افغان ایواک په خپل اونیز راپور کې ویلي چې په قطر، پاکستان او نورو هېوادونو کې زرګونه افغانان د امریکا د کډوالۍ پروګرامونو د ځنډ او محدودیتونو له امله له نامعلوم برخلیک سره مخ دي، په داسې حال کې چې د امریکا کانګرس هم د ځینو افغان متحدینو د وضعیت په اړه د وضاحت غوښتنه کړې ده.
افغان ایواک د جون د ۱۵مې نېټې په خپاره کړي اونیز راپور کې ویلي چې د استازو جرګې ۸۳ غړو د جون په ۱۱مه د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ته یو ګډ لیک استولی او د قطر په کمپ کې د بند پاتې افغان متحدینو د وضعیت په اړه یې د ځواب غوښتنه کړې ده.
د راپور له مخې، دا لیک د استازو جرګې د دوو غړو، جېسن کرو او ډان بېکن، په مشرۍ چمتو شوی او په کې له حکومت څخه غوښتل شوي چې د دغو افغانانو د راتلونکي، د درېیمو هېوادونو سره د خبرو اترو او د ماشومانو د شمېر په اړه وضاحت ورکړي.
افغان ایواک ویلي چې د دغه کمپ له اوسېدونکو څخه تر ۴۶۰ډېر ماشومان دي او زیاتره هغه افغانان دي چې له امریکايي ځواکونو سره یې کار کړی او یا یې د امریکا د پوځ له غړو سره نږدې اړیکې لرلې دي.
راپور زیاتوي چې د امریکا حکومت له څو هېوادونو، لکه مالیزیا، کمبودیا، لاوس، کوسوو او مراکش سره د دغو افغانانو د لېږد په اړه خبرې کړې دي، خو افغان ایواک ټینګار کړی چې «له دغو هېوادونو هېڅ یو هم د افغان کډوالو د بیا مېشتېدو مناسب بنسټونه نه لري او دا هغه ځایونه نه دي چې افغان متحدینو ته یې ژمنه ورکړل شوې وه.»
افغان ایواک په خپل راپور کې د پخواني افغان ځانګړي ځواک سرتېري محمد نظیر پکتیاوال مړینې ته هم اشاره کړې او ویلي یې دي چې د هغه له مړینې درې میاشتې تېرې شوې، خو کورنۍ یې لا هم د پېښې په اړه روښانه ځوابونه نه دي ترلاسه کړي.
د راپور له مخې، پکتیاوال چې له لسو کلونو زیات یې د امریکا له ځانګړو ځواکونو سره دنده ترسره کړې وه، د ټکساس ایالت په ډالاس ښار کې د کډوالۍ او ګمرک ادارې (ICE) تر توقیف وروسته له ۲۴ ساعتونو کم وخت کې په روغتون کې مړ شو.
افغان ایواک ویلي چې د جون په ۱۶مه به د پکتیاوال له کورنۍ سره ګډ خبري کنفرانس جوړ کړي او د حساب ورکونې غوښتنه به بیا تکرار کړي.
راپور کې راغلي چې د امریکا اداره د داسې مقرراتو پر ارزولو بوخته ده چې له مخې یې د موقتي اجازې لرونکو افغانانو د کار جوازونه لغوه کېدای شي.
افغان ایواک دا اقدام د هغو افغانانو پر وړاندې «مستقیم ګوزار» بللی چې لا هم د خپلو دوسیو د څېړنې په تمه دي او د ژوند د لګښتونو د برابرولو لپاره پر کار متکي دي.
دغه بنسټ ویلي چې که څه هم د افغان ځانګړو کډوالۍ ویزو (SIV) دوسیې د محکمې د حکم له مخې روانې دي، خو اوس مهال ډېری افغان غوښتونکي د ویزې په مرکو کې له رد سره مخ کېږي.
افغان ایواک ادعا کړې چې دا ردول د غوښتونکو د دوسیو د ستونزو له امله نه، بلکې د ولسمشرۍ د فرمان له کبله دي چې افغانانو ته یې د ویزو ورکول ځنډولي دي.
راپور سپارښتنه کړې چې افغان پنا غوښتونکي باید د مرکو تر ترسره کولو مخکې له حقوقي سلاکارانو سره مشوره وکړي.
افغان ایواک ویلي چې په پاکستان کې د زرګونو افغانانو د دوسیو د پرمخ بیولو لپاره اوس مهال ډېر محدود امکانات شته، ځکه د امریکا د کډوالۍ پروګرامونه او د لېږد بهیر د اجراییوي فرمانونو له امله درېدلی دی.
بنسټ ټینګار کړی چې د انفرادي دوسیو د تعقیب پر ځای اوسنی تمرکز د هغو پالیسیو پر بدلون دی چې د افغانانو د لېږد او بیا مېشتېدو بهیر یې ټکنی کړی دی.
د راپور په پای کې افغان ایواک ویلي، هغه افغانان چې له امریکايي ځواکونو سره یې کار کړی، ټولې غوښتل شوې امنیتي ارزونې یې بشپړې کړې او خپلې ژمنې یې عملي کړې دي، خو اوس د امریکا وار دی چې د دوی په اړه خپلې ژمنې پوره کړي.
دغه بنسټ له امریکايي حکومت غوښتي چې د افغان متحدینو لپاره د قانون جوړونې، عملي پالیسیو او د خوندي راتلونکي لپاره روښانه لارې چارې رامنځته کړي.
