شرکت اعلان وکړ چې روسي او ازبکستاني متخصصین به د افغان ټرانس پروژې تخنیکي او اقتصادي مطالعات ترسره کړي، د ټولګټو وزارت هم ویلي چې دوی چمتو دي د پروژې عملي کارونه ژر پیل شي.

د دوی په باور، دا پروژه به په سیمه کې د افغانستان ستراتیژیک اهمیت نور هم زیات کړي.

د طالبانو د ټولګټو وزارت ویاند، محمد اشرف حق‌شناس، وایي چې د دې پروژې د امکان‌سنجۍ هوکړه‌لیک تر دې وړاندې د افغانستان، پاکستان او ازبکستان ترمنځ لاسلیک شوی و او د مطالعاتو لپاره اړوند شرکت هم ټاکل شوی دی. د نوموړي په خبره، وزارت چمتو دی چې د پروژې عملي چارې پیل کړي.

افغان ټرانس پروژه د جنوبي او مرکزي اسیا د نښلولو لپاره طرحه شوې ده. د دې پروژې موخه په سیمه کې د ټرانزیټي دهلېز جوړول دي، چې د ازبکستان د ترمز ښار به د افغانستان له مزارشریف او د پاکستان له پېښور ښار سره ونښلوي.