لنډي کوتل کې معترضان: پاکستان باید افغانستان کې بند پاتې موټر او چلوونکي یې راوباسي

امنیتي سرچینو ویلي، چاودنه هغه مهال رامنځته شوه چې د ایف سي ځواکونو کاروان یوې نږدې امنیتي پوستې ته روان و.

د سرچینو په وینا، له برید وروسته امنیتي ځواکونو سیمه کلابنده کړې او د لټون عملیات یې پیل کړي دي.

ټپیان نږدې پوځي روغتون ته لېږدول شوي او د ځینو روغتیايي وضعیت د اندېښنې وړ ښودل شوی دی.

سیمه ییز پاکستاني امنیتي چارواکي وایي، د برید د څرنګوالي او کارېدلو چاودېدونکو توکو په اړه پلټنې روانې دي.

د نوموړي په وینا؛ له لومړۍ پېښې وروسته د پلټنو او لټون عملیاتو پرمهال دویمه پېښه په تابۍ کلي کې رامنځته شوه. په دغه پېښه کې یو بل پولیس چې د ګوزڼ ضد واکسینو کمپاین پرمهال پر دنده بوخت و، د وسله‌والو په ډزو ټپي شو او وروسته یې ساه ورکړه.

ځایي سرچینو ویلي، تر دغه بریدونو وروسته په سالارزو او د باجوړ په نورو سیمو کې امنیتي تدابیر سخت شوي او د بریدګرو د نیولو لپاره عملیات دوام لري. د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف هم دغه پېښې غندلې او امنیتي ادارو ته یې د بریدګرو د نیولو سپارښتنه کړې ده.

دغه بریدونه داسې مهال شوي، چې په پاکستان کې د ګوزڼ ضد واکسینو اوونیز کمپاین پیل شوی او ټاکل شوې له ۱۹ مېلیونو څخه ډېر ماشومان په‌کې واکسین شي. په وروستیو کلونو کې د ګوزڼ ضد واکسینو کمپاین کارکوونکي او د هغوی امنیتي ساتونکي په ځانګړي ډول په خیبرپښتونخوا او بلوچستان ایالتونو کې په وار، وار په وسله‌والو بریدونو کې په نښه شوي دي.

شاه محمود میاخېل په یوه تازه پیغام کې له نړیوالو بشري حقونو ادارو او د ملګرو ملتونو له سازمان څخه غوښتنه کړې چې د پښتون ژغورنې غورځنګ د دوو مشرانو نورالله ترین او حنیف پښتین د برخلیک په معلومولو کې اقدام وکړي.

نوموړي ویلي چې یاد دوه مشران د ۲۰۲۵ کال د نومبر په ۱۲مه د پېښور له یوې امن جرګې وروسته د پاکستاني استخباراتي ادارو له لوري په زور اختطاف شوي او تر اوسه یې هېڅ کره معلومات نشته.

میاخېل زیاتوي، چې دغه کسان د جرګې له پای ته رسېدو وروسته د پېښور له مرکزه په زور بې‌درکه شوي او نه عدلي بنسټونو ته وړاندې شوي او نه هم د هغوی د ځای په اړه رسمي وضاحت ورکړل شوی دی.

هغه ټینګار کړی چې د دغو فعالانو د اوږدمهاله نادرکه کېدو له امله د هغوی کورنۍ او ملګري سخت اندېښمن دي.

میاخېل له نړیوالو ادارو غوښتي چې د ورته پېښو د مخنیوي او د ورکو شویو کسانو د خوشې کېدو لپاره عملي او عاجل اقدامات وکړي.

د تورخم د مزدورانو ټولنې په یوه خپاره کړي بیان کې ویلي، چې د تورخم دروازې اوږدمهاله تړل کېدو د پاکستان اقتصاد له جدي ستونزو سره مخ کړی او د خلکو د زغم کاسه ډکه شوې ده.

یادې ټولنې ادعا کړې، چې د ډیورنډ کرښې بندښت یوازې په دغه کرښه د پرتو سیمو ستونزه نه ده، بلکې د ټول هېواد پر سوداګرۍ، کرنې، صنعت او د خلکو پر ژوند یې منفي اغېز کړی دی.

په بیان کې راغلي: «د ډیورنډ کرښې په بندولو سره تاسو د کوم یو ښار نه، بلکې د ټول پاکستان د روزګار ساه بنده کړې ده او اوس د ولس د زغم حد ختم شوی دی.»

د تورخم د مزدورانو ټولنې ویلي، چې د کرښې د بندښت له امله د پنجاب بزګران، سوداګر، د فابریکو مالکین، ټرانسپورټران او ورځني مزدوران له سختو اقتصادي زیانونو سره مخ شوي دي.

دوی ادعا کړې چې ګڼ کرنیز محصولات خراب شوي، په فابریکو کې پانګونې زیانمنې شوې او د خلکو اقتصادي وضعیت تر دې حده خراب شوی چې «په کورونو کې دي او د ماشومانو راتلونکی له خطر سره مخ شوی دی.»

ټولنې خبرداری ورکړی چې که کرښه ژر پرانېستل نه شي، احتجاجونه به پراخ شي او زرګونه کسان به سړکونو ته راووځي.

په بیان کې ویل شوي، چې د ټرانسپورټرانو احتجاجي پرلت پیل شوی او ټاکل شوې ده چې په لنډي کوتل کې هم یوه خبري ناسته ترسره شي.

د تورخم د مزدورانو ټولنې همداراز ټینګار کړی چې د کرښې پرانېستل د خلکو «حق» دی او حکومت باید د اقتصادي زیانونو د مخنیوي لپاره بېړنی اقدام وکړي.

خواجه اصف له پاکستاني رسنۍ «جیو نیوز» سره په مرکه کې ټینګار کړی چې په تېرو کلونو کې له طالبانو سره څو پړاوه مذاکرات ترسره شوي او هڅه شوې چې اړیکې له ترینګلتیا څخه د تفاهم پر لور روانې شي.

هغه ویلي، د دې خبرو موخه داسې شرایط رامنځته کول دي چې «هیڅ یو لوری د بل لوري تر فشار لاندې نه وي» او دواړه خواوې وکولای شي خپل سیاسي او امنیتي مسیر په خپلواکه توګه تعقیب کړي.

د پاکستان د دفاع وزیر زیاته کړې، چې د اختلافاتو حل د خبرو له لارې که څه هم ستونزمن دی، خو تاریخي تجربې ښيي چې ډېری لویې شخړې په پای کې د مذاکراتو له لارې حل شوې دي.

خواجه اصف همداراز ادعا کړې، چې هند په افغانستان کې ځانګړی رول لري او ویلي یې دي چې نوي ډیلي په وروستیو کلونو کې په افغانستان کې ځینې «لاسته راوړنې» هم لري.

هغه ویلي چې له طالب چارواکو سره په خبرو کې، په ځانګړي ډول د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب مجاهد څخه یې دا پوښتنه هم کړې چې ولې هغه ډلې چې پاکستان یې د دښمنانو په توګه ګڼي، په افغانستان کې د دښمن په توګه نه ګڼل کېږي.

نوموړي ویلي: «که نه شئ کولای زموږ د دښمنانو دښمنان واوسئ، لږ تر لږه ورسره دوستي مه کوئ، پناه مه ورکوئ او وسلې مه ورکوئ.»

هغه دا هم ادعا کړې چې په ځینو مواردو کې افغانستان په عملي توګه د هند پر ضد د پاکستان د مخالف لوري په توګه کار کړی دی.

هغه د دې په اړه هم پوښتنه کړې چې «ایا ستونزه زموږ ده که د هغوی؟» او ټینګار یې کړی چې د افغانستان په چارو کې مداخله د پاکستان لپاره یو «امنیتي ضرورت» دی.

په همدې حال کې د پاکستان د پوځ د عامه اړیکو ادارې هم د هندي چارواکو وروستیو څرګندونو ته غبرګون ښودلی او هغه یې «تحریکوونکې» بللې دي.

د پاکستان پوځ ویلي چې د هندي چارواکو خبرداري کولی شي د سویلي اسیا سیمه د یوې نوې جګړې پر لور یوسي چې پایلې به یې «ویجاړوونکې» وي.

دوی د هندي پوځ د یو لوړپوړي جنرال څرګندونې په کلکه رد کړي او ټینګار یې کړی چې پاکستان یو اټومي ځواک دی او د سویلي اسیا له جغرافیې او تاریخ څخه نه جلا کېدونکی هېواد دی.

دا څرګندونې په داسې حال کې مطرح کېږي چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې په وروستیو میاشتو کې د سیاسي او امنیتي ترینګلتیاوو شاهدې دي او دواړه لوري یو بل د مخالفو ډلو په ملاتړ تورنوي.