د نیازي د خوشې کېدو په اړه د خبریالانو مرکز: د هغه ازادي باید له پیله نه وای اخیستل شوې

په راپور کې یوازې د هغو موټرو شمېر یاد شوی چې د طالبانو د ادارو له لوري موندل شوي، خو د تېر کال په اوږدو کې د غلا شویو موټرو ټولیز شمېر نه دی خپور شوی.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ادعا کړې چې د هېواد پر لویو لارو یې د ترافیکي پېښو د مخنیوي لپاره ۲۴ ساعته څارنه روانه ده.

دا په داسې حال کې ده چې په وروستیو میاشتو کې په افغانستان کې د ترافیکي پېښو شمېر د پام وړ زیات شوی او لسګونه کسانو ته یې مرګ‌ژوبله اړولې ده.

د وروستۍ بېلګې په توګه، د دوشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۱۵مه، د کابل ـ کندهار پر لویه لار د زابل ولایت د شاهجوی ولسوالۍ او د کابل ـ مزارشریف پر لویه لار د سمنګان ولایت د خُلم ولسوالۍ په اړوندو سیمو کې په دوو جلا ترافیکي پېښو کې دوه کسان مړه او لږ تر لږه ۳۷ نور ټپیان شول.

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې افغانستان د کډوالو د بېرته ستنېدو لپاره په هېڅ صورت خوندي ځای نه دی او هلته جبري استول شوي کسان د طالبانو له لوري له سختې ځورونې، نیول کېدو او شکنجې سره مخ کېدای شي.

د راپور له مخې، د تېر ۲۰۲۱ کال د اګسټ میاشتې راهیسې د لومړي ځل لپاره د روان ۲۰۲۶ کال د جون په ۲۲مه نېټه په بروکسل کې د اروپایي ټولنې او د طالبانو د یوې غونډې کوربه توب وشو. اروپایي کمیسیون دغه ناسته یوازې تخنیکي او د کډوالو پر بېرته ستنېدو متمرکزه بللې، خو د طالبانو ویاند بیا دا لیدنه تاریخي او له اروپایي هېوادونو سره د قونسلي اړیکو د عادي کولو په لور یو مهم ګام بللی دی.

د بشري حقونو د څار سازمان وایي، د کډوالو د بېرته ستنولو په اړه دا خبرې اترې داسې مهال کېږي چې اروپایي ټولنه د طالبانو له خوا د بشري حقونو له سختو سرغړونو پوره خبره ده. دغه سازمان ټینګار کړی چې د نړیوالو قوانینو له مخې د هغو کډوالو جبري ستنول منع دي چې په خپل هېواد کې یې ژوند، ازادي او امنیت له خطر سره مخ وي.

په راپور کې راغلي چې په افغانستان کې پر ښځو او نجونو د زده کړو او کار سخت بندیزونه لګېدلي او د سویډن، ډنمارک، اتریش او هالنډ په څېر یو شمېر اروپایي هېوادونه افغان ښځو ته په اتوماتیک ډول د کډوالۍ حق ورکوي.

د بشري حقونو د څار سازمان ویلي چې له پاکستان او ایران څخه د افغان کډوالو ډله‌ییز اخراج هم هغوی له سختو اقتصادي ستونزو او بې‌وزلۍ سره مخ کړي دي او له طالبانو سره د کډوالو د شړلو په برخه کې همکاري د اروپایي ټولنې د بشري حقونو له شعارونو سره په ټکر کې ده.

اوچا ویلي، دا بودجه به هغو پروګرامونو ته ځانګړې شي چې موخه یې د افغانستان د خلکو د بېړنیو او ژوند ژغورونکو اړتیاوو پوره کول دي.

د یاد دفتر په وینا، دغه مرستې به د همکارو بنسټونو له لارې تر ټولو زیانمنو او اړمنو کسانو ته ورسول شي.

اوچا زیاته کړې چې دا بودجه د ملګرو ملتونو د بېړنیو مرستو د همغږۍ د مشر په رهبرۍ د «په یو وخت کې یو ژوند»تر عنوان لاندې د نوښت په چوکاټ کې ځانګړې شوې ده. د دې پروګرام موخه دا ده چې بشري مرستې د بې‌طرفۍ، حساب‌ورکونې او روڼتیا له اصولو سره سم اړمنو خلکو ته ورسول شي.

دغه بنسټ د هغو هېوادونو مننه کړې چې د افغانستان د بشري مرستو له صندوق سره یې مالي مرسته کړې او ویلي یې دي، دا ملاتړ به د مرستندویه ادارو وړتیا لوړه کړي څو د افغانستان له روان بشري ناورین سره ښه مبارزه وکړي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، اوس مهال د افغانستان له نیمایي ډېر وګړي بشري مرستو ته اړتیا لري، او میلیونونه کسان لا هم د خوړو، روغتیايي خدمتونو او نورو لومړنیو اړتیاوو له جدي کمښت سره مخ دي.

یوراج سېنګ پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، د داسې چا له لاسه ورکول چې لوبې ته یې ډېر څه ورکړي دي، تل زړه ماتوونکی وي. هغه زیاته کړې چې د شاپور ځدراڼ مینه او ژمنتیا به تل په یاد وساتل شي.

د هند دغه پخواني ستوري د شاپور ځدراڼ کورنۍ او د افغانستان د کرېکټ ټولنې ته د خپلې ژورې ډاډګېرنې او تسلیت مراتب وړاندې کړي دي. د شاپور ځدراڼ مړینې په کورني او نړیواله کچه د کرېکټ د مینه والو او لوبغاړو غبرګونونه پارولي دي.

هم‌مهاله د پاکستان د کرېکټ ملي لوبډلې پخواني لوبغاړي شعیب اختر هم د شاپور ځدراڼ مړینه لویه ضایع بللې او د افغانستان د کرېکټ په وده کې یې د هغه رول د پام وړ بللی دی.

یوراج سېنګ په خپل پیغام کې د شاپور ځدراڼ مړینه د کرېکټ د نړۍ لپاره یوه لویه ضایعه بللې ده. هغه ویلي چې د افغانستان کرېکټ په نړیواله کچه د داسې لوبغاړو د هڅو له امله نن دغه مقام ته رسېدلی دی.

شاپور ځدراڼ چې د افغانستان د کرېکټ د ملي لوبډلې پخوانی چپ‌لاستی تېز توپ‌اچوونکی او د هېواد د کرېکټ له بنسټ اېښودونکو څخه و، د ۳۸ کلونو په عمر په نوې ډیلي کې د یوې ناروغۍ له امله له نړۍ سترګې پټې کړې. نوموړی له څو میاشتو راهیسې په هند کې تر درملنې لاندې و او د افغانستان کرېکټ بورډ د هغه مړینه تایید کړې ده.

په دې کتنه کې دواړو لورو په ځانګړي ډول د پولې هاخوا ترهګرۍ او له افغانستان څخه د فعالو وسله والو ډلو لخوا د سیمې سولې او ثبات ته پر پېښو ګواښونو تمرکز کړی دی.

محمد صادق پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي چې د بلغاریا له جګپوړو ډپلوماټانو سره په لیدنه کې د دوه اړخیزو ګټو او د سیمې د امنیتي وضعیت په اړه مفصلې خبرې وشوې. د هغه په وینا، په دې خبرو اترو کې تر ټولو لویه اندېښنه د هغو وسله والو ډلو په اړه وه چې د افغانستان له خاورې فعالیت کوي او د سیمې امنیت له جدي ننګونو سره مخ کوي.

د پاکستان ځانګړي استازي زیاته کړې چې د افغانستان له دننه څخه د ترهګرو ډلو فعالیتونه او د پولې هاخوا بریدونه نه یوازې د پاکستان، بلکې د ټولې سیمې ثبات او ارامتیا خرابوي. په دې لیدنه کې د بلغاریا سفیرې ایرینا ګانچیوا او د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت عمومي رییس هم د سیمې د امنیتي وضعیت په اړه خپل نظرونه شریک کړل.

تر اوسه په کابل کې د طالبانو چارواکو د پاکستان د ځانګړي استازي د دغو څرګندونو په غبرګون کې څه نه دي ویلي، خو تر دې وړاندې یې تل د هغو ادعاوو رد کړی چې ګواکې د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو پر ضد کارول کېږي. دا لیدنه په داسې حال کې کېږي چې په دې وروستیو کې په سیمه کې د امنیتي ګواښونو او ترهګریزو بریدونو په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.