د هرات یو شمېر اوسېدونکو د پنجشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې په دې ولایت کې د موبایل، موټر او موټرسایکلونو غلاوې ډېرې شوې دي. د دوی په وینا، دې وضعیت په ښار کې، په ځانګړي ډول د ماښام او شپې پر مهال، تګ راتګ ستونزمن کړی او د خلکو د ناامنۍ احساس یې زیات کړی دی.
د هرات یو اوسېدونکي حمیا وویل د شنبې په ورځ هغه مهال چې د ښارنو سیمې د پلي پل له لارې تېرېده، وسلهوالو کسانو یې موبایل ترې وتښتاوه. د هغه په وینا، دا پېښه د ښار په یوه له ګڼې ګوڼې ډکه لاره کې رامنځته شوې ده.
یو بل اوسېدونکي وویل، د هغه ۱۴ کلن زوی د چهارشنبې ماښام له کورس څخه د بېرته راستنېدو پر مهال، د هرات ځمکتلي څخه د وتلو پر مهال د غلا ښکار شو. هغه وایي، څو تنکیو ځوانانو د بایسکل د پورته کولو په پلمه یې د زوی پام واړاوه او موبایل یې ترې غلا کړ.
د هغه په وینا، هغه ماشومان او تنکي ځوانان چې له کمتګ راتګ لرونکو لارو تېرېږي، تر نورو ډېر د ورته پېښو له ګواښ سره مخ دي.
د یوه وفات شوي خبریال له کور څخه وسلهواله غلا
د همدې اوونۍ په یوه بله پېښه کې، پنځو وسلهوالو کسانو د هرات د فرهنګي فعال او وفات شوي خبریال نوراحمد کریمي کور ته ننوتل.
د سرچینو په وینا، بریدګرو د کورنۍ کمعمره ماشوم یرغمل کړ او د قیمتي توکو تر لوټلو وروسته وتښتېدل. سرچینې زیاتوي، درېو بریدګرو د خپل هویت د پټولو لپاره ښځینه جامې اغوستې وې. دا پېښه په رڼا ورځ شوې ده.
د روانې میاشتې په پیل کې هم یو شمېر وسلهوال، چې ځانونه یې د طالبانو د استخباراتو ځواکونه معرفي کول، د دربملک په سیمه کې د بهار سوداګریز مرکز ته ننوتل. هغوی د بازار ساتونکی وواژه، د هغه زوی یې ټپي کړ او د شپږو هټیو مالونه یې ولوټل.
د افغانستان انټرنشنل لهخوا د هرات د طالبانو د امنیې قوماندانۍ د خبرپاڼو ارزونه ښيي چې په تېرو شپږو میاشتو کې د بېلابېلو جرمونو په تور ۸۸۲ کسان نیول شوي دي، چې له ۹۵ سلنې ډېر یې د غلا په تور نیول شوي دي.
د طالبانو په وینا، موبایلونه، موټرونه، موټرسایکلونه، سره زر او نغدې پیسې هغه توکي دي چې تر ټولو ډېر غلا کېږي. د هرات ښاریان همدارنګه وايي چې د لمریزو برېښنايي تختو، د ګازو ډبو، د اوبو پمپونو او د کور وسایلو غلاوې هم زیاتې شوې دي.
خلک بېکاري د جرمونو د زیاتېدو اصلي لامل ګڼي
د هرات یو شمېر اوسېدونکي د بېکارۍ زیاتوالی او خراب اقتصادي وضعیت د غلاوو د ډېرېدو مهم لاملونه بولي.
د هرات د یوه اوسېدونکي مصطفي په خبره، د کار فرصتونه ډېر کم شوي او ډېری ځوانان یا بېکاره دي او یا هم په کم معاش ورځنیو مزدوریو ته مخه کړې ده.
هغه زیاته کړه، له ایران څخه د افغان کډوالو پراخ بېرته ستنېدل هم د محدودو کاري فرصتونو لپاره سیالي نوره هم زیاته کړې ده.
د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام (UNDP) په وینا، یوازې په ۲۰۲۵ کال کې له ۲.۳ میلیونو ډېر افغانان هېواد ته بېرته راستانه شوي، چې دې چارې د کار بازار، د استوګنې ځایونو او عامه خدمتونو باندې فشار ډېر کړی دی.
د دغه بنسټ د معلوماتو له مخې، د افغانستان په لوېدیځو سیمو کې د بېرته راستنېدونکو ترمنځ د بېکارۍ کچه د ۸۰ او ۹۵ سلنې ترمنځ اټکل شوې ده.
نړیوال بانک هم په خپل ۲۰۲۵ کال راپور کې ویلي چې په افغانستان کې د بېکارۍ کچه د پخوا په پرتله دوه برابره شوې او ښځې او ځوانان تر ټولو ډېر زیانمن شوي دي.
دغه بانک خبرداری ورکړی چې په ښاري سیمو کې بېوزلي مخ په زیاتېدو ده، او د ۲۰۲۴ کال تر پایه شاوخوا ۱۱.۶ میلیونه کسان په افغانستان کې له جدي او بحراني خوړو نهخوندیتوب سره مخ وو.
