د «پيبياېس نيوز اور» په یوه ځانګړي راپور کې د افغانستان د پخواني جمهوري نظام د درېیو کسانو او د هغوی د کورنیو کیسې روایت شوې دي، چې پنځه کاله وروسته د طالبانو تر واکمنۍ لاندې لاهم له ناروښانه برخلیک او وېرې سره مخ دي.
د راپور له مخې، د ۲۰۲۱کال په اګست کې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته زرګونه پخواني امنیتي ځواکونه او هغه افغانان چې له امریکا او لوېدیځو ادارو سره یې کار کړی و، له جدي ستونزو سره مخ شول.
راپور د رسول په نوم د افغان ملي اردو د یوه پخواني سرتېري کیسه بیانوي، چې د طالبانو پر ضد یې د هلمند په جګړو کې برخه اخیستې وه. رسول ویلي، د جمهوري نظام تر سقوط وړاندې یې هېڅکله فکر نه کاوه چې طالبان به دومره ژر کابل ونیسي او پوځ به د جګړې له دوام پرته منحل شي.
هغه وايي: «که حکومت تسلیمېدل غوښتل، باید له پیله یې دا کار کړی وای؛ څو دغه ټولې قربانۍ او مرګ ژوبله نه وای رامنځته شوې». د راپور له مخې، رسول اوس هم په پټه ژوند کوي او ادعا کوي، چې د طالبانو له عمومي عفوې سره، سره وخت ناوخت د پخوانیو سرتېرو د وژل کېدو او ورکېدو خبرونه اوري.
راپور د زهرا په نوم د یوې افغانې ښځې کیسه هم رااخلي، چې د امریکا له حکومت سره یې کار کاوه. هغې د کابل د سقوط پر مهال د هوايي تخلیې په عملیاتو کې برخه اخیستې وه؛ خو دوه ماشومان یې په افغانستان کې پاتې شول.
د راپور له مخې، زهرا اوس په امریکا کې ژوند کوي خو لور او زوی یې لاهم په افغانستان کې دي.
د زهرا لور چې اوس ۱۴ کلنه ده ویلي، د طالبانو له وېرې سره ژوند کوي او د خپلې مور د لیدلو لپاره هره ورځ انتظار باسي.
هغې ویلي: «دلته ښوونځي تړلي دي او زه هېڅ ځای نهشم تلای. غواړم امریکا ته ولاړه شم او خپل ژوند جوړ کړم». راپور وايي، زهرا په امریکا کې له نورو ستونزو سره هم مخ شوې او د هغې کوچنی زوی د مغزي سرطان له ناروغۍ سره مخ شوی و.
نوموړې ویلي، څو ځله ورته ویل شوي چې د کورنۍ د انتقال اسناد یې بشپړ شوي خو هر ځل یې د کورنۍ سفر ځنډېدلی دی. هغې زیاته کړې: «ما د امریکا لپاره کار وکړ، خپل ژوند او د خپلې کورنۍ ژوند مې له ګواښ سره مخ کړ؛ خو اوس پر هغه باور پښېمانه یم».
په راپور کې د محمد په نوم د یو بل افغان کیسه هم راغلې، چې پخوا یې د امریکا د نړۍوالې پراختیایي ادارې (USAID) لپاره کار کاوه. محمد ویلي، په ۲۰۱۵کال کې طالبانو د هغه ۱۳ کلن زوی وتښتاوه او یوه میاشت یې شکنجه کړ.
د هغه په وینا، طالبانو د هغه د زوی د خوشې کولو په بدل کې ترې د ۵۰زره ډالرو غوښتنه کړې وه او هغه اړ شو د پیسو برابرولو لپاره خپله شتمني وپلوري. راپور زیاتوي، هغه کسان چې د محمد د زوی په تښتولو او شکنجه کولو محکوم شوي وو؛ د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته خوشې شول او یو له هغوی څخه اوس د طالبانو په لیکو کې د امنیتي پوستې د ساتونکي په توګه دنده کوي.
محمد ویلي، د ویزو له تصویب وروسته یې امریکا ته د تګ هیله پیدا شوې وه؛ خو د امریکا د کډوالو د پروګرام له ځنډېدو سره یې دغه هیله هم له ستونزو سره مخ شوه. هغه ویلي: «اوس یوازې نهیلي راسره پاتې ده. کله کله له ځانه پوښتم، چې ولې مو کلونه د امریکایانو ترڅنګ کار وکړ».
د راپور له مخې، که څه هم طالبان د افغانستان پر ډېرو سیمو بشپړ کنټرول لري او د امنیت د ښه کېدو ادعا کوي؛ خو یوشمېر پخواني حکومتي کارکوونکي، سرتېري او د لوېدیځو هېوادونو همکاران لاهم د غچ اخیستنې او ناروښانه برخلیک له وېرې په پټه ژوند کوي.
