په سمنګان کې یو ۲۷ کلن ځوان په مرموز ډول وژل شوی
د سمنګان ولایت د طالبانو امنیه قوماندانۍ ویلي، چې د دغه ولایت په مرکز ایبک ښار کې یو ۲۷ کلن ځوان د ناپېژاندو کسانو لهخوا وژل شوی دی.
د سمنګان ولایت د طالبانو امنیه قوماندانۍ ویلي، چې د دغه ولایت په مرکز ایبک ښار کې یو ۲۷ کلن ځوان د ناپېژاندو کسانو لهخوا وژل شوی دی.
د سمنګان د امنیه قوماندانۍ طالب ویاند حشمت الله رحیمي ویلي، چې د یاد ځوان جسد پرون د چهارشنبې په ورځ، د غويي په ۳۰مه، د سیمې اوسېدونکو لهخوا د یوه باغ له دننه موندل شوی دی.
د نوموړي په وینا، تر اوسه د دې پېښې په تړاو څوک نه دي نیول شوي او د وژنې اصلي انګېزه هم لا نه ده روښانه شوې.
طالب چارواکو ویلي چې د پېښې په اړه څېړنې روانې دي او هڅه کېږي چې د عاملانو څرک وموندل شي.
دا پېښه په داسې حال کې رامنځته کېږي چې طالبان د امنیت د ټینګښت ادعا کوي، خو په وروستیو ورځو کې یو شمېر اوسېدونکو د ناامنۍ، غلاوو او ورته پېښو د زیاتېدو په اړه اندېښنې څرګندې کړې دي.
د اروپايي پارلمان غړې هانا نیومن د کډوالو د ایستلو په اړه د خبرو لپاره بروکسل ته د طالبانو د بللو پرېکړه سخته غندلې ده. نوموړې ویلي چې اروپايي ټولنه د طالبانو د بشري حقونو د پراخو سرغړونو پر وړاندې د جدي ګامونو اخیستو پر ځای، هغوی ته د خبرو بلنه ورکوي.
مېرمن نیومن پر ایکس خواله رسنۍ کې د ملګرو ملتونو شمېرو ته په اشارې سره لیکلي، چې په افغانستان کې شاوخوا ۵ میلیونه میندې او ماشومان له سختې خوارځواکۍ سره مخ دي. د هغې په وینا، میندې د درملنې لپاره کلینیکونو ته ځي، خو هلته د خوړو د نشتوالي له امله بېرته تش لاس ستنېږي.
د اروپايي پارلمان دې غړې د طالبانو له خوا د بشري حقونو سرغړونو ته په اشارې سره زیاته کړې، چې په افغانستان کې خبریالان نیول کېږي، مدني ټولنه ځپل شوې او ښځې په بشپړ ډول له عامه ژونده حذف شوې دي. نیومن ټینګار کړی چې طالبانو د ۲۰۲۱ کال هغه ټول معیارونه تر پښو لاندې کړي چې اروپايي کمیسیون د بشري حقونو په برخه کې ټاکلي وو.
هانا نیومن، د اروپايي ټولنې پر تګلارې نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د طالبانو د دغو کړنو په غبرګون کې د پایلو او جدي اقداماتو پر ځای، دې ډلې ته د غونډو، لاسرسي او سیاسي اهمیت زمینه برابرېږي. نوموړې خبرداری ورکړی چې بروکسل ته د طالبانو بلل د دې ډلې لپاره د سیاسي مشروعیت رامنځته کولو لامل کېږي.
د طالبانو د حج او اوقافو وزارت وايي، عربستان ته د روان کال د حاجیانو د انتقال بهیر نن (چهارشنبه د غويي ۳۰مه) بشپړ شو. دغه بهیر شاوخوا یوه میاشت مخکې پیل شوی وو. سره له دې چې طالبان افغان حاجیانو ته د ښو خدماتو د وړاندې کولو ادعا کوي، خو افغان حاجیان له کمزوري خدماتو شکایت لري.
د طالبانو د د ارشاد، حج او اوقافو وزارت د چهارشنبې په ناوخته (د غويي ۳۰مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، د افغان حاجیانو د انتقال دغه بهیر په دوو پړاوونو کې ترسره شو؛ چې په لومړي پړاو کې یې ۱۴۹۸۴ تنه حجاج د ۴۸ الوتنو له لارې مستقیماً مدینې منورې تهاو په دویم پړاو کې ۱۵۰۱۶ تنه نور د ۴۹ الوتنو په وسیله د جدې هوايي ډګر له لارې مکې مکرمې ته لېږدول شوي دي.
سږکال د افغانستان ټول ۳۰ زرهحاجیان په ۹۷الوتنو کې سعودي عربستان ته انتقال شوي دي.
د خبرپاڼې لهمخې، اوس مهال ټول افغان حاجیان المسجد الحرام ته نږدې د محبس الجن مرکزي سیمې په قرارداد شویو معیاري او عصري استوګنیزو ودانیو کې ځای پر ځای شوي دي او همداراز ډاډ ورکوي، چې د حاجیانو د خدمت، لارښوونې، روغتیايي اسانتیاوو او لازمې همغږۍ په موخه به خپلې هڅې له اړوندو رسمي ادارو او قراردادي شرکتونو سره لا ګړندۍ وساتي.
خو تر دې مخکې یو شمېر افغان حاجیانو د اسانتیاوو له نشتوالي او کمزورو خدمتونو شکایت کړی او په یوې خپرې شوې ویډیو کې ویلي، چې د اسانتیاوو له نشتوالي سره مخ دي او کمزوري خدمتونه ورته وړاندې کېږي. د هغوی په وینا، سره له دې چې طالبانو ترې لوړ لګښتونه اخیستي، خو لازم خدمات ورته نهدي برابر شوي.
تر دې وړاندې د سویلي ولایتونو یو شمېر حاجیانو هم افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې طالبانو د حج فریضې اداکولو لپاره منظم ټرانسپورټ نهدی چمتو کړی او له حرم څخه ډېر لرې استوګنځایونه ورته نیول شوي دي.
د طالبانو تر ادارې لاندې له پېښو سره د مبارزې ادارې ویلي، چې په کابل کې یې پنځه ټنه ناچاوده توکي تر کشف کېدو وروسته لهمنځه وړل شوي دي. یادې ادارې زیاته کړې چې دغه ناچاوده توکي د کابل ښار په ګډون له بېلابېلو ولسوالیو څخه راټول شوي وو.
د طالبانو تر ادارې لاندې له پېښو سره د مبارزې ادارې په یو ویډیوي راپور کې زیاته شوې چې په دغو چاودېدونکو توکو کې بېلابېل ډوله مرمۍ شاملې وې. طالبانو دا نه ده روښانه کړې چې دغه ناچاودې مرمۍ له کومې دورې څخه پاتې وې. همدا راز زیاته شوې چې د بلخ په دولت اباد ولسوالۍ کې ۵۲۰ چاودېدونکي توکي حنثی شوي دي.
د طالبانو یادې ادارې له خلکو څخه غوښتنه کړې ده چې د ناچاوده توکو او ماینونو د لیدلو په صورت کې باید د دوی سیمهییزو ادارو ته خبر ورکړي. پر افغانستان د شوروي یرغل پر مهال د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې ماینونه ځای پر ځای شوي او همدا راز ناچاوده مرمۍ پاتې شوي دي.
دغه مرمۍ وخت ناوخت د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې چاودېږي چې خلکو ته مرګ ژوبلې هم اړوي. د دغو ناچاوده چاودېدونکو توکو اکثریت قربانیان ماشومان ګڼل شوي دي. همدا راز د تېر جمهوري نظام پر مهال هم طالبانو د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې د افغانستان د جمهوري نظام پوځیانو او بهرنیو عسکرو ته ماینونه ښخ کړي او ناچاوده پاتې دي.
امنیتي کارپوهان دغه ماینونه د افغانانو د ژوند پر وړاندې یو بل لوی ګواښ ګڼي.
ملګرو ملتونو او همکارو مرستندویه بنسټونو یې د ۲۰۲۶ کال لپاره د هغو ۲،۷ میلیونه افغان کډوالو د ملاتړ په موخه د ۵۲۹ میلیونه امریکایي ډالرو په ارزښت یوه جامع طرحه اعلان کړه، چې تمه ده له ایران او پاکستان څخه راستانه شي.
دغه پلان چې د اپرېل له میاشتې د ډسمبر تر پایه په پام کې نیول شوی، په سرحدي سیمو او د کډوالو د ځای پر ځای کېدو په سیمو کې به پلي شي.
د دغې طرحې له مخې، د اړتیاوو ځواب په دوو برخو کې تنظیم شوی دی. لومړۍ برخه سرحدي مرستې دي چې تمرکز یې پر بېړنیو او ژغورونکو مرستو دی او د کډوالۍ نړیوال سازمان په مشرۍ به د ایران او پاکستان په رسمي لارو کې د ۱۰۰،۷میلیونه ډالرو په ارزښت عملي شي. دویمه برخه د بېرته ادغام پروګرام دی چې ۴۲۸،۵ میلیونه ډالرو ته اړتیا لري او د لومړیتوب لرونکو ۳۵ ولسوالیو لپاره ځانګړې شوې ده.
په دې برخه کې به د زدهکړو، روغتیا، پاکو اوبو او حفظالصحې خدماتو بېرته فعالول، اقتصادي فرصتونه او د دوامدار ژوند زمینه برابرول، او همداراز د استوګنې او ځمکو د حقونو تأمین شامل وي.
ملګرو ملتونو ویلي چې د ۲۰۲۳ کال له سپتمبر راهیسې تر اوسه نږدې ۵.۹ میلیونه افغانان هېواد ته راستانه شوي دي، چې یوازې په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا ۲.۹ میلیونه او د ۲۰۲۶ کال په لومړیو څلورو میاشتو کې نږدې ۶۰۰ زره کسان بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
دغه طرحه اټکل کوي چې په راتلونکو اتو میاشتو کې به شاوخوا ۱.۷ میلیونه کسان له ایران او ۱،۱میلیونه نور له پاکستانه افغانستان ته راستانه شي. د ملګرو ملتونو د چارواکو په وینا، له نیمايي ډېر راستنېدونکي ښځې او ماشومان دي او ګڼ شمېر یې له افغانستانه بهر زېږېدلي او لوی شوي دي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي استازي او د بشري چارو د همغږۍ سرپرست تاجالدین اوېلا وویل، دا بهیر یوازې لنډمهاله سرحدي موضوع نه ده، بلکې ژورې نفوسي او پراختیايي اغېزې لري او دوامدار او اصولي غبرګون ته اړتیا لري.
هغه خبرداری ورکړ چې که د روزګار، استوګنې، پاکو اوبو، روغتیا او خوندیتوب په برخو کې منځمهاله پانګونه ونه شي، نو هېواد به له دویم ځل بېځایه کېدو، ژورې بېوزلۍ او د راستنېدونکو او کوربه ټولنو ترمنځ له ټولنیزو ترینګلتیاوو سره مخ شي.
په افغانستان کې د «ورلډ ویژن» ادارې مشر تهمیندري ډیسېلوا وویل چې یوازې سرحدي کنسرسیوم ۱۰۰.۷ میلیونه ډالرو ته اړتیا لري، خو دغه اندازه یوازې د ۴۰ سلنه زیانمنو کسانو اړتیاوې پوره کوي، په داسې حال کې چې ۷۰ سلنه کسان د زیانمننونکي معیارونه پوره کوي.
دغه طرحه په کابل کې د تمویلکوونکو هېوادونو د استازو، د ملګرو ملتونو د ادارو او نادولتي بنسټونو په حضور کې پرانیستل شوه. په دې غونډه کې له تمویلکوونکو وغوښتل شول چې د ۲۰۲۶ غبرګون طرحه په بشپړه توګه تمویل کړي، څو د بشري او خوندیتوب بحرانونو د لا پراخېدو مخه ونیول شي او د میلیونونو افغانانو د رغېدو، دوامدار ادغام او مقاومت بنسټ کېښودل شي.
ملګرو ملتونو ویلي، چې په سرحدونو کې به عملي تمرکز پر څو اړخیزو نغدي مرستو، روغتیا، تغذیې، خوندیتوب، پاکو اوبو، حفظالصحې او ترانسپورټ وي، او د راستنېدنې په سیمو کې به اساسي خدماتو، اقتصادي فرصتونو او د استوګنې او ځمکو حقونو ته ځانګړې پاملرنه وشي.
له ایران او پاکستان څخه د افغان کډوالو پراخ بېرته ستنېدل د ۲۰۲۳ کال له سپتمبر راهیسې د افغانستان نفوس نږدې له ۱۰ تر ۱۲ سلنه زیات کړی دی. د ملګرو ملتونو ادارې او شریک نادولتي بنسټونه وایي، بریالی غبرګون هغه مهال ممکن دی چې پر پولو بېړنۍ مرستې د ټولنې دننه د ادغام له پروګرامونو سره وتړل شي او د دواړو برخو د تمویل تشې ډکې شي، که نه نو پر سیمهییزو خدمتونو فشار او د ټولنیزو ناکراریو خطر به زیات شي.
د اغا خان بنسټ مرستیال عبدالضیا نوري وايي، د اسیا له پراختیايي بانک څخه یې ۵۵ میلیونه ډالره ترلاسه کړي او څه باندې ۳۱ میلیونه ډالره به یې په افغانستان کې د پېښو د ګواښونو د مدیریت په برخو کې ولګوي. د نوموړي په وینا، دغه پروژې به د ۱۱ ولایتونو په ۸۰ ولسوالیو کې پلې شي.
د اغا خان بنسټ د مرستیال عبدالضیا نوري په مشرۍ یوه پلاوي د طالبانو له پېښو سره د مبارزې ادارې له رييس سره په کتنه کې ویلي، د اسیا له پراختیايي بانک څخه یې ۵۵ میلیونه ډالر ترلاسه کړي، چې له دې جملې څخه به یې ۳۱ میلیونه ۳۳۴ زره او ۳۲۰ ډالره د ټولنې په ګډون د پېښو د خطرونو د مدیریت په برخو کې ولګوي.
د عبدالضیا نوري په وینا، په دغې پروژې کې د کاري فرصتونو د رامنځته کولو په ګډون د کار په بدل کې د نغدو پیسو ورکړه، په ۵۱۵ سیمو کې بېلابېلې بنسټیزې پروژې لکه د اوبو بندونو جوړول، د ځمکو او د کانالونو بیارغونه، د بېړنیو حالاتو د ښه مدیریت په موخه د۲۴۴ غیر خوراکي توکو د ګودامونو جوړول او د ټولنې په کچه د بېړني ځواب وینې لپاره د ۵۲۸ ټیمونه جوړول او سمبالول شامل دي.
هغه زیاتوي، د پېښو له امله د رامنځته کېدونکو خطرونو د کمښت په موخه به ۴۸۸ د مخکیني خبرداري سیستمونه او د پېښو د خطرونو د کمښت لپاره به ۴۹۴ ټیمونه له اړوندو پلانونو سره یوځای جوړ شي او همدارنګه د ټولنې په ګډون به د طبیعي سرچینو د مدیریت ۴۹۶ ډلې هم جوړې شي.
د اغان بنسټ د یاد پلاوي په وینا، دغه پروژې به د کابل، پروان، میدان وردګ، لوګر، غزني، هرات، کندوز، تخار، بدخشان، کونړ او نورستان ولایتونو په ۸۰ ولسوالیو کې پلې شي.
د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۳۰مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغې ادارې رييس هیله ښودلې چې دا پروژې په شفاف او چټک ډول پلې شي.