رویټرز: په جنوبي او مرکزي چین کې د سختو بارانونو له امله ۱۸ کسان مړه شوي

د هند کورنیو چارو وزارت په تازه خپرې شوې خبرپاڼه کې ویلي، هغه مذهبي لږکۍ چې له افغانستان، پاکستان او بنګله‌دېش نه د هند تابعیت غواړي؛ باید د خپلو پاسپورټونو اړوند ټول معلومات ثبت کړي.
د هندي چارواکو په وینا؛ دغه پرېکړه وروسته له هغې شوې، چې ځینې کسان د هند تابعیت تر ترلاسه کولو وروسته هم د افغانستان، پاکستان یا بنګله‌دېش پاسپورټونه لري. هند دوه‌ګونی تابعیت نه‌مني.

د نوو مقرراتو له مخې؛ هغه کسان چې د هند تابعیت ترلاسه کوي، اړ دي چې د ۱۵ ورځو په موده کې خپل پخوانی پاسپورټ دوی ته وسپاري. له تابعیت غوښتونکو غوښتنه شوې، چې د پاسپورټ شمېره، د صادرېدو نېټه، د صادرېدو ځای او د پای نېټې اړوند معلومات هم وړاندې کړي.

د هند پارلمان په ۱۳۹۸کال کې د تابعیت جنجالي قانون تصویب کړی و. د دغه قانون له مخې؛ هند کولای شي هغو مذهبي لږکیو ته تابعیت ورکړي، چې له افغانستان، پاکستان او بنګله‌دېش نه د ځورونې او تبعیض له امله دغه هېواد ته تللي.

مسلمانان د دغه قانون برخه نه‌دي. د قانون له مخې؛ هندوان، سېکان، بودایان، زردشتیان او عیسویان چې تر ۲۰۱۵کال وړاندې هند ته تللي، د دغه هېواد تابعیت لپاره غوښتنه کولای شي.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په افغانستان کې د قومي او مذهبي لږکیو وضعیت خورا کړکېچن شوی او ګڼ شمېر سېکان هند، کاناډا او نورو هېوادونو ته کډه شوي دي.

نوموړې ویلي: «حکومت د انټرنېټ د لاسرسي محدودولو پلوی نه‌دی او د حکومت لید عادلانه دی؛ نو له همدې امله د انټرنېټ په ګډون هرې سرچینې ته د لاسرسي په برخه کې د هر ډول محدودیت مخالفت کوي».

مهاجراني زیاته کړې: «موږ هڅه کوو، چې په اوسني وضعیت کې د ستر مشر لارښوونو او نورو ملاحظاتو ته په پام د انټرنېټ په برخه کې ځینې ستونزې هوارې کړو؛ څو عادلانه وضعیت رامنځته شي».

هغې همداراز ویلي: «باید دا هم ووایو، چې موږ د جګړې په حال کې یو او دا څرګنده ده، چې ځینې پرېکړې د همدې جګړه‌ییز وضعیت له اغېزو سرچینه اخلي».

عمران خان په خپله عریضه کې غوښتنه کړې، چې د هغه شخصي ډاکټران دې د نوموړي روغتیايي وضعیت وڅېړي. هغه همداراز د درملنې پرمهال خپلې کورنۍ او وکیلانو ته د دوامداره لاسرسي غوښتنه هم کړې ده.

په عریضه کې راغلي، چې د عمران خان روغتیايي وضعیت په ځانګړي ډول د هغه د ښۍ سترګې حالت خورا خراب شوی دی. د محکمې اسناد ښيي، چې د نوموړي ښۍ سترګه یوازې شاوخوا ۱۵ سلنه لید لري او ۸۵سلنه لید یې له لاسه ورکړی دی.

د عمران خان وکیلانو ویلي، چې نوموړي څو میاشتې وړاندې د لید د خرابوالي شکایت کړی و؛ خو د زندان ادارې د هغه ستونزې ته جدي پاملرنه نه‌وه کړې، چې وروسته یې حالت لاپسې خراب شو. په عریضه کې خبرداری ورکړل شوی، چې د عمران خان د سترګې ستونزې له امله د هغه د وینې لخته کېدو ستونزه ښايي زړه یا دماغ ته وغځېږي او د نوموړي ژوند له ګواښ سره مخ کړي.

عمران خان دامهال په اډیاله زندان کې بندي دی او د «القادر ټرسټ» په نوم قضیه کې په ۱۴ کلن بند محکوم شوی دی. د هغه مېرمن بشرا بي‌بي هم په یادې قضیه کې په اووه کلن بند محکومه شوې ده.

د بریتانیا د یوې دفاعي مجلې د راپور له مخې، د دغه هېواد دفاع وزارت هغو افغان وګړو ته چې د لېږد شرایط پوره کوي، درېیمو هېوادونو ته د انتقال لپاره دننه مرستې درولې دي او له غوښتونکو یې غوښتي چې خپله ځانونه یوه خوندي درېیم هېواد ته ورسوي.

د بریتانیا د دفاع وزارت چارواکي لاک پولارډ ویلي، دا پرېکړه هغو ارزونو وروسته شوې چې په کې درېیمو هېوادونو ته د افغانانو د بریالیو لېږدونو زیاتوالی، لګښتونه او احتمالي خطرونه ارزول شوي دي.

هغه ټینګار کړی چې بریتانیا به درېیم هېواد ته د رسېدلو افغانانو ملاتړ تر ۲۰۲۸کال پورې دوامداره وساتي.

د راپور له مخې، د ۲۰۲۵کال په جولای میاشت کې د نوو پروګرامونو له بندېدو وروسته، د پاتې دوسیو شمېر له شاوخوا ۲۵زرو څخه تر ۱۷زرو کم شوی او حکومت اټکل کوي چې له ۹زرو کم نور کسان به د لېږد شرایط ولري.

د بریتانیا دفاع وزارت ویلي، موخه یې دا ده چې د راتلونکي کال تر پسرلي پورې د ټولو پاتې دوسیو ارزونه بشپړه کړي.

همداراز ویل شوي چې د کډوالۍ نوې تګلارې، لکه د ویزې مرکزونو ته د ۱۲میاشتو په موده کې مراجعه، هم عملي کېږي.

د استوګنې په برخه کې بریتانیا پلان لري چې تر ۲۰۲۸کال پورې د لنډمهاله استوګنځایونو او د مېشتېدو د ځینو مرکزونو کارول بند کړي او هغه هوټلونه چې د افغانانو د استوګنې لپاره کارول کېږي، ځینې به یې په راتلونکو میاشتو کې وتړل شي.

بریتانوي چارواکي وایي، ټاکل شوې دا پروګرام د اوسني پارلمان تر دورې مخکې بشپړ شي.

د امریکا د کالیفورنیا ایالت په سن‌ډیاګو ښار کې د «سن‌ډیاګو اسلامي مرکز » مخې ته د دوو وسله‌والو تنکیو ځوانانو په ډزو کې درې کسان وژل شوي دي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، په وژل شویو کسانو کې د جومات یو امنیتي ساتونکی هم شامل دی. د سن‌ډیاګو د پولیسو مشر سکاټ واهل ویلي ښايي د لا زیاتې وینې تویېدنې مخه یې نیولې وي.

پولیسو ویلي، برید د دوشنبې ورځې له غرمې مخکې ترسره شوی او وروسته د ۱۷ او ۱۹ کلونو عمر لرونکي دوه شکمن بریدګر په یوه موټر کې مړه موندل شوي، چې د لومړنیو معلوماتو له مخې یې پر ځان ډزې کړې وې.

د سن‌ډیاګو د پولیسو مشر ویلي، د جومات اړوند د ورځې ښوونځي ټول ماشومان خوندي دي او له پېښې وروسته حساب پرې شوی دی.

هغه زیاته کړې چې د امریکا فدرالي تحقیقاتي اداره (اېف‌بي‌ای) هم د پېښې د څېړنې لپاره ورغوښتل شوې او پولیس دا برید د «کرکې پر بنسټ جرم» په توګه څېړي.

د چارواکو په وینا، لسګونه امنیتي ځواکونه د پېښې ځای ته رسېدلي وو او د جومات مخې ته یې د درېیو وژل شویو کسانو جسدونه موندلي دي.

پولیسو همداراز ویلي چې د جومات څو کوڅې لرې پر یوه باغوان هم ډزې شوې وې، خو هغه ټپي شوی نه دی. چارواکو تراوسه نه دي ویلي چې دا پېښه له اصلي برید سره تړاو لري که نه.

تر اوسه د برید د انګېزې او د بریدګرو د هویت په اړه نور جزییات نه دي خپاره شوي.