ډونالډ ټرمپ: د ایران پر وړاندې پلان شوی برید اوس‌مهال ځنډول شوی دی

د بریتانیا د یوې دفاعي مجلې د راپور له مخې، د دغه هېواد دفاع وزارت هغو افغان وګړو ته چې د لېږد شرایط پوره کوي، درېیمو هېوادونو ته د انتقال لپاره دننه مرستې درولې دي او له غوښتونکو یې غوښتي چې خپله ځانونه یوه خوندي درېیم هېواد ته ورسوي.

د بریتانیا د دفاع وزارت چارواکي لاک پولارډ ویلي، دا پرېکړه هغو ارزونو وروسته شوې چې په کې درېیمو هېوادونو ته د افغانانو د بریالیو لېږدونو زیاتوالی، لګښتونه او احتمالي خطرونه ارزول شوي دي.

هغه ټینګار کړی چې بریتانیا به درېیم هېواد ته د رسېدلو افغانانو ملاتړ تر ۲۰۲۸کال پورې دوامداره وساتي.

د راپور له مخې، د ۲۰۲۵کال په جولای میاشت کې د نوو پروګرامونو له بندېدو وروسته، د پاتې دوسیو شمېر له شاوخوا ۲۵زرو څخه تر ۱۷زرو کم شوی او حکومت اټکل کوي چې له ۹زرو کم نور کسان به د لېږد شرایط ولري.

د بریتانیا دفاع وزارت ویلي، موخه یې دا ده چې د راتلونکي کال تر پسرلي پورې د ټولو پاتې دوسیو ارزونه بشپړه کړي.

همداراز ویل شوي چې د کډوالۍ نوې تګلارې، لکه د ویزې مرکزونو ته د ۱۲میاشتو په موده کې مراجعه، هم عملي کېږي.

د استوګنې په برخه کې بریتانیا پلان لري چې تر ۲۰۲۸کال پورې د لنډمهاله استوګنځایونو او د مېشتېدو د ځینو مرکزونو کارول بند کړي او هغه هوټلونه چې د افغانانو د استوګنې لپاره کارول کېږي، ځینې به یې په راتلونکو میاشتو کې وتړل شي.

بریتانوي چارواکي وایي، ټاکل شوې دا پروګرام د اوسني پارلمان تر دورې مخکې بشپړ شي.

د امریکا د کالیفورنیا ایالت په سن‌ډیاګو ښار کې د «سن‌ډیاګو اسلامي مرکز » مخې ته د دوو وسله‌والو تنکیو ځوانانو په ډزو کې درې کسان وژل شوي دي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، په وژل شویو کسانو کې د جومات یو امنیتي ساتونکی هم شامل دی. د سن‌ډیاګو د پولیسو مشر سکاټ واهل ویلي ښايي د لا زیاتې وینې تویېدنې مخه یې نیولې وي.

پولیسو ویلي، برید د دوشنبې ورځې له غرمې مخکې ترسره شوی او وروسته د ۱۷ او ۱۹ کلونو عمر لرونکي دوه شکمن بریدګر په یوه موټر کې مړه موندل شوي، چې د لومړنیو معلوماتو له مخې یې پر ځان ډزې کړې وې.

د سن‌ډیاګو د پولیسو مشر ویلي، د جومات اړوند د ورځې ښوونځي ټول ماشومان خوندي دي او له پېښې وروسته حساب پرې شوی دی.

هغه زیاته کړې چې د امریکا فدرالي تحقیقاتي اداره (اېف‌بي‌ای) هم د پېښې د څېړنې لپاره ورغوښتل شوې او پولیس دا برید د «کرکې پر بنسټ جرم» په توګه څېړي.

د چارواکو په وینا، لسګونه امنیتي ځواکونه د پېښې ځای ته رسېدلي وو او د جومات مخې ته یې د درېیو وژل شویو کسانو جسدونه موندلي دي.

پولیسو همداراز ویلي چې د جومات څو کوڅې لرې پر یوه باغوان هم ډزې شوې وې، خو هغه ټپي شوی نه دی. چارواکو تراوسه نه دي ویلي چې دا پېښه له اصلي برید سره تړاو لري که نه.

تر اوسه د برید د انګېزې او د بریدګرو د هویت په اړه نور جزییات نه دي خپاره شوي.

دغه سازمان په خپل تازه راپور کې ویلي، چې په ۲۰۲۵ کال کې په ټوله نړۍ کې لږ تر لږه ۲۷۰۷ د اعدام پېښې ثبت شوې دي، چې دا شمېر د ۲۰۲۴ کال په پرتله د پام وړ زیاتوالی ښيي.

د راپور له مخې، ایران چې په راپور کې د «اسلامي جمهوریت» په نوم یاد شوی، د ۲۱۵۹ اعدامونو په ترسره کولو سره د نړۍ د ټولو ثبت شویو اعدامونو شاوخوا ۸۰ سلنه په خپل نوم ثبت کړي او د اعدام د تطبیق په برخه کې د ټولو هېوادونو په سر کې ځای لري.

د بښنې نړیوال سازمان ویلي چې دا شمېر د تېر کال د نږدې ۹۷۲ پېښو په پرتله له دوه برابره ډېر زیاتوالی ښيي او دا په ۱۹۸۹ کال راهیسې تر ټولو لوړ ثبت شوی شمېر بلل کېږي.

په راپور کې سعودي عربستان د ۳۵۶ اعدامونو په ترسره کولو سره دوهم ځای خپل کړی دی. دغه سازمان همداراز ویلي چې د چین، شمالي کوریا او ویتنام په څېر هېوادونو د شفافیت د نشتوالي له امله د هغوی رسمي شمېرې په راپور کې نه دي شاملې شوې.

سازمان ټینګار کړی، چې د نړۍ په ډېرو هېوادونو کې د اعدامونو لویه برخه د نشه‌يي موادو د تورونو پر بنسټ ترسره کېږي او په ډېرو قضیو کې د عادلانه محاکمې، خپلواک وکیل او قضایي شفافیت په اړه جدي نیوکې موجودې دي.

دغه سازمان همداراز ویلي چې په ایران کې د اعدامونو زیاتوالی له امنیتي فشارونو او د اعتراضونو له ځپلو سره هم مهاله زیات شوی او د اعدام سزا ځینې وختونه د سیاسي او ټولنیز کنټرول د وسیلې په توګه کارول کېږي.

په راپور کې زیاته شوې چې په وروستیو میاشتو کې په ایران کې د سیاسي، عقیدوي بندیانو او بلوڅو وګړو د اعدامونو لړۍ هم د پام وړ زیاته شوې ده.

هغه د ایکس خواله رسنۍ په یوه تازه پیغام کې ټینګار کړی، چې خبرې اترې هېڅکله د تسلیمۍ په معنا نه دي، بلکې د ملي وقار او حقونو د ساتنې په چوکاټ کې ترسره کېږي.

نوموړي لیکلي: «خبرې اترې تسلیمېدل نه دي. د ایران اسلامي جمهوریت په درناوي، صلاحیت او د ملت د حقونو په ساتنه خبرو اترو ته داخلېږي او هېڅکله به د خلکو او هېواد له قانوني حقونو شاتګ ونه کړي.»

پزشکیان زیاته کړې چې حکومت به د منطق پر بنسټ او د بشپړ توان په کارولو سره د خلکو خدمت ته دوام ورکړي او د ایران د ملي ګټو او عزت ساتنه به وکړي.

سارا اډمز د ایکس په یوه تازه پیغام کې ادعا کړې، چې په افغانستان کې داسې د ځانمرګو بریدګرو روزنیز کمپونه موجود دي چې یوازې د «بهرنیو عملیاتو» لپاره کارول کېږي.

نوموړې لیکلي: «په افغانستان کې د ځانمرګو بریدګرو کمپونه شته چې یوازې د بهرنیو عملیاتو لپاره دي، یعنې هلته روزنه ورکول کېږي او بیا دا کسان بهر ته لېږل کېږي.»

سارا اډمز ادعا کړې چې له دغو کمپونو څخه روزل شوي «تر سلو ډېر ځانمرګي بریدګر» د مکسیکو د «سینالوا» کارټل په مرسته په ناقانونه توګه د امریکا له سویلي پولې دغه هېواد ته داخل شوي دي.

هغې خبرداری ورکړی، چې ځانمرګي بریدګر «یوازې د چاودنې لپاره روزل کېږي» او زیاته کړې یې ده چې امریکایي حکومت باید د هغوی د موندلو لپاره جدي اقدام وکړي.

نوموړې ویلي: «دا نور یوازې د بهرنیو هېوادونو ستونزه نه ده. موږ هلته د هغوی پر ضد عملیات ودرول، نو هغوی دلته راغلل.»

د سي‌اې‌ای پخوانۍ مامورې همداراز ادعا کړې چې د امریکا حکومت په تېرو پنځو کلونو کې په افغانستان کې «حتی یو» ځانمرګی روزنیز کمپ هم نه دی په نښه کړی.

هغې د هغو کسانو د شمېر په اړه اندېښنه ښودلې چې د دې مودې پر مهال روزل شوي دي.

تر اوسه د امریکا حکومت او طالبانو د سارا اډمز د دغو څرګندونو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی، او نوموړې هم د خپلو ادعاوو لپاره کره اسناد نه دي خپاره کړي.