له سپېدارو تر پستې؛ افغانان د زرغون افغانستان لپاره ونې کري

راجرز اولو ماګوتا وايي، د هغه هدف د ښاري او وحشي مرغانو ژغورل، پالنه او بېرته طبیعت ته سپارل دي. هغه ټپي، ناروغ او کمزوري مرغان پېدا کوي، په خپل کور کې یې ساتي، خواړه ورکوي او تر رغېدو وروسته یې بېرته ازادوي.

راجرز وايي، د ده لپاره دا یوازې شوق نه، بلکې د ژغورنې یو ماموریت دی. هغه تر اوسه له بېلابېلو مرغانو سره ژوند کړی، چې پکې مارابو لک‌لک، غوايي‌چرګ، افریقايي مقدس ایبس، جغد، کوترې او تور باز شامل دي.

100%

د راجرز ځانګړې طریقې هغه نور هم مشهور کړی دی. هغه مرغان پر خپل سر، اوږو او لاسونو کښېنوي، ورسره نږدې اړیکه ساتي او ان په ټولنیزو رسنیو او عامه پروګرامونو کې یې له خلکو سره شریکوي.

خو د هغه د ژوند طرز د روغتیايي متخصصانو اندېښنې هم راپارولي دي. کارپوهان وايي، له وحشي مرغانو سره ډېر نږدې تماس د انسان او حیوان ترمنځ د ناروغیو د لېږد خطر زیاتولی شي، په ځانګړې توګه د مرغانو انفلونزا په څېر ناروغۍ انسانانو ته لېږدولی شي.

خو راجرز دا اندېښنې ردوي او وايي چې د مرغانو د ساتنې پر مهال د پاکوالي او احتیاط اصول مراعاتوي. هغه زیاتوي چې ځینې مرغان یې له ډېر کم عمره ساتلي او له اوږدې مودې راهیسې ورسره دي.

راجرز یوازې د مرغانو ژغورنه نه کوي؛ هغه د نایروبي د چاپېریال ساتنې په فعالیتونو کې هم برخه اخلي، د سیندونو او کثیفو سیمو پاکولو کې مرسته کوي او خلکو ته د طبیعت د ساتنې پیغام رسوي.

که څه هم د هغه د ژوند طرز لا هم د روغتیايي بحثونو موضوع ده، خو راجرز باور لري چې انسان او طبیعت کولی شي یو ځای ژوند وکړي.

د نایروبي لپاره هغه یوازې یو «مارغه سړی» نه دی؛ بلکې یو ځوان دی چې غواړي د ژوو د ساتنې او له طبیعت سره د مهربانۍ پیغام خپور کړي.

په هرات کې د طالبانو رسنیز دفتر په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې شجاعي د هرات له بېلابېلو سیمو لیدنه کړې او زیاته کړې یې ده، که بزګران د اوبو له سرچینو څخه په سمه او اصولي توګه ګټه وانخلي؛ نو هرات به هم د ایران د ځینو ښارونو په څېر د اوبو له سخت کمښت سره مخامخ شي.

شجاعي د ځمکنیو اوبو د سرچینو پر ساتنې ټینګار کړی او ویلي یې دي:« ځمکنۍ اوبه ملي شتمني ده او ساتنه یې د هر وګړي دیني، ملي او انساني مسوولیت دی». دغه ایراني کارپوه د کرنې په برخه کې د اوبو علمي مدیریت د اوبو د ضایع کېدو د مخنیوي یوازینۍ اغېزمنه لاره بللې ده.
د هغه په وینا؛ د اوبو لګولو له نوې ټکنالوژۍ کار اخیستل، د اصلاح شویو تخمونو کرل، د کروندو سم مدیریت او د کرنې د علمي میتودونو پلي کول د اوبو مصرف کموي او د حاصلاتو کچه لوړوي.

هغه همدارنګه له کروندګرو غوښتي، داسې فصلونه وکري چې لږې اوبه مصرفوي؛ خو ښه حاصل او زیات عاید ولري، څو هم د اوبو سرچینې خوندي شي او هم کرنیز تولیدات زیات شي.

د هرات طالب سیمه‌‌ییزو چارواکو هم له بزګرانو غوښتي، چې د اوبو د مصرف په مدیریت، د اوبو لګولو د نوو سیستمونو په کارولو او د کرنې د علمي اصولو په عملي کولو سره د دغه ولایت د اوبو سرچینو په ساتنه کې همکاري وکړي.

د یادونې ده، چې هرات په وروستیو څو کلونو کې د ورښتونو له کمښت، د ځمکنیو اوبو د کچې ټیټېدو او پرله‌پسې وچکالۍ له امله د اوبو او کرنې په برخو کې له جدي ستونزو سره مخ دی.

یادې ادارې د دوشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۱۵مه، په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې دغه د هوا وضعیت د سبا ورځې لپاره د هېواد په نهو ولایتونو کې وړاندوینه شوی دی.

د خبرپاڼې له مخې، بدخشان، نورستان، کونړ، ننګرهار، لوګر، پکتیا، خوست، پکتیکا او غزني هغه ولایتونه دي چې د سختو بارانونو او احتمالي سېلابونو له ګواښ سره مخ دي.

د هواپوهنې ادارې ویلي چې په دغو ولایتونو کې د باران کچه د بېلابېلو سیمو له مخې له ۱۰ تر ۳۰ میلی‌مترو پورې اټکل شوې ده.

دغه ادارې همداراز خبرداری ورکړی چې په مرکزي، سوېل ختیځو، سوېلي او لوېدیځو ولایتونو کې د دوړو له طوفانونو سره د ملګرو تېزو بادونو د لګېدو احتمال هم شته.

د خبرپاڼې له مخې، د دغو بادونو چټکتیا په بېلابېلو سیمو کې له ۵۰ څخه تر ۹۰ کیلومترو پورې په ساعت کې اټکل شوې ده.

د طالبانو د هوا پوهنې ادارې له خلکو غوښتي چې د سختو بارانونو، سېلابونو او تېزو بادونو له امله د احتمالي زیانونو د مخنیوي لپاره لازم احتیاطي تدابیر ونیسي.

د هرات ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۰مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د ایران او افغانستان د ګډې خونې د کرنې کمېسیون د پوه‌بنسټه کمېټې مسوول کوروش شجاعي نوفرست د هرات لپاره د طالبانو له والي اسلام‌جار سره په کتنه کې وویل، چې دی او اړوندې تخصصي ادارې یې د پرمختللې کرنې د پیاوړتیا، د نوې ټکنالوژۍ د لېږد، د اوبو سرچینو د مدیریت، د کرنیزو حاصلاتو د زیاتوالي او د علمي پروګرامونو د پلي کولو لپاره بشپړ چمتووالی لري.

هغه زیاته کړه: «د کرنې له نوې طریقو څخه ګټه اخیستل کولی شي د کورنیو تولیداتو د زیاتوالي ترڅنګ، د کارموندنې، اقتصادي ودې او د هرات او د افغانستان په نورو ولایتونو کې د کرنې د لا پیاوړتیا زمینه برابره کړي».

اسلام‌جار د یاد ایراني پلاوي له دغه وړاندیز څخه هرکلی وکړ او څرګنده یې کړه، چې هرات پراخ کرنیز ظرفیتونه لري او دوی د هر ډول پانګونې، د تجربو د لېږد، نوې ټکنالوژۍ او علمي همکاریو ملاتړ کوي؛ هغه همکاریو چې د کرنیزو تولیداتو د ودې، د کاري فرصتونو د رامنځته کېدو او د بزګرانو د اقتصاد د پیاوړتیا لامل شي.

نوموړي همداراز د افغانستان او ایران د متخصصینو ترمنځ د ګډو همکاریو پر پراختیا ټینګار وکړ او په ډاګه یې کړه، چې له علمي تجربو او نوې ټکنالوژۍ څخه ګټه اخیستل کولی شي د کرنې د ځان‌بساینې، د سرچینو د غوره مدیریت او د دې سکټور د دوامدار پرمختګ لپاره اغېزناک رول ولوبوي.

د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، په بدخشان، نورستان، کونړ، لغمان، ننګرهار، لوګر، پکتیا، خوست، پکتیکا، غزني، میدان‌وردګ، کابل، پروان، کاپیسا، پنجشېر او بغلان ولایتونو کې د سختو ورښتونو او د ناڅاپي سېلابونو د راوتلو احتمال شته.

د خبرپاڼې له مخې، په یادو ولایتونو کې د باران اندازه له ۱۰ څخه تر ۳۵ ملي‌مترو پورې اټکل شوې ده.

د هوا پوهنې ادارې همدارنګه خبرداری ورکړی چې په شمالي، لوېدیځو، سوېلي، سوېل‌ختیځو، ختیځو او مرکزي ولایتونو کې به تېز بادونه، د خاورو او دوړو توپانونه هم رامنځته شي.

د یادېادارې د اټکل له مخې، د باد چټکتیا به په بېلابېلو سیمو کې په ساعت کې له ۵۰ څخه تر ۱۰۰ کیلومترو پورې ورسېږي.

د هوا پوهنې ادارې له اوسېدونکو، په ځانګړي ډول د سېلاب‌ځپلو او غرنیو سیمو له خلکو غوښتي چې د احتمالي سېلابونو، تېزو بادونو او نورو طبیعي پېښو پر وړاندې لازم احتیاطي تدابیر ونیسي.