ازبکستان په بلخ کې د نساجۍ د یوې سترې فابریکې د جوړولو اعلان کړی

خواجه اصف له پاکستاني رسنۍ «جیو نیوز» سره په مرکه کې ټینګار کړی چې په تېرو کلونو کې له طالبانو سره څو پړاوه مذاکرات ترسره شوي او هڅه شوې چې اړیکې له ترینګلتیا څخه د تفاهم پر لور روانې شي.

هغه ویلي، د دې خبرو موخه داسې شرایط رامنځته کول دي چې «هیڅ یو لوری د بل لوري تر فشار لاندې نه وي» او دواړه خواوې وکولای شي خپل سیاسي او امنیتي مسیر په خپلواکه توګه تعقیب کړي.

د پاکستان د دفاع وزیر زیاته کړې، چې د اختلافاتو حل د خبرو له لارې که څه هم ستونزمن دی، خو تاریخي تجربې ښيي چې ډېری لویې شخړې په پای کې د مذاکراتو له لارې حل شوې دي.

خواجه اصف همداراز ادعا کړې، چې هند په افغانستان کې ځانګړی رول لري او ویلي یې دي چې نوي ډیلي په وروستیو کلونو کې په افغانستان کې ځینې «لاسته راوړنې» هم لري.

هغه ویلي چې له طالب چارواکو سره په خبرو کې، په ځانګړي ډول د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب مجاهد څخه یې دا پوښتنه هم کړې چې ولې هغه ډلې چې پاکستان یې د دښمنانو په توګه ګڼي، په افغانستان کې د دښمن په توګه نه ګڼل کېږي.

نوموړي ویلي: «که نه شئ کولای زموږ د دښمنانو دښمنان واوسئ، لږ تر لږه ورسره دوستي مه کوئ، پناه مه ورکوئ او وسلې مه ورکوئ.»

هغه دا هم ادعا کړې چې په ځینو مواردو کې افغانستان په عملي توګه د هند پر ضد د پاکستان د مخالف لوري په توګه کار کړی دی.

هغه د دې په اړه هم پوښتنه کړې چې «ایا ستونزه زموږ ده که د هغوی؟» او ټینګار یې کړی چې د افغانستان په چارو کې مداخله د پاکستان لپاره یو «امنیتي ضرورت» دی.

په همدې حال کې د پاکستان د پوځ د عامه اړیکو ادارې هم د هندي چارواکو وروستیو څرګندونو ته غبرګون ښودلی او هغه یې «تحریکوونکې» بللې دي.

د پاکستان پوځ ویلي چې د هندي چارواکو خبرداري کولی شي د سویلي اسیا سیمه د یوې نوې جګړې پر لور یوسي چې پایلې به یې «ویجاړوونکې» وي.

دوی د هندي پوځ د یو لوړپوړي جنرال څرګندونې په کلکه رد کړي او ټینګار یې کړی چې پاکستان یو اټومي ځواک دی او د سویلي اسیا له جغرافیې او تاریخ څخه نه جلا کېدونکی هېواد دی.

دا څرګندونې په داسې حال کې مطرح کېږي چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې په وروستیو میاشتو کې د سیاسي او امنیتي ترینګلتیاوو شاهدې دي او دواړه لوري یو بل د مخالفو ډلو په ملاتړ تورنوي.

یونیسف ټینګار کړی چې د ښوونځي بکسې یا کڅوړې، کتابچې، قلمونه او پنسلونه د هغو مهمو درسي وسایلو له ډلې دي چې ماشومانو ته د زده کړې اسانتیاوې برابروي او هغوی ښوونځیو ته د تګ لپاره هڅوي.

د یاد بنسټ په وینا، نړیوال بانک، د اسیا پرمختیایي بانک او د زده کړې لپاره د نړیوال مشارکت په مالي او تخنیکي همکارۍ سره په ګډه کار کوي، څو دغه درسي توکي او تعلیمي تجهیزات د افغانستان بېلابېلو سیمو ته ورسوي او ماشومانو ته یې برابر کړي.

دا په داسې حال کې ده چې د افغانستان په ګڼو سیمو کې ماشومان، په ځانګړي ډول زده کوونکي، د درسي توکو له جدي کمښت سره مخ دي. د نړیوالو بنسټونو دا همکاري کولای شي په اوسنیو حساسو شرایطو کې د افغان ماشومانو له ښوونیز بهیر سره مهمه مرسته وکړي او د زده کړو دوام ته زمینه برابره کړي.

د طالبانو د بامیان ولایت رسنیز دفتر له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د ازبکستان د خصوصي سوداګرۍ او پانګونې د خونې مشر دوران وهابوف د ازبکستان د سفارت د مرستیال بهادر قدیراف په ګډون له یوه پلاوي د بامیان له والي قاري ګل‌حیدر شفق سره په بامیانو کې د اقتصادي همکاریو د پراختیا، د کرنې په سکټور کې د پانګونې د جلب او په دغه ولایت کې د کاري فرصتونو د رامنځته کېدو په اړه خبرې کړي.

خبرپاڼه زیاتوي، په ناسته کې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې د خونې مدیره پلاوي هم ګډون کړی و.

د خبرپاڼې له مخې، د ازبکستان د خصوصي سوداګرۍ او پانګونې د خونې مشر دوران وهابوف د کرنیز سکټور پر پیاوړتیا، په ځانګړي ډول د کچالو د تولید او پروسس په برخه کې د لویو پانګونو پر اهمیت ټینګار وکړ.

نوموړي ویلي چې د ازبکستان سوداګر او پانګه‌وال غواړي د بامیان له سیمه‌ییزې ادارې سره په همغږۍ په کرنې، د بزګرانو په ملاتړ او د کچالو د کښت په پراختیا کې پانګونه وکړي.

وهابوف همداراز د عملي همکاریو د پیل خبر ورکړ او ویې ویل چې د ازبکستان دوه کرنیز متخصصان اوس مهال په بامیان کې د کرنیزو ځمکو د څېړنې او ارزونې په موخه کار کوي، څو د کچالو د کښت ظرفیتونه وڅېړي.

د هغه په وینا، په نږدې راتلونکي کې شاوخوا ۴۰ټنه اصلاح شوي د کچالو تخم، چې له هالنډه اخیستل شوي، بامیان ته لېږدول کېږي او د نږدې ۸۵ تر ۹۰ زره جریبه ځمکې کې به د کښت بهیر پیل شي. دا پروګرام به د ازبکستان د متخصصانو تر مستقیمې څارنې او د بامیان د ولایتي ادارې په همغږۍ عملي شي.

په خبرپاڼه کې راغلي، طالب والي ویلي، د هېواد په کچه، په ځانګړي ډول په بامیان ولایت کې د اقتصادي پانګونې لپاره مناسب زمینه برابره شوې ده او سیمه‌ییزه اداره د کرنې د ودې، د بزګرانو د ملاتړ او د کچالو د تولید د زیاتوالي له ټولو پروګرامونو بشپړ ملاتړ کوي.

سارا اډمز د ایکس په یوه تازه پیغام کې ادعا کړې، چې په افغانستان کې داسې د ځانمرګو بریدګرو روزنیز کمپونه موجود دي چې یوازې د «بهرنیو عملیاتو» لپاره کارول کېږي.

نوموړې لیکلي: «په افغانستان کې د ځانمرګو بریدګرو کمپونه شته چې یوازې د بهرنیو عملیاتو لپاره دي، یعنې هلته روزنه ورکول کېږي او بیا دا کسان بهر ته لېږل کېږي.»

سارا اډمز ادعا کړې چې له دغو کمپونو څخه روزل شوي «تر سلو ډېر ځانمرګي بریدګر» د مکسیکو د «سینالوا» کارټل په مرسته په ناقانونه توګه د امریکا له سویلي پولې دغه هېواد ته داخل شوي دي.

هغې خبرداری ورکړی، چې ځانمرګي بریدګر «یوازې د چاودنې لپاره روزل کېږي» او زیاته کړې یې ده چې امریکایي حکومت باید د هغوی د موندلو لپاره جدي اقدام وکړي.

نوموړې ویلي: «دا نور یوازې د بهرنیو هېوادونو ستونزه نه ده. موږ هلته د هغوی پر ضد عملیات ودرول، نو هغوی دلته راغلل.»

د سي‌اې‌ای پخوانۍ مامورې همداراز ادعا کړې چې د امریکا حکومت په تېرو پنځو کلونو کې په افغانستان کې «حتی یو» ځانمرګی روزنیز کمپ هم نه دی په نښه کړی.

هغې د هغو کسانو د شمېر په اړه اندېښنه ښودلې چې د دې مودې پر مهال روزل شوي دي.

تر اوسه د امریکا حکومت او طالبانو د سارا اډمز د دغو څرګندونو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی، او نوموړې هم د خپلو ادعاوو لپاره کره اسناد نه دي خپاره کړي.

پخواني وزیر عبدالباري جهاني په خپلو تازه څرګندونو کې پر دیني عالمانو سختې نیوکې کړي او ویلي یې دي چې د اسلامي ټولنو د ستونزو او زوال تر شا د ملايانو رول موجود دی.

نوموړي له یوه پوډکاسټ (صوفي پوډکاسټ) سره په خبرو کې ویلي: «د اسلام د زوال یو له اساسي عواملو څخه ملايان دي. که ورسره کښېنم، زه سند لرم، کتاب وایي، تاریخ وایي او مذهب وایي چې دوی ناکاره دي، دوی د زوال عامل دي، دوی د اختلاف عامل دي او همدوی دي چې دا ستونزې یې رامنځته کړې دي.»

جهاني، چې له کلونو راهیسې د ادبیاتو، سیاست او ټولنیزو مسایلو په اړه څرګندونې کوي، په دې خبرو کې د دیني قشر پر رول نیوکه کړې، خو د خپلو ادعاوو لپاره یې نور تفصیلي دلایل نه دي وړاندې کړي.

د هغه څرګندونې داسې مهال مطرح کېږي چې په افغانستان کې د ملایانو او سیاسي جریانونو د رول په اړه بحثونه لا هم د ټولنیزو او سیاسي کړکېچونو له مهمو موضوعاتو ګڼل کېږي.