ځینې پر دې باور دي چې طالبان د پاکستان طرحه وه، او ځینې بیا وايي چې په پاکستان کې د مذهبي فکر لرونکو له خوا د طالبانو څخه لرېوالی یا مخالفت به په راتلونکې کې د طالبانو په زیان تمام شي.
خبریال فېض الله خان وايي، په کراچۍ کې د «جامعة الرشید» ادارې مشر «مفتي عبدالرحیم او د پاکستان د علماوو شورا مشر طاهر محمد اشرفي په اړه باید دا په یاد وساتل شي چې دوی تل د ریاستي تګلارې ملاتړ کړی دی».
افغانستان انټرنشنل - پښتو سره خبرو کې هغه وویل: «کله چې طالبان په لومړي ځل واک ته ورسېدل، په پاکستان کې د دیوبندي مکتب بشپړ ملاتړ ورسره و. مولانا فضل الرحمان او مولانا سمیع الحق په ګډون یادو دیوبندي علماوو، دارالعلوم حقانیه اکوړه خټک، د کراچۍ اشرف المدارس او جامعة الرشید هغه ادارې وې چې د طالبانو ستر پلویان وو».
د نوموړي په خبره، «مفتي عبدالرحیم به له ملاعمر او اسامه بن لادن سره لیدنې کولې، د خیرښېګڼې پر پروژو به یې کار کاوه او د طالبانو مرستې به یې کولې، خو په وروستیو کې چې د پاکستان تګلاره د طالبانو پر وړاندې بدله شوې، اړیکې یې ورسره خرابې شوې دي. اوس عبدالرحیم او طاهر اشرفي د پاکستان د تګلارې ملاتړ کوي».
خو هغه وویل، جمعیت علمای اسلام او جماعت اسلامي بیا پر دې باور دي چې له افغانستان سره د جګړې پر ځای دې ستونزې د خبرو له لارې حل شي.
د پېښور پوهنتون د ژورنالېزم څانګې استاد ډاکټر عرفان اشرف وايي، د افغانستان لپاره د پاکستان نااعلانه تګلاره دا وه چې: «جهاد افغانستان، دفاع پاکستان».
هغه وویل، دغه تګلاره دوه اړخونه لري؛ یو ایډیالوژیک او بل جیو ستراتیژیک. «په ایډیالوژیک اړخ کې پاکستان په افغانستان کې له طالبانو پرته بل ګوند، په ځانګړي ډول ملتپال ګوندونه، نه شي زغملی. پاکستان تل د مذهبي ډلو ملاتړ کړی دی».
نوموړي زیاته کړه: «وروسته جیو ستراتیژیک فکر رامنځته شو. له ۹۰مې لسیزې راهیسې اسلم بېګ ویلي وو چې مونږ په افغانستان کې د خپلو موخو لپاره کار کړی دی. په هغه تګلاره کې افغانستان د پاکستان پنځمه صوبه ګڼل کېده».
د عرفان اشرف په خبره، «دا ټول هغه څه وو چې په ۲۰۲۱م کال کې دغه طرحه بشپړه شوه، او پاکستان د طالبانو واک ته رسېدل ونمانځل. دوی فکر کاوه چې اوس به په افغانستان کې هغه څه ترسره کېږي چې پاکستان یې غواړي».
«په فکري لحاظ طالبان د پاکستان د پوځ غځونه ده، او په جیو ستراتیژیک لحاظ دا د ستراتیژیک ژوروالي دوام دی».
هغه زیاته کړه: «د پاکستان علما د پوځ ملاتړې ډله ده، په نظرياتي ډول په افغانستان کې د طالبانو ملاتړ کوي، خو په پاکستان کې د عملیاتو مخالفت کوي».
د عرفان اشرف په خبره، «طالبان تر هغې پرمختګ نه شي کولای، څو چې د پاکستان فکري بندیان وي.».
د پاکستان او افغانستان د چارو شنونکی خبریال طاهر خان بیا وايي، په افغانستان کې د طالبانو واک ته د رسېدو پر مهال په پاکستان کې عام نظر د طالبانو په ګټه و، ځکه په پاکستان کې دا هيله مندي وه، چې په دغه هېواد کې به جګړه پای ته ورسېږي، خو داسې ونه شول.
هغه وویل: «ښايي اوس هغه عام نظر بدل شوی وي، او علت یې تحریک طالبان پاکستان دی، ځکه پاکستان ادعا کوي چې ټي ټي پي د افغان له خاورې پر پاکستان بریدونه کوي».
هغه زیاته کړه: «په پاکستان کې د علماوو له خوا د طالبانو مخالفت به په راتلونکې کې د طالبانو لپاره زیانمن تمام شي، ځکه مخکې به پاکستاني مذهبي کسانو د طالبانو ملاتړ کاوه، خو اوس څوک دا خبره نه کوي».
خو نوموړی وايي، د پاکستان او طالبانو ترمنځ د شخړې تر ټولو ډېر اغېز پر عام افغان ولس پرېوځي. «اوس هم د جګړې فضا موجوده ده او دا یوه پېچلې مسله ده».
