د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې مشر: د براکه پر اټومي بټۍ برید ګواښونکې پایلې لرلی شي

هغه د سې‌شنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې یوې خبري غونډې ته وویل، امریکا غواړي ایران داسې یو بهیر ومني چې دا تضمین کړي، نه یوازې دا مهال بلکې د راتلونکو کلونو لپاره هم د اټومي وړتیا د بیا رغونې هڅه ونه کړي.

هغه وویل: «موږ یوازې دا نه غواړو چې ایران د اټومي وسلو نه لرلو ژمنه وکړي، بلکې غواړو د داسې یوه بهیر منلو ته هم غاړه کېږدي چې ډاډ ترلاسه شي، نه یوازې اوس او نه یوازې د ډونالډ ټرمپ د ولسمشرۍ پر مهال، بلکې کلونه وروسته هم ایران د خپل اټومي ظرفیت د بېرته جوړولو هڅه ونه کړي.»

د امریکا د ولسمشر مرستیال زیاته کړه چې واشنګټن په روانو مذاکراتو کې همدې موخې ته د رسېدو هڅه کوي.

وینس همداراز ویلي چې د ایران په اړه هره پرېکړه چې د امریکا ولسمشر یې کوي، اوسنی وضعیت به د تل لپاره دوام ونه لري.

د نوموړي څرګندونې داسې مهال مطرح کېږي چې د امریکا او ایران ترمنځ د اټومي پروګرام او احتمالي تفاهم په اړه بحثونه او ډیپلوماتیکې هڅې د نړیوالو د پام وړ موضوع ګرځېدلې دي.

رویټرز د چینایي چارواکو له قوله ویلې چې د چین اووه ولایتونه د طبیعي پېښو له لوړ خطر سره مخ دي، چې ورسره ځمکښویېدنې او ناڅاپي سېلابونه تړلي دي.

درویټرز راپور له مخې، د جینګژو ښار ځینې سیمې تر اوبو لاندې شوې، چې د خلکو موټر او سړکونه یې سخت زیانمن کړي دي.

په ګڼو سیمو کې ښوونځي، کاروبارونه او د ترانسپورت خدمات په ټپه درېدلي او اړوند مسوولان هڅه کوي خلک خوندي سیمو ته ولېږدوي.

په ورته وخت کې د چین د هواپوهنې اداره وایي، د ورښتونو دا لویه څپه له بنګال خلیج، جنوبي چین سمندر او ارام سمندر څخه د رطوبت د یوځای کېدو له امله راپورته شوې او د ورو حرکت له امله یې د باران کچه لوړه کړې ده.

د هند کورنیو چارو وزارت په تازه خپرې شوې خبرپاڼه کې ویلي، هغه مذهبي لږکۍ چې له افغانستان، پاکستان او بنګله‌دېش نه د هند تابعیت غواړي؛ باید د خپلو پاسپورټونو اړوند ټول معلومات ثبت کړي.
د هندي چارواکو په وینا؛ دغه پرېکړه وروسته له هغې شوې، چې ځینې کسان د هند تابعیت تر ترلاسه کولو وروسته هم د افغانستان، پاکستان یا بنګله‌دېش پاسپورټونه لري. هند دوه‌ګونی تابعیت نه‌مني.

د نوو مقرراتو له مخې؛ هغه کسان چې د هند تابعیت ترلاسه کوي، اړ دي چې د ۱۵ ورځو په موده کې خپل پخوانی پاسپورټ دوی ته وسپاري. له تابعیت غوښتونکو غوښتنه شوې، چې د پاسپورټ شمېره، د صادرېدو نېټه، د صادرېدو ځای او د پای نېټې اړوند معلومات هم وړاندې کړي.

د هند پارلمان په ۱۳۹۸کال کې د تابعیت جنجالي قانون تصویب کړی و. د دغه قانون له مخې؛ هند کولای شي هغو مذهبي لږکیو ته تابعیت ورکړي، چې له افغانستان، پاکستان او بنګله‌دېش نه د ځورونې او تبعیض له امله دغه هېواد ته تللي.

مسلمانان د دغه قانون برخه نه‌دي. د قانون له مخې؛ هندوان، سېکان، بودایان، زردشتیان او عیسویان چې تر ۲۰۱۵کال وړاندې هند ته تللي، د دغه هېواد تابعیت لپاره غوښتنه کولای شي.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په افغانستان کې د قومي او مذهبي لږکیو وضعیت خورا کړکېچن شوی او ګڼ شمېر سېکان هند، کاناډا او نورو هېوادونو ته کډه شوي دي.

نوموړې ویلي: «حکومت د انټرنېټ د لاسرسي محدودولو پلوی نه‌دی او د حکومت لید عادلانه دی؛ نو له همدې امله د انټرنېټ په ګډون هرې سرچینې ته د لاسرسي په برخه کې د هر ډول محدودیت مخالفت کوي».

مهاجراني زیاته کړې: «موږ هڅه کوو، چې په اوسني وضعیت کې د ستر مشر لارښوونو او نورو ملاحظاتو ته په پام د انټرنېټ په برخه کې ځینې ستونزې هوارې کړو؛ څو عادلانه وضعیت رامنځته شي».

هغې همداراز ویلي: «باید دا هم ووایو، چې موږ د جګړې په حال کې یو او دا څرګنده ده، چې ځینې پرېکړې د همدې جګړه‌ییز وضعیت له اغېزو سرچینه اخلي».

عمران خان په خپله عریضه کې غوښتنه کړې، چې د هغه شخصي ډاکټران دې د نوموړي روغتیايي وضعیت وڅېړي. هغه همداراز د درملنې پرمهال خپلې کورنۍ او وکیلانو ته د دوامداره لاسرسي غوښتنه هم کړې ده.

په عریضه کې راغلي، چې د عمران خان روغتیايي وضعیت په ځانګړي ډول د هغه د ښۍ سترګې حالت خورا خراب شوی دی. د محکمې اسناد ښيي، چې د نوموړي ښۍ سترګه یوازې شاوخوا ۱۵ سلنه لید لري او ۸۵سلنه لید یې له لاسه ورکړی دی.

د عمران خان وکیلانو ویلي، چې نوموړي څو میاشتې وړاندې د لید د خرابوالي شکایت کړی و؛ خو د زندان ادارې د هغه ستونزې ته جدي پاملرنه نه‌وه کړې، چې وروسته یې حالت لاپسې خراب شو. په عریضه کې خبرداری ورکړل شوی، چې د عمران خان د سترګې ستونزې له امله د هغه د وینې لخته کېدو ستونزه ښايي زړه یا دماغ ته وغځېږي او د نوموړي ژوند له ګواښ سره مخ کړي.

عمران خان دامهال په اډیاله زندان کې بندي دی او د «القادر ټرسټ» په نوم قضیه کې په ۱۴ کلن بند محکوم شوی دی. د هغه مېرمن بشرا بي‌بي هم په یادې قضیه کې په اووه کلن بند محکومه شوې ده.