هغه دا خبرې د برېټانیا له ډیلي ټېلیګراف ورځپاڼې سره کړې دي.
۵۸ کلن ډاکتر فیروزالدین په افغانستان کې نهه کاله د جراح په توګه دنده ترسره کړې او وروسته یې له ۲۰۱۵ کال څخه تر ۲۰۲۰ کال پورې د عامې روغتیا د وزیر په توګه کار کړی دی.
نوموړی په ۲۰۱۹ کال کې د نړیوال حکومتولۍ په غونډه کې د ماشومانو د مړینې د کچې د راکمولو له امله د نړۍ د غوره وزیر په توګه هم ستایل شوی و.
یادې ورځپاڼې په راپو رکې ویلي، د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته ډاکتر فیروزالدین د ښځو او ماشومانو د حقونو د ملاتړ او په روغتیايي چارو کې د خپلو فعالیتونو له امله له ګواښونو سره مخ شو. د هغه کور ونیول شو، بانکي حسابونه یې کنګل شول او د څه مودې لپاره له یوه خوندي ځای څخه بل خوندي ځای ته لېږدېده.
هغه وروسته د یوه جدي ناروغ کس په بڼه له افغانستانه پاکستان ته ووت او له هغه ځایه یې په ترکیه کې د پناه غوښتنه وکړه. خو نوموړي هلته هم ځان خوندي ونه باله او په پای کې د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر کې برېټانیا ته ورسېد.
د هغه د پاتې کېدو لومړنۍ غوښتنه رد شوې وه، خو وروسته یې د پناه غوښتنې قضیه په استیناف محکمه کې ومنل شوه او د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې ورته په برېټانیا کې د پناه حق ورکړل شو.
د طبابت د جواز لپاره لږ تر لږه دوه کاله انتظار
ډاکتر فیروزالدین وايي، غواړي خپله د څو لسیزو مسلکي تجربه او پوهه د برېټانیا د روغتیايي نظام په خدمت کې وکاروي، خو په دغه هېواد کې د یوه ډاکتر په توګه د کار کولو لپاره باید د خپلو مسلکي اسنادو د ارزونې، ثبت او اړین جواز ترلاسه کولو ټول پړاوونه بشپړ کړي.
د هغه په وینا، د دغو پړاوونو بشپړول ښايي لږ تر لږه دوه کاله وخت ونیسي.
نوموړي په همدې موده کې اېنېچاېس له ادارې سره د دوو اداري دندو لپاره غوښتنلیکونه ورکړي وو، خو وايي، د اړوندو دندو له خوا ورته ویل شوي چې هغه د دغو بستونو لپاره «له اړتیا زیاتې وړتیاوې» لري.
ډاکتر فیروزالدین وايي: «زما اوږدمهاله موخه دا ده چې په برېټانیا کې یو نوی او باثباته ژوند جوړ کړم، خو په ورته وخت کې غواړم له خپلې مسلکي تجربې سره اړیکه وساتم او د عامې روغتیا په برخه کې خپلې مرستې ته دوام ورکړم».
هغه زیاتوي چې د روغتیايي او دولتي خدمتونو په برخه کې یې د کلونو تجربې ته په کتو، غواړي خپله پوهه په هره ممکنه برخه کې وکاروي؛ که هغه تدریس وي، څېړنه وي، سلا مشوره وي او یا له هغو بنسټونو سره همکاري وي چې د روغتیايي خدمتونو د ښه والي لپاره کار کوي.
په هوټلونو کې د پناه غوښتونکو د اوسېدو پر شرایطو نیوکه
ډاکتر فیروزالدین چې څو میاشتې یې د بورنموث ښار په یوه له پناه غوښتونکو څخه د اوسېدو لپاره ځانګړي شوي هوټل کې تېرې کړې. نوموړی وايي، په دغه موده کې یې ولیدل چې پناه غوښتونکو ته د برېټانیا د کلتور، ټولنیزو دودونو او د ژوند د طریقې په اړه کافي مالومات نه ورکول کېږي.
نوموړي وړاندیز کړی چې پناه غوښتونکي دې د موقتي اوسېدو پر مهال په ټولنیزو او رضاکارانه فعالیتونو کې د ګډون لپاره وهڅول شي، لکه د کوڅو او پارکونو پاکول، د عامه ځایونو ساتنه او له سیمه ییزو ټولنو سره ګډ فعالیتونه.
د هغه په باور، دا ډول فعالیتونه کولای شي پناه غوښتونکو سره مرسته وکړي چې انګلیسي ژبه تمرین کړي، له سیمه ییزو اوسېدونکو سره اړیکې جوړې کړي، د ژوند موخه او بوختیا پیدا کړي او داسې احساس وکړي چې د ټولنې یوه برخه دي.
هغه وايي: «زما په اند، له پناه غوښتونکو سره د رغنده ټولنیزو فعالیتونو په برخه کې د ګډون لپاره یو ښه فرصت له لاسه ورکړل شوی دی».
د پناه غوښتونکو هوټلونو کې له سختې تجربې سره مخامخ شوی
ډاکتر فیروزالدین په بورنموث کې په هغه هوټل کې د خپلې څو میاشتني اوسېدو دوره یوه له سختو تجربو څخه بولي.
د نوموړي د اوسېدو پر مهال د دغه هوټل مخې ته د کډوالۍ ضد کسانو له خوا هره اوونۍ لاریونونه کېدل. هغه وايي، ځینو لاریون کوونکو ورته د «شیطان» خطاب کړی او له برېټانیا څخه یې د وتلو غوښتنه کړې ده. ډاکتر فیروزالدین وايي، په هوټل کې اوسېدل ورته له رواني پلوه ډېر سخت وو. د هغه په وینا، د شخصي حریم او خپلواکۍ نشتوالي، او د پناه غوښتنې د دوسیې د پایلې په اړه ناڅرګندتیا، هغه له سخت رواني فشار سره مخ کړی و.
هغه وايي: «په هوټل کې اوسېدل زما لپاره ډېره سخته تجربه وه. زه پوهېدم چې دا استوګنځای لنډمهاله دی او ډېر نور کسان هم له ورته حالت سره مخ دي، خو د راتلونکي په اړه ناڅرګندتیا له احساساتي پلوه ډېره ستړې کوونکې وه».
د هغه په وینا، په هوټل کې یې داسې احساس نه کاوه چې کولای شي خپل ژوند له سره پیل کړي.
نوموړي وايي، کله چې د هغه د پناه غوښتنې موضوع حل شوه، ډېر زیات هوسا شو، ځکه له هغه وروسته یې کولای شول د یوې پرېکړې په تمه د پاتې کېدو پر ځای د خپل راتلونکي په اړه فکر او پلان وکړي.
د ډاکتر فیروزالدین وايي، مېرمنه او ماشومان یې اوس په کاناډا کې ژوند کوي، خو هیله لري چې په راتلونکې کې هغوی هم وکولای شي له ده سره په برېټانیا کې یوځای شي.
د افغانستان دغه پخوانی روغتیايي چارواکی زیاتوي، که څه هم د برېټانیا د طبابت په نظام کې د رسمي ډاکتر په توګه د کار کولو لپاره باید څو کلنې اداري او مسلکي چارې بشپړې کړي، خو غواړي په همدې موده کې خپله پوهه او تجربه د روغتیا، څېړنې، زدهکړې او ټولنیزو خدمتونو په برخو کې د خلکو په ګټه وکاروي.