سېنټکام: امریکايي ځواکونو پر ايران نور بريدونه هم کړي دي

ګوټرېش د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۲۱مه، پر ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې په هرمز تنګي کې پر بېړیو د ایران بریدونه، د ایران پر ضد د امریکا پوځي بریدونه او د تهران له لوري په ګاونډیو هېوادونو کې پر هدفونو ترسره کېدونکي بریدونه باید ودرول شي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي ټینګار کړی چې د سیمې روان تاوتریخوالی د لا پراخې بې‌ثباتۍ لامل کېدای شي او ټول ښکېل لوري باید له پوځي اقداماتو ډډه وکړي.

ګوټرېش ویلي: «له ایران او امریکا غواړم چې بېړنۍ خبرې اترې بېرته پیل کړي او پاتې اختلافونه د ډیپلوماسۍ او خبرو اترو له لارې حل کړي.»

د هغه په وینا، ډیپلوماسي او سیاسي خبرې د روان کړکېچ د پای ته رسولو او د سیمې د ثبات د ټینګښت تر ټولو اغېزمنه لار ده.

عبدالقهار بلخي د یکشنبې په ورځ (د چنګاښ ۲۱مه) په خپله‌ اېکس‌پاڼه همداراز ټپيانو ته د عاجلې او بشپړې روغتیا او د بې‌ځایه شویو کورنیو لپاره د ژر عادي ژوند د بېرته تامین هیله څرګنده کړې ده.

په بنګله‌دېش کې پرون د موسمي بارانونو، سختو سېلابونو او ځمکې ښوېیدنې له امله ۴۴ کسان مړه شوي او له یو میلیون څخه زیات نور په خپلو سیمو کې بند پاتې شوي وو.

د بنګله‌دېش د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې وزارت د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۲۰مه) اعلان وکړ، چې د دغه هېواد په اوو سویل ختیځو ولسوالیو، چاټوګرام، کوکس بازار، بندر‌بان، رانګامتي، خاګراچاري، مولوي‌بازار او هابيجنګ کې سېلابونو د خلکو عادي ژوند ګډوډ کړی او شاوخوا ۲۶۷ زره او ۹۱۸ کورنۍ یې په خپلو کورونو کې ایسارې کړې دي.

د بنګله‌دېش پوځ او سمندري ځواکونو د کښتیو په وسیله اغېزمنو شویو سیمو ته خواړه، څښاک اوبه، درمل او نور اړین توکي لېږدوي.

میک‌کنزي له سي‌بي‌اېس نیوز سره په مرکه کې ویلي، د هرمز تنګي کنټرول به د دې مهمې اوبیزې لارې په تنګو برخو کې د امریکايي سمندري بېړیو ځای پر ځای کولو ته اړتیا ولري. د هغه په وینا، که څه هم د امریکا سمندري ځواک د داسې ماموریت ترسره کولو ته چندان لېوالتیا نه لري، خو د دې کار د ترسره کولو لپاره پوره وړتیا لري.

هغه زیاته کړه، د ایران مشران عموماً د «پوځي ځواک او سخت فشار» پر وړاندې غبرګون ښيي او که د تهران له حکومت څخه د امتیاز ترلاسه کول موخه وي، باید مستقیم او اغېزناک فشار پرې راوستل شي.

د هغه په خبره، دا فشار باید داسې وي چې د ایران د حکومت لپاره حیاتي اهمیت ولري، څو هغوی د خپلې تګلارې په بدلولو فکر وکړي.

د نوموړي څرګندونې داسې مهال کېږي چې په سیمه کې د ایران او امریکا ترمنځ کړکېچ زیات شوی او د هرمز تنګی، چې د نړۍ د انرژۍ د لېږد له مهمو سمندري لارو څخه ګڼل کېږي، د نړیوالو پام ځان ته اړولی دی.

هغه وویل: «سوریه یو داسې ویاړلی تاریخ لیکي چې د هغې اتلولي منعکسوي او موږ د ملت او فرد دواړو د جوړولو له مسوولیت سره مخ یو.»

دغه پارلمان ته په سوریه کې د یوه ټولشموله نوي نظم د جوړولو لپاره د الشرع د ژمنې د ازموینې په توګه لیدل کیږي.

د سوریې د لنډمهاله حکومتي ترتیباتو له مخې، د ۲۱۰ څوکیو لرونکي پارلمان دوه پر درېیمه برخه غړي تېر کال د سیمه ییزو ټاکنیزو حوزو له خوا غوره شوي وو او پاتې یو پر درې برخه یې د جولای په لومړۍ نېټه د احمد الشرع له خوا ونومول شول.

چارواکو ویلي دي چې دا سیسټم ځکه اړین و چې د کلونو جګړې له امله میلیونونه خلک بې ځایه شوي وو او دا یې ناممکنه کړې وه چې د نفوس پر کره شمېر یا د رایې ورکوونکو پر لېستونو تکیه وشي.
دا پارلمان ۲۱ ښځینه وکیلانې لري چې له دې جملې ۱۵ یې احمد الشرع نومولې دي.

د رویټرز د راپور له مخې، دغه بریدګر ډرونونه د امریکا د «اوټیریون» شرکت په داسې سافټویر سمبال دي چې د الوتنې په وروستي پړاو کې خوځنده هدفونه په خپلواکه توګه تعقیبوي او پرې برید کوي.

د اوټیریون اجراییه رییس لورېنز مایر د قرارداد کچه تایید کړې او ویلي یې دي چې ارزښت یې شاوخوا ۹۰ میلیونه یورو دی. د هغه په وینا، د ډرونونو یوه برخه لا اوکراین ته سپارل شوې او پاتې به یې د روان کال تر پایه ولېږدول شي.

د «سکایفال» شرکت د جرمني ګډون تایید کړی، خو د قرارداد د جزییاتو له څرګندولو یې ډډه کړې ده. د جرمني او اوکراین دفاع وزارتونو هم په دې اړه له تبصرې کولو ډډه کړې ده.

بریتانیا هم تېره میاشت اعلان کړی و چې د ۷۵۲ میلیونه پونډو د مرستو د کڅوړې په چوکاټ کې به سږ کال اوکراین ته ۱۵۰ زره ډرونونه ورکړي.