شمالي کوریا د اټومي ځواکونو د شمېر او وړتیا د لوړولو پرېکړه کړې

د واشنګټن پوسټ د راپور له مخې، د فدرالي محکمې قاضي امیت پي. مهتا د پنجشنبې په ورځ ویلي، لکڼوال د روانې اوونۍ په ترڅ کې د روغتیايي وضعیت له سخت خرابېدو وروسته د جورج واشنګټن پوهنتون روغتون ته لېږدول شوی دی.

مهتا ویلي: «تر هغه ځایه چې زه پوهېږم، د ښاغلي لکڼوال روغتیايي وضعیت د پام وړ خراب شوی او هغه په ډېر سخت حالت کې دی.»

هغه زیاته کړې چې د لکڼوال اوسنی وضعیت «تر یوه بریده د هغه د خپل چلند پایله ده»، ځکه نوموړي له خوړو او په ځینو مواردو کې له اوبو څښلو هم ډډه کړې ده.

د امریکا د لویې څارنوالۍ مرستیالې جوسلین بالنټاین، محکمې ته ویلي چې حکومت غواړي د لکڼوال د محاکمې تر مخه د توقیف پر مهال د هغه د روغتیايي وضعیت په اړه خپلې غوښتنې او سپارښتنې وړاندې کړي، خو د دې لپاره د هغه طبي دوسیو ته لاسرسی ضروري دی.

رحمان‌الله لکڼوال د تېر کال د نومبر میاشتې په وروستیو کې سپینې ماڼۍ ته نږدې د امریکا د ملي ګارډ ۲۰ کلنه سرتېرې سارا بکسټروم په ډزو ووژله او یو بل سرتېری انډریو وولف یې ټپي کړ. لکڼوال خپله هم د پېښې پر مهال د ملي ګارډ د یوه بل غړي په ډزو ټپي شوی و.

د محکمې منصفه پلاوي نوموړی په ۱۷ بېلابېلو جرمونو تورن کړی دی. د واشنګټن پوسټ د راپور له مخې، د امریکا د عدلیې وزارت چارواکي دا هم ارزوي چې که لکڼوال مجرم وپېژندل شي، د اعدام سزا غوښتنه وکړي.

څارنوالانو ویلي، لکڼوال تر ټپي کېدو وروسته د درملنې له بشپړېدو سره سم د واشنګټن ډي سي په زندان کې ساتل کېده.

رحمان‌الله لکڼوال په افغانستان کې د ملي امنیت د ځانګړو ځواکونو غړی و او له د د امریکا د مرکزي استخباراتو اداره(سي اې ای) سره یې همکاري کړې وه.

هغه د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته له خپلې کورنۍ سره د امریکا د واشنګټن ایالت په بلینګهم ښار کې مېشت شوی و.

د واشنګټن پوسټ د څېړنې له مخې، لکڼوال داسې مهال چې هڅه یې کوله له خپلې مېرمنې او پنځو ماشومانو سره په امریکا کې له نوي ژوند سره ځان عیار کړي، ورځ تر بلې له ټولنې ګوښه او منزوي کېده.

د چین د شینهوا خبري اژانس د راپور له مخې، دا اور د پنجشنبې په ورځ غرمه مهال د فوجیان ولایت په جینجیانګ ښار کې د بوټانو جوړولو په یوه کارخونه کې لګېدلی دی. د پېښې پر مهال په کارخونه کې ټولټال ۲۳۹ کسان موجود وو چې له هغې ډلې څخه ۲۱۳ یې په خوندي توګه ایستل شوي، خو دوه تنه یې روغتون ته تر رسېدو وروسته مړه شول. د راپور له‌مخې، دغه راز ۲۶ نور کسان چې لومړی لادرکه وو، وروسته یې د مړینې پخلی وشو.

په خپرو شویو ویډیوګانو کې ښکاري چې د اور لمبې له ودانۍ خېژي، تور دود اسمان ته پورته کېږي او شاوخوا لس دولس کارګر په چت کې د دودونو ترمنځ د ژغورنې په تمه ایسار پاتې دي.

لومړنۍ موندنې ښيي چې اور د کارخونې په لومړي پوړ کې لګېدلی دی. چارواکو ویلي چې په ودانۍ کې ساتل شوي د بوټانو خام توکي او سرېښ خورا ګړندي اور اخیستونکي وو، چې له امله یې اور په ټوله ودانۍ کې په چټکۍ خپور شو.

په ورته مهال د چین ولسمشر شي‌جین پینګ د دغې پېښې په غبرګون کې د ژغورنې د هراړخیزو هڅو امر کړی او ویلي یې دي چې دغه اور درانه ځاني تلفات اړولي دي. نوموړي زیاته کړې چې دا پېښه د تېرو څو میاشتو له خونړیو صنعتي پېښو وروسته رامنځته شوې او له چارواکو یې وغوښتل چې مسوول کسان په کلکه ځواب ویونکي کړي.

د راپورنو له‌مخې، تر دې دمه د کارخونې مالکان او نور اړوند کسان نیول شوي او د شرکت بانکي حسابونه هم کنګل شوي دي. که څه هم تر مازیګر پورې د اور ښکاره لمبې مړې شوې وې، خو لا هم له سیمې دود پورته کېده او اور وژونکو پر ودانۍ د اوبو شیندلو ته دوام ورکاوه.

د راپورونو له مخې، دې بریدونو هغه درې اونۍ مخکې رامنځته شوی اوربند نور هم له ګواښ سره مخ کړی دی.

په همدې حال کې، د امریکا پوځ ویلي چې وروستي بریدونه یې د هرمز تنګي د پرانیستي ساتلو لپاره کړي، ځکه د دوی په وینا، ایراني ځواکونو په سیمه کې درې د تېلو ټانکرونه په نښه کړي وو.

بلخوا، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، د ده په باور له ایران سره لنډمهالی اوربند نور عملاً پای ته رسېدلی دی.

په ورته وخت کې، ایران د خپل وژل شوي ستر مشر علي خامنه‌یي د جنازې او خاورو ته سپارلو وروستیو مراسمو ته هم چمتووالی نیسي. ټاکل شوې هغه د مشهد ښار د امام رضا زیارت ترڅنګ خاورو ته وسپارل شي.

د فارس خبري اژانس د راپور له مخې، د ایران هوايي ځواک د مراسمو د امنیت لپاره د «ميګ-۲۹» جنګي الوتکو ګزمې پیل کړې دي.

نوموړې د پنجشنبې په ورځ له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې د ناټو د سرمشریزې په څنډه کې د ایران او امریکا د وروستیو کړکېچونو په اړه وویل، «د امریکا حکومت په دې باور دی چې د هرمز تنګي کې د ایران له لوري پر سوداګریزو بېړیو بریدونه د دواړو هېوادونو ترمنځ د هوکړې ښکاره سرغړونه وه».

هغې زیاته کړه، چې د همدې دلیل له مخې امریکا پوځي ځواب ورکړ، څو په هرمز تنګي کې د بېړۍ چلونې د ګواښلو لپاره د ایران وړتیا کمزورې کړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاندې وویل، د ولسمشر ټرمپ لومړیتوب لا هم ډیپلوماسي ده او واشنګټن غواړي د کړکېچ د حل لپاره سیاسي او ډیپلوماټیکه لاره ومومي، خو ټینګار یې وکړ چې د امریکا حکومت نور انتخابونه هم په واک کې لري.

الیزابت سټیکني همداراز د افغانستان په اړه وویل چې طالبان لا هم د «یرغمل‌نیونې سیاست» ته دوام ورکوي او واشنګټن د هغو ټولو امریکايي وګړو د ازادېدو غوښتنه کوي چې په افغانستان کې په ناحقه نیول شوي دي.

سټیکني له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې ټینګار وکړ چې د امریکايي وګړو ملاتړ او د امریکا د ملي ګټو ساتنه د افغانستان په اړه د ټرمپ د حکومت له مهمو لومړیتوبونو څخه دي.

هغې وویل، له ترهګرۍ سره مبارزه لا هم په افغانستان کې د واشنګټن له مهمو ملي ګټو څخه شمېرل کېږي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاندې د افغانستان د ښځو او نجونو د بشري حقونو وضعیت «وحشتناک» وباله او له طالبانو یې وغوښتل چې د هغوی د حقونو نقض پای ته ورسوي.

سټیکني دې پوښتنې ته په ځواب کې چې ایا امریکا د افغانستان د وضعیت د بدلون لپاره کوم پلان لري، وویل: «موږ فعال یو»، خو د امریکا د حکومت د اقداماتو په اړه یې نور جزییات ورنه کړل.

مېرڅ قانون جوړوونکو ته وویل چې نوموړي د امریکا له حکومت سره دا هوکړه په انقرې ښار کې د ناټو د سرمشریزې په څنډه کې کړې ده. هغه زیاته کړه چې د سې شنبې او چارشنبې ورځې خبرې اترې د ده له تمې هم غوره وې.

مېرڅ وویل: « موږ په خپل دفاعي سیستم کې یوه مهمه ستراتیژیکه تشه له منځه وړو او په ورته وخت کې کار کوو چې خپل اروپايي سیستمونه جوړ کړو او په اروپا کې یې ځای پر ځای کړو».

د جرمني حکومتي سرچینو له مخې، واشنګټن ژمنه کړې چې د اګست په میاشت کې به جرمني ته د توماهاک توغندیو او اړوندو ځمکنیو «ټایفون» توغګرو د پېرلو اجازه ورکړي. دا ژمنه د سې شنبې په ورځ د لاسلیک شوې موافقې له لارې شوې ده.

جرمني به څومره توغندي او توغګر اخلي، دا معلومات لا هم پټ ساتل شوي او محرم بلل شوي دي.

جرمني خپل کروز توغندي هم جوړوي چې «تورس»نومېږي، خو واټن یې شاوخوا ۵۰۰ کیلومتره دی، چې د توماهاک توغندیو له واټن څخه درې تر پنځه ځله کم دی.