بښنې نړیوال سازمان: ایران په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ شاوخوا ۸۰ سلنه اعدامونه ترسره کړي دي
د بښنې نړیوال سازمان (امینسټي انټرنشنل) په خپل تازه کلني راپور کې ویلي، ایران په ۲۰۲۵ کال کې ۲۱۵۹ کسان اعدام کړي، چې دا د نړۍ د ټولو ثبت شویو اعدامونو نږدې ۸۰ سلنه جوړوي او د تېرو لسیزو تر ټولو لوړ شمېر بلل کېږي.
دغه سازمان په خپل تازه راپور کې ویلي، چې په ۲۰۲۵ کال کې په ټوله نړۍ کې لږ تر لږه ۲۷۰۷ د اعدام پېښې ثبت شوې دي، چې دا شمېر د ۲۰۲۴ کال په پرتله د پام وړ زیاتوالی ښيي.
د راپور له مخې، ایران چې په راپور کې د «اسلامي جمهوریت» په نوم یاد شوی، د ۲۱۵۹ اعدامونو په ترسره کولو سره د نړۍ د ټولو ثبت شویو اعدامونو شاوخوا ۸۰ سلنه په خپل نوم ثبت کړي او د اعدام د تطبیق په برخه کې د ټولو هېوادونو په سر کې ځای لري.
د بښنې نړیوال سازمان ویلي چې دا شمېر د تېر کال د نږدې ۹۷۲ پېښو په پرتله له دوه برابره ډېر زیاتوالی ښيي او دا په ۱۹۸۹ کال راهیسې تر ټولو لوړ ثبت شوی شمېر بلل کېږي.
په راپور کې سعودي عربستان د ۳۵۶ اعدامونو په ترسره کولو سره دوهم ځای خپل کړی دی. دغه سازمان همداراز ویلي چې د چین، شمالي کوریا او ویتنام په څېر هېوادونو د شفافیت د نشتوالي له امله د هغوی رسمي شمېرې په راپور کې نه دي شاملې شوې.
سازمان ټینګار کړی، چې د نړۍ په ډېرو هېوادونو کې د اعدامونو لویه برخه د نشهيي موادو د تورونو پر بنسټ ترسره کېږي او په ډېرو قضیو کې د عادلانه محاکمې، خپلواک وکیل او قضایي شفافیت په اړه جدي نیوکې موجودې دي.
دغه سازمان همداراز ویلي چې په ایران کې د اعدامونو زیاتوالی له امنیتي فشارونو او د اعتراضونو له ځپلو سره هم مهاله زیات شوی او د اعدام سزا ځینې وختونه د سیاسي او ټولنیز کنټرول د وسیلې په توګه کارول کېږي.
په راپور کې زیاته شوې چې په وروستیو میاشتو کې په ایران کې د سیاسي، عقیدوي بندیانو او بلوڅو وګړو د اعدامونو لړۍ هم د پام وړ زیاته شوې ده.
