ډونالډ ټرمپ: د ایران پر ضد جګړه به ډېر ژر پای ته ورسوو

د امریکا د سنا دیموکرات غړي کوري بوکر د دې طرحې د پرمختګ هرکلی کړی او ویلي یې دي چې د سنا غړي باید خپلو هڅو ته دوام ورکړي څو په پای کې د جګړې د پای ته رسولو لپاره عملي ګامونه واخیستل شي.

بوکر ویلي: «موږ باید خپلې هڅې روانې وساتو او خبرو ته دوام ورکړو، څو سنا په پای کې د دې جګړې د پای ته رسولو لپاره اقدام وکړي.»

راپورونه ښيي چې دا طرحه لا هم د تصویب وروستي پړاو ته نه ده رسېدلې او تر اوسه په رسمي ډول نه ده نافذه شوې.

د امریکا په سیاسي کړیو کې د ایران په اړه د احتمالي پوځي اقداماتو او د ولسمشر د جګړه‌ییزو صلاحیتونو په اړه بحثونه په داسې حال کې دوام لري چې د سیمې امنیتي وضعیت لا هم د نړیوالو پام ځانته اړولی دی.

ګروسي ویلي چې د اټومي تاسیساتو پر وړاندې هر ډول پوځي اقدام نه یوازې د سیمې د امنیت لپاره خطرناک دی، بلکې د نړیوالې سولې او ثبات لپاره هم جدي ګواښ جوړوي.

د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د بحرین استازي هم ویلي چې ایران د ترینګلتیا د زیاتولو لاره غوره کړې او د سیمې پر زیربناوو د بریدونو له لارې د ګاونډیو هېوادونو امنیت ته ګواښ پېښوي.

هغه زیاته کړې: «د اماراتو د براکه اټومي بټۍ هدف ګرځول یو خطرناک تحول دی چې د سیمې سوله او امنیت له ګواښ سره مخ کوي.»

د راپورونو له مخې، د امنیت شورا غړو د منځني ختیځ د وروستیو امنیتي ترینګلتیاوو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او د اټومي تاسیساتو د خوندیتوب پر اهمیت یې ټینګار کړی دی.

کارپوهان وایي چې د اټومي بټیو پر وړاندې هر ډول برید کولای شي د پراخې سیمه‌ییزې ناامنۍ او بشري ناورین لامل شي، نو له همدې امله د نړیوالو قوانینو له مخې د داسې تاسیساتو خوندیتوب ځانګړی اهمیت لري.

هغه د سې‌شنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې یوې خبري غونډې ته وویل، امریکا غواړي ایران داسې یو بهیر ومني چې دا تضمین کړي، نه یوازې دا مهال بلکې د راتلونکو کلونو لپاره هم د اټومي وړتیا د بیا رغونې هڅه ونه کړي.

هغه وویل: «موږ یوازې دا نه غواړو چې ایران د اټومي وسلو نه لرلو ژمنه وکړي، بلکې غواړو د داسې یوه بهیر منلو ته هم غاړه کېږدي چې ډاډ ترلاسه شي، نه یوازې اوس او نه یوازې د ډونالډ ټرمپ د ولسمشرۍ پر مهال، بلکې کلونه وروسته هم ایران د خپل اټومي ظرفیت د بېرته جوړولو هڅه ونه کړي.»

د امریکا د ولسمشر مرستیال زیاته کړه چې واشنګټن په روانو مذاکراتو کې همدې موخې ته د رسېدو هڅه کوي.

وینس همداراز ویلي چې د ایران په اړه هره پرېکړه چې د امریکا ولسمشر یې کوي، اوسنی وضعیت به د تل لپاره دوام ونه لري.

د نوموړي څرګندونې داسې مهال مطرح کېږي چې د امریکا او ایران ترمنځ د اټومي پروګرام او احتمالي تفاهم په اړه بحثونه او ډیپلوماتیکې هڅې د نړیوالو د پام وړ موضوع ګرځېدلې دي.

رویټرز د چینایي چارواکو له قوله ویلې چې د چین اووه ولایتونه د طبیعي پېښو له لوړ خطر سره مخ دي، چې ورسره ځمکښویېدنې او ناڅاپي سېلابونه تړلي دي.

درویټرز راپور له مخې، د جینګژو ښار ځینې سیمې تر اوبو لاندې شوې، چې د خلکو موټر او سړکونه یې سخت زیانمن کړي دي.

په ګڼو سیمو کې ښوونځي، کاروبارونه او د ترانسپورت خدمات په ټپه درېدلي او اړوند مسوولان هڅه کوي خلک خوندي سیمو ته ولېږدوي.

په ورته وخت کې د چین د هواپوهنې اداره وایي، د ورښتونو دا لویه څپه له بنګال خلیج، جنوبي چین سمندر او ارام سمندر څخه د رطوبت د یوځای کېدو له امله راپورته شوې او د ورو حرکت له امله یې د باران کچه لوړه کړې ده.

د هند کورنیو چارو وزارت په تازه خپرې شوې خبرپاڼه کې ویلي، هغه مذهبي لږکۍ چې له افغانستان، پاکستان او بنګله‌دېش نه د هند تابعیت غواړي؛ باید د خپلو پاسپورټونو اړوند ټول معلومات ثبت کړي.
د هندي چارواکو په وینا؛ دغه پرېکړه وروسته له هغې شوې، چې ځینې کسان د هند تابعیت تر ترلاسه کولو وروسته هم د افغانستان، پاکستان یا بنګله‌دېش پاسپورټونه لري. هند دوه‌ګونی تابعیت نه‌مني.

د نوو مقرراتو له مخې؛ هغه کسان چې د هند تابعیت ترلاسه کوي، اړ دي چې د ۱۵ ورځو په موده کې خپل پخوانی پاسپورټ دوی ته وسپاري. له تابعیت غوښتونکو غوښتنه شوې، چې د پاسپورټ شمېره، د صادرېدو نېټه، د صادرېدو ځای او د پای نېټې اړوند معلومات هم وړاندې کړي.

د هند پارلمان په ۱۳۹۸کال کې د تابعیت جنجالي قانون تصویب کړی و. د دغه قانون له مخې؛ هند کولای شي هغو مذهبي لږکیو ته تابعیت ورکړي، چې له افغانستان، پاکستان او بنګله‌دېش نه د ځورونې او تبعیض له امله دغه هېواد ته تللي.

مسلمانان د دغه قانون برخه نه‌دي. د قانون له مخې؛ هندوان، سېکان، بودایان، زردشتیان او عیسویان چې تر ۲۰۱۵کال وړاندې هند ته تللي، د دغه هېواد تابعیت لپاره غوښتنه کولای شي.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په افغانستان کې د قومي او مذهبي لږکیو وضعیت خورا کړکېچن شوی او ګڼ شمېر سېکان هند، کاناډا او نورو هېوادونو ته کډه شوي دي.