د هغه په وینا، د کډوالو د بېرته ستنېدو څپې د افغانستان نفوس تر ۱۰ سلنې ډېر زیات کړی او د کورونو، کار بازار او عامه خدمتونو پر وړاندې یې فشار زیات کړی دی.
ګوډلیک زیاته کړې چې ښځې او نجونې د هغو کسانو له نیمایي ډېر جوړوي چې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنري ورسره مرسته کوي. ښځې او ماشومان په ګډه د دغو مرستندویي کېدونکو کسانو نږدې ۸۲ سلنه جوړوي.
«د پښو ګوتې مې له کاره لوېدلي او اوس درملنې پیسې هم نه لرم». خال مراد په ډېرې نهیلۍ دا خبره وکړه. هغه د څلورو وږیو اولادونو مړولو په نیت په قاچاقي لارو ترکیې ته روان شو، خو د سختې یخنۍ له کبله یې د پښو ګوتې له کاره ولوېدې.
نوموی وايي، ایران او ترکیې ته د سفر پر مهال له څو ورځو پلي مزل وروسته یې د لاسونو او پښو ګڼې ګوتې بېحسه شوې او له حرکته ولوېدې. د هغه په وینا، اوس د درملنې پیسې هم نه لري او د کار کولو توان یې هم بایللی دی.
خالمراد وايي، له درېیو ناکامو هڅو وروسته یې د خپل خراب روغتیايي وضعیت له امله له قاچاقبر وغوښتل چې بېرته یې په ایران کې خپل پخواني ځای ته ولېږدوي. خو د هغه په وینا، قاچاقبر ورته وویل: «د بېرته تګ لار نشته؛ یا به مړ کېږې او یا به له پولې اوړې».
هغه وايي، د لړم په ۱۸مه د شپې شاوخوا یوه بجه قاچاقبر دی او نهه نور کسان په زور د پولې دېوال ته یوړل او هغوی له اغزن سیم څخه واوښتل او د ترکیې خاورې ته داخل شول.
د خالمراد په وینا، د پولې بلې غاړې ته له سخت باد او واورې سره مخ شول او شاوخوا ۱۳ ساعته یې په غرنۍ لاره کې مزل وکړ، تر دې چې د قاچاقبر یوه بل همکار سره هغوی مخ شول.
دی وايي، د بوټانو لاندې یې له ۱۰ سانتيمترو ډېر یخ کنګل جوړ شوی و او سره له دې چې د لاسونو او پښو ګوتې یې بېحسه شوې وې، اړ و چې مزل ته دوام ورکړي. د خالمراد په خبره، په هغو شرایطو کې په لاره کې درېدل یې ژوند له خطر سره مخ کولای شو.
نوموړی هغه مهال خپل منزل ته ورسېد چې د ده په وینا، د لاسونو او پښو ګڼې ګوتې یې د سختې یخنۍ له امله تورې شوې او له حرکته لوېدلې وې.
خالمراد د طالبانو له بېرته واکمنېدو مخکې هم د کار لپاره ایران ته تللی و. هغه وايي، شاوخوا ۱۶ کاله یې د ورامین په ښار کې شپني کړې او په دې موده کې یوازې پنځه ځله افغانستان ته راستون شوی دی. د هغه په وینا، په ایران کې یې عاید یوازې دومره و چې په افغانستان کې د خپلو ماشومانو د ژوند لګښتونه پرې برابر کړي. هغه د لومړي ځل لپاره شاوخوا د ۲۰ کلنۍ په عمر د کار لپاره ایران ته تللی و.
«ان د خپلو ګوتو د پرې کولو لګښت هم نه لرم»
له لسو ورځو ډېره موده کېږي چې خالمراد د انقرې په ښار کې د یوه ملګري په کوټه کې اوسېږي. هغه وايي، د پولیسو له خوا د نیول کېدو له وېرې ډېر لږ له کوټې بهر وځي او په دې موده کې یې یوازې یو ځل په یوه خصوصي روغتیايي مرکز کې خپلې ګوتې پانسمان کړې دي.
د هغه په وینا، دولتي روغتیايي مرکزونو د استوګنې د اسنادو د نه لرلو له امله له درملنې منلی نه دی او دی هم د درملنې د لګښتونو د ورکولو لپاره کافي پیسې نه لري.
خالمراد زیاتوي، له یوه لاس څخه یې یوازې دوه ګوتې او له بل لاس څخه یې یوه ګوته خوځښت لري. هغه همداراز وايي، د پښو نږدې نیمایي ګوتې یې هم له حرکته لوېدلې دي.
هغه له مسوولو چارواکو او په ترکیه کې د افغانستان له سفارت څخه غواړي چې د درملنې او بېرته افغانستان ته د ستنېدو په برخه کې ورسره مرسته وکړي.
د هغه اندېښنه یوازې د خپل روغتیايي وضعیت په اړه نه ده. خالمراد وویل، اندېښنه لري چې که په بلخ کې یې خپلوانو د هغه ماشومانو ته نور خواړه ورنه کړل، هغوی به له لوږې سره مخ شي.
د هغه په وینا، د اوږدې مودې لپاره له سختې یخنۍ سره مخ کېدل د وینې د رګونو د تنګېدو او د وینې د جریان د کمېدو لامل کېږي. په پایله کې، حجرو ته کافي اکسیجن او غذايي مواد نه رسېږي او که دا حالت دوام وکړي، د بېرته نه رغېدونکي زیان احتمال رامنځته کېږي.