د ټيارټي ورلډ او د پاکستان د الپاین کلپ د راپور له مخې، ذکیه ریور احمد لومړنۍ افغان مېرمن ده، چې د نړۍ تر ټولو لوړه څوکه اورېسټ چې، ۸۸۴۸ متره لوړوالی لري فتحه کړه. دا تاریخي لاسته راوړنه د افغانستان او نړۍ د غرهختنې په تاریخ کې بېساری دی.
ذکیه احمد د ۱۹۹۰مې لسیزې پر مهال د غزني د جاغوري ولسوالۍ د جودري په کلي کې زېږېدلې ده. هغې افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته اسټرالیا ته پناه یوړه او هلته یې نوی ژوند پیل کړ.
ټيارټي ورلډ راپور ورکړی، چې د اورېسټون په نوم د ګرځندوی لارښود شرکت دا بریا په خپلې انسټاګرام پاڼې تایید کړې او یوه ویډیو یې هم خپره کړې ده. په دې ویډیو کې ذکیه احمد د اورېسټ څوکې تر رسېدو وروسته د واکيټاکي له لارې د سفر له یوه مسوول څخه غواړي چې: «کولای شې مهرباني وکړې او زما مور ته زنګ ووهې»؟
د ذکیه احمد خور هم د دې خبر له خپرېدو وروسته په خپله انسټاګرام پاڼه لیکلي: «زموږ د کورنۍ لپاره تر ټولو ښکلې شېبه؛ زما د پلار، مور، وروڼو او خویندو لپاره».
د پاکستان د غره ختونکو کلپ د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) اعلان وکړ، چې ذکیه احمد د هماغې ورځې سهار د دوو نیپالي لارښودانو، داوا تنزینګ شرپا او فوربا ګیالجن شرپا، په ملتیا د اورېسټ څوکې ته رسېدلې ده.
دغه دواړه لارښودان د نیپال د خومبو سیمې د تامه کلي اوسېدونکي دي؛ هغه سیمه چې د نړۍ ګڼ مشهور شرپایان ترې راوتلي دي.
ذکیه احمد چې اوس د افغان کډوالې او د بشري حقونو د فعالې په توګه پېژندل کېږي، له افغانستانه تر وتلو وروسته په اسټرالیا کې مېشته ده. د پاکستان الپاین کلپ د هغې دا بریا نه یوازې د افغانستان، بلکې د هغو هېوادونو د ښځینه غرهختونکو لپاره هم تاریخي بریا بللې چې له جګړو او کړکېچونو سره مخ دي.
د هغې ملاتړو هم دا بریا د ښځو، کډوالو او بېځایه شویو ټولنو د زغم، زړورتیا او کلکې ارادې نښه بللې ده.
د اورېسټ غر چې د نیپال او د چین د تبت سیمې ترمنځ د همالیا په غرونو کې موقعیت لري، له خپل مرګوني لوړوالي او سختو شرایطو سربېره، لا هم د غره ختونکو لپاره د نړۍ له مهمو او خطرناکو ځایونو ګڼل کېږي.
پاکستاني خبریال فیضان لاخاني په یوه پیغام کې لیکلي: «ذکیه ریور احمد، چې په اسټرالیا کې کډواله ده، نن د سهار په ۷:۲۰ دقیقو د اورېسټ څوکې ته په رسېدو سره د لومړۍ افغان ښځې په توګه تاریخ جوړ کړ. هغې چې یو وخت یې په افغانستان کې د خبریالۍ خوبونه لرل، اوس د خپلې زړورتیا، پیاوړتیا او کلکې ارادې له لارې نړۍ ته الهام ورکوي».
ذکیه احمد تر دې وړاندې له رسنیو سره په خبرو کې ویلي وو، چې غواړي د اورېسټ څوکه د افغان د نجونو په نوم فتح کړي.
دغه ۳۱ کلنه افغان غرهختونکې په ۲۰۲۱ کال کې، په افغانستان کې له سیاسي بدلونونو وروسته، اسټرالیا ته پناه یوړه. هغې تر دې وړاندې د افغانستان د نوشاخ، د فرانسې د مونبلان، د نیپال د میرا پیک او د هند د ناندا دوی څوکې هم فتحه کړې دي.
مسلکي غرهختونکي وایي، د اورېسټ څوکې ته ختل د کلونو سختو تمرینونو، بدني چمتووالي او د غرهختنې د پرمختللو تخنیکونو زده کړې ته اړتیا لري. ذکیه احمد هم مخکې ویلي وو، چې دې موخې ته د رسېدو لپاره یې اوږدمهاله او سخت تمرینونه کړي دي.
