عبدالغني برادر: مونږ ژمن یو چې کورنیو او بهرنیو پانګه‌والو ته اسانتیاوې برابرې کړو

دغه طالب چارواکي وویل، که چېرې په هېواد کې دننه د دغو خامو موادو د پروسس لپاره کار وشي، نو افغانستان به ډېر ژر د درملو په برخه کې په ځان بسیا شي. د هغه په خبره، اوسمهال د درملو په تولید کې د کورنیو سرچینو کارولو ته جدي اړتیا ده.

زاهد زیاته کړه، چې د درملو د صنعت په برخه کې پانګونې ته اوس تر بل هر وخت زیاته زمینه برابره شوې ده. هغه له کورنیو او بهرنیو پانګوالو وغوښتل چې په دې برخه کې خپله پانګونه ډېره کړي.

د ابو علي سینا بلخي دویم نړیوال نندارتون چې څلور ورځې به دوام وکړي، د درملو د تولیداتو او روغتیایي خدمتونو د ښودلو په موخه پرانیستل شوی دی. په دې نندارتون کې ګڼ شمېر کورنیو شرکتونو خپل طبي محصولات نندارې ته ایښي دي.

له بلې خوا د طالبانو د ریاست‌الوزرا اقتصادي مرستیال عبدالغني برادر هم ویلي، چې په وروستیو میاشتو کې د درملو د وارداتو کمېدل په افغانستان کې د درمل جوړولو د برخې د چټکې ودې لامل شوي دي.

د هغه په وینا، په تېرو اتو میاشتو کې د درملو تولید له ۲۵ څخه ۳۸ سلنې ته لوړ شوی دی. برادر د کورنیو تولیداتو ملاتړ د اقتصادي فشارونو پر وړاندې تر ټولو اغېزمنه لاره بللې ده.

طالبانو د درملو واردوونکو افغان شرکتونو ته نږدې شپږ میاشتې وړاندې سپارښتنه وکړه چې له پاکستان څخه هر ډول صادرات بند کړي او د درملو د پیر لپاره نورو بدیولو لارو ته مخه کړي.

شهباز شریف د بلوچستان ایالت په کویټه ښار کې په یوه پوځي پوهنتون کې د وینا پر مهال وویل، پاکستان به د هغو وسله‌والو ډلو پر ضد خپل عملیات روان وساتي چې د ده په وینا په افغانستان کې فعالیت کوي او د پاکستان امنیت ته ګواښ جوړوي.

هغه ادعا وکړه، چې دا عملیات د پاکستان د خلکو د ژوند او شتمنیو د ساتنې، د ترهګرو ډلو پر ضد د مبارزې او د هغوی د پټنځایونو د له منځه وړلو په موخه ترسره کېږي.

شهباز شریف د پاکستان د وسله‌والو ځواکونو د «مسلکي وړتیا، عملیاتي چمتووالي او قربانیو» ستاینه وکړه او ویې ویل چې پوځ د دغه هېواد د ملي حاکمیت، سولې او ثبات په ساتنه کې اساسي رول لري.

د پاکستان حکومت تل پر طالبانو تور پورې کوي چې د پاکستان ضد وسله‌والې ډلې د افغانستان له خاورې فعالیت کوي او بریدونه تنظیموي، خو طالبانو په بیا ځلې دغه تورونه رد کړي او ټینګار یې کړی چې دوی به هیچاته اجازه نه ورکوي چې د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو پر ضد وکاروي.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ اړیکې په وروستیو میاشتو کې د بې‌ساري امنیتي او سیاسي فشارونو شاهدې دي. که څه هم دواړو لورو څو ځله د اوربند او خبرو هڅې کړې، خو د راپورونو له مخې تر اوسه دغو هڅو د اړیکو په ښه کېدو کې د پام وړ پایله نه ده لرلې.

همداراز، د پاکستان او طالب استازو ترمنځ په قطر، ترکیه، سعودي عربستان او چین کې څو پړاوه خبرې هم ترسره شوې، خو کومه څرګنده هوکړه ترې نه ده ترلاسه شوې.

شنونکي باور لري چې د روانو اختلافاتو دوام کولی شي د سیمې پر امنیتي وضعیت نور اغېز هم وکړي او د دواړو لورو ترمنځ د باور فضا لا نوره هم کمزورې کړي.

د دغه سازمان د تازه راپور له مخې، دا مهال په افغانستان کې له ۱۳،۸میلیونو زیات کسان د خوړو له سختې ناامنۍ سره مخ دي او د ژوند د لومړنیو اړتیاوو پوره کول ورته ورځ تر بلې ستونزمن کېږي.

راپور زیاتوي، چې نږدې پنځه میلیونه ماشومان او امیندوارې او شیدې ورکوونکې ښځې په خوارځواکۍ اخته دي او مناسبو خوړو ته د هغوی لاسرسی په پرله‌پسې ډول کمېږي.

د خوړو نړیوال پروګرام په وینا، د نړیوالو مرستو کمېدل، اقتصادي ستونزې او د لارو بندېدل هغه لاملونه دي چې ګڼې کورنۍ یې له ان لومړنیو خوراکي توکو هم بې‌برخې کړې دي.

دغه سازمان مخکې هم ویلي وو چې په افغانستان کې د خپلو مرستندویه او ژغورونکو پروګرامونو د دوام لپاره په راتلونکو شپږو میاشتو کې ۳۵۰میلیونه ډالرو بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.

د خوړو نړیوال پروګرام ټینګار کړی چې که د بودجې تشه ژر ډکه نه شي، په افغانستان کې به د بشري مرستو بهیر له لا ډېرو خنډونو سره مخ شي او د میلیونونو زیان‌منو خلکو وضعیت به نور هم خراب شي.

عزیزي په ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې د شاپور ځدراڼ د درملنې د لګښتونو د پوره کولو لپاره یې د هغه له کورنۍ سره مالي مرسته کړې ده. نوموړي ژمنه کړې چې دا مالي ملاتړ به د شاپور ځدراڼ تر بشپړې روغتیا پورې دوام ولري.

هغه همدارنګه د ځدراڼ د روغتیايي وضعیت او د درملنې د پرمختګ په اړه معلومات ترلاسه کړي دي.

میرویس عزیزي زیاته کړې، چې له تېرو څو میاشتو راهیسې یې غوښتل له شاپور ځدراڼ سره وویني، خو په منځني ختیځ کې د اوسني وضعیت او د سفر د محدودیتونو له امله دا کار شونی نه و. هغه ویلي چې بالاخره یې پرون ډیلي ته سفر وکړ او هلته یې د شاپور ځدراڼ د پوښتنې ترڅنګ د هغه د کورنۍ له غړو سره هم لیدنه وکړه.

د عزیزي ګروپ بنسټګر شاپور ځدراڼ یو داسې شخص بللی، چې په نړیواله کچه د کرېکټ په ډګر کې د خپلو غوره لوبو له لارې یې د میلیونونو افغانانو زړونو ته خوښي او ویاړ بښلی دی. د افغان کرېکټ مینه‌والو نیوکې کوي چې د افغانستان کرېکټ بورډ او چارواکو تر اوسه پورې د رنځور شاپور ځدراڼ لاسنېوی نه دی کړی.

تر دې مخکې د راشد خان او محمد نبي په ګډون د کرېکټ یو شمېر نورو ستونرو هم د شاپور ځدراڼ د روغتیا پوښتنه کړې وه.

د کندهار د هوایې ډګر طالب مسوولانو زیاته کړې چې ورته الوتنې کولای شي د دوو هېوادونو ترمنځ د نویو هوايي لارو ور پرانیزي او همدارنګه به د سوداګرۍ، سیاحت او اقتصادي اړیکو په پیاوړتیا کې مهم رول ولوبوي.

تر اوسه روښانه نه ده، چې دغه هوايي شرکت د افغانستان نورو کومو ولایتونو ته الوتنې کوي، خو په دې وروستیو کې طالبانو یوه بل ایراني شرکت نه هم یوه الوتکه کرایه کړې ده، چې په کورنیو او نړیوالو الوتنوکې کاریږي.

د ایران ډېری شرکتونه تر نړیوالو بندیزونو لاندې دي.