ایران: د کویټ او بحرین کې مو د امریکا پر پوځي تاسیساتو د بې‌پیلوټه الوتکو بریدونه کړي

راپور زیاتوي چې تهران ځان د وروستۍ جګړې بریالی ګڼي او باور لري چې د هرمز تنګي د کنټرول او د فارس خلیج پر اقتصاد د نفوذ له لارې به وکولای شي په منځني ختیځ کې نوی سیمه‌ییز نظم رامنځته کړي.

د ایران د پارلمان د ملي امنیت کمېسیون مشر ابراهیم عزیزي ویلي، «د هرمز تنګي نوی نظم باید د ایران پر محور ومنل شي.» د ایران د پارلمان ریس محمدباقر قالیباف هم ویلي، «هرمز تنګی به یوازې د ایران د ترتیباتو له مخې پرانیستی وي، نه د امریکا د ګواښونو له لارې.»

راپور خبرداری ورکوي چې دغه تګلاره ښايي د سیمې لپاره له دوامدارو تاوتریخوالو، د نړیوالو انرژۍ بازارونو له بې‌ثباتۍ او د فارس خلیج پر هېوادونو د احتمالي نویو بریدونو له خطر سره مل وي.

د کارنیګي په نوم د سولې نړیوال بنسټ د ایران د چارو شنونکي کریم سجادپور د راپور له مخې ویلي، ایران له جګړې دا پایله اخیستې چې امتیازات د فشار او زور له لارې ترلاسه کېدای شي، د ګاونډیو هېوادونو پر ضد د اقداماتو، د هرمز تنګي د ګواښ او د نفتو د بیو د لوړولو په وسیله.

د راپور له مخې، تهران د فارس خلیج د نفتو شتمن هېوادونه د خپل طبیعي نفوذ ساحه ګڼي او هڅه کوي د هرمز تنګي د کنټرول په بنسټ په سیمه کې خپل نفوذ لا بنسټیز کړي. راپور زیاتوي چې د خلیج هېوادونه نه یوازې د نفتو او ګازو د صادراتو، بلکې د ګڼو نورو حیاتي توکو د لېږد لپاره هم پر هرمز تنګي تکیه لري.

راپور همداراز یادونه کوي چې د ایران د مذهبي مشر علي خامنه‌یي د جنازې په مراسمو کې د سعودي عربستان، قطر او عمان چارواکو ګډون د تهران او د خلیج د ځینو هېوادونو د اړیکو د بدلېدونکي وضعیت یوه نښه بلل شوې ده.

.

د امریکا مرکزي قومندانۍ په یوه بیان کې ویلي، چې د امریکا پر وخت د ماښام په ۷:۱۵ بجو یې ځواکونه وروسته له هغې پر ایران د بریدونو درېیم پړاو پیل کړ، چې د ایران د اسلامي انقلاب ساتونکو ځواکونو د هرمز تنګي له لارې پر روانې د قبرس بیرغ لرونکې کانټینري بېړۍ M/V JFS Galaxy برید وکړ.

د سنټکام د معلوماتو له مخې، په دې برید کې د بېړۍ یو ملکي عمله‌غړی ورک شوی او بېړۍ د عرشې د اورلګېدنې او د انجن خونې د پراخ زیان له امله د خپل سفر د دوام وړتیا له لاسه ورکړې ده.

سنټکام ادعا کړې چې ایران تر دې مخکې هم پر سوداګریزو بېړیو د بریدونو مسول بلل شوی و او «د تفاهم یادښت ته د ژمنتیا د ښودلو لپاره یو بل فرصت هم ورکړل شو، خو بیا هم په دې برخه کې پاتې راغی.»

د امریکا مرکزي قومندانۍ زیاته کړې: «متحده ایالات به د هغو بریدیزو وړتیاوو په کمزوري کولو سره، چې ایران یې د ملکي سمندري کارکوونکو او سوداګریزو بېړیو پر ضد کاروي، پر تهران دروند لګښت تحمیل کړي.»

سنټکام ویلي، دغه بریدونه د امریکا د وسله‌والو ځواکونو د اعلی سرقوماندان په امر ترسره کېږي.

د بنګله‌دېش د طبیعي پېښو په وړاندې د مبارزې وزارت د شنبې په ورځ اعلان وکړ چې د دغه هېواد په اوو سویل ختیځو ولسوالیو، چاټوګرام، کوکس بازار، بندر‌بان، رانګامتي، خاګراچاري، مولوي‌بازار او هابيجنګ کې سېلابونو د خلکو عادي ژوند ګډوډ کړی او شاوخوا ۲۶۷ زره او ۹۱۸ کورنۍ یې په خپلو کورونو کې ایسارې کړې دي.

د بنګله‌دېش پوځ او سمندري ځواکونو د کښتیو په وسیله اغېزمنو شویو سیمو ته خواړه، څښاک اوبه، درمل او نور اړین توکي لېږدوي.

د دغه هېواد د طبیعي پېښو په وړاندې د مبارزې او مرستو وزیر اقبال حسین چاټوګرام ته د سفر پر مهال وویل چې حکومت د سېلاب ځپلو د ملاتړ لپاره ټولې شونې هڅې کوي او له هغو خلکو یې وغوښتل هغه کسان چې کورونه یې اوبو لاندې کړي، نږدې پناه ځایونو ته دې ولېږدول شي.

زیلنسکي په خپل ایکس پاڼه کې لیکلي چې د روسیې په بریدونو کې په کییف کې ملکي زیربناوې، د استوګنې ودانۍ، دفترونه او یوه دیني مدرسه زیانمنه شوې او بیړني ژغورونکي ټیمونه د بریدونو په ځایونو کې د ژغورنې او بیارغونې چارې پر مخ وړي.

هغه زیاته کړې چې د اودیسا، سومي، خارکیف او چرنیهیف په سیمو کې هم د بریدونو له امله د زیانونو د ارزونې او بیارغونې هڅې روانې دي.

د اوکراین ولسمشر ویلي: «روسیې د شپې له خوا له ۱۲۰ څخه ډېرې بې‌پیلوټه الوتکې او ۱۲ توغندي وتوغول چې نیمايي یې بالستیک توغندي وو.»

زیلنسکي ادعا کړې چې د اوکراین هوايي مدافع ځواکونو د بریدونو ډېری هدفونه شنډ کړي، خو بالستیک توغندي یې نه دي توانېدلي چې نسکور کړي.

هغه له نړیوالو متحدانو وغوښتل چې د ناټو په وروستۍ سرمشریزه کې د شوې ژمنې له مخې دفاعي مرستې ژر عملي کړي.

هغه ټینګار وکړ چې د «پېټریاټ» دفاعي سیسټمونو د جوازونو، او د اروپا د ګډ بالستیک ضد دفاعي پروژې پر چټک پرمختګ باید ژر اقدام وشي او دا مهال د اوکراین د ټولو دولتي ادارو لومړیتوب هم همدا دی.

پیونګ‌یانګ ناټو هم تورنه کړې چې د خپلو پوځي ایتلافونو د پیاوړتیا او وسلو د زیاتولو له لارې نړیوال کړکېچ لا پسې ژوروي.

د رویټرز د راپور له مخې، د شمالي کوریا د بهرنیو چارو وزارت په هغه اعلامیه کې، چې د دولتي خبري اژانس KCNA خپره کړې، ویلي چې متحده ایالات او متحدان یې د ناټو له وروستۍ سرمشریزې وروسته د پوځي ایتلافونو د پراختیا او د وسلو د سیالۍ د چټکتیا هڅه کوي.

اعلامیه زیاتوي چې د ناټو مشرانو د شمالي کوریا د «خپلواکو او مشروع حاکمیتي حقونو» کارول د ګواښ په توګه انځور کړي دي.

د شمالي کوریا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، ناټو د دفاعي لګښتونو په زیاتولو او د اسیا ـ ارام سمندر سیمې له خپلو متحدانو سره د پوځي همکاریو په پراخولو، د ائتلافونو ترمنځ د تقابل پر سیاست لا ټینګار کړی دی.

پیونګ‌یانګ ټینګار کړی چې که نړیواله ټولنه د اټومي بې‌وسلې کېدو رښتینې اراده لري، نو دا بهیر باید له امریکا او د هغې له متحدانو څخه پیل شي، نه له شمالي کوریا.