عفو بین‌الملل از سازمان ملل خواست که خشونت و آزار توسط طالبان را بررسی کند

او از آنانی انتقاد کرد که می‌گویند طالبان را به عنوان واقعیت پذیرفت و تحمل کرد. اتمر گفت: «پذیرش طالبان به صلح و ثبات منجر نمی‌شود.» به گفته او، سلب آزادی و حقوق اساسی مردم باعث بی‌ثباتی دولت طالبان در افغانستان خواهد شد.

حنیف اتمر در موسسه دیپلوماسی فرهنگی آلمان در شهر برلین سخنرانی می‌کرد. او تلاش کرد که آغاز «گفتگوهای بین‌الافغانی» را برای حل بحران‌های امنیتی، بشردوستانه و رفع انزوای افغانستان برجسته سازد.

اتمر مقاومت مسلحانه در برابر طالبان را «دیدگاه افراطی» و بی‌نتیجه خواند وگفت: «یک دیدگاه افراطی جنگ و استفاده از زور علیه طالبان تا شکست کامل آنان است. این دیدگاه اشتباه است. چون، ما این کار را در دو دهه گذشته تجربه کردیم و نتیجه‌ای که می‌خواستیم نگرفتیم.»

او برخلاف دیگر سیاستمداران افغان که در سه سالگی توافقنامه دوحه از آن شدیداً انتقاد کرده‌اند، با خوش‌بینی گفت که این موافقتنامه چارچوب حقوقی لازم را برای آغاز گفتگو میان طالبان و دیگر گروه‌های سیاسی افغان فراهم کرده است.

اتمر هیچ اشاره‌ای به این نکرد که طالبان تمایلی به گفتگو با جریان‌های سیاسی مهم ندارد.

طالبان از گروه‌های دیگر خواسته‌ است که حاکمیت این گروه را بپذیرند و سیاستمدارانی چون حامد کرزی و داکتر عبدالله را شدیداً محدود کرده و تحت نظر قرار داده است.

وزیر خارجه سابق تاکید کرد که مشروعیت دولت بدون دموکراسی و رعایت حقوق اساسی مردم ممکن نیست، از این رو باید یک حکومت جدید در افغانستان با حضور طالبان تشکیل شود.

او پیشنهاد کرد که برای تشکیل دولت جدید و آغاز گفتگوهای سیاسی با طالبان، «نشست بن دوم» برگزار گردد.

او از رئیس‌جمهور پیشین افغانستان انتقاد کرد که با حکومت امریکا برای ساختن یک حکومت جدید در افغانستان صادقانه همکاری نمی‌کرد. از نظر خلیلزاد، اشرف غنی باور نداشت که امریکا به علت نزدیکی افغانستان به چین، ایران و روسیه از این کشور بیرون شود.

خلیلزاد در این مصاحبه به سیما ثابت گفت که امریکا اشرف غنی و طالبان را برای انجام مذاکرات جدی نمی‌دانست و نگران بود که مبادا پای نیروهای امریکایی برای مدت بیشتری در افغانستان گیر بماند.

او گفت: «به رئیس‌جمهور بایدن گفتم که بهتر است به طالبان بگویید که ما تا زمان موفقیت مذاکرات میان افغان‌ها از افغانستان بیرون نمی‌شویم. او از من پرسید که اگر ما یکسال دیگر در افغانستان بمانیم آیا گرنتی [یا ضمانت] کرده می‌توانی که افغان‌ها به موافقه می‌رسند؟ من گفتم که چانس‌اش است اما گرنتی کرده نمی‌توانم. بایدن گفت که در این صورت ما در آنجا بند خواهیم ماند.»

نماینده پیشین امریکا اذغان کرد که با توجه به محوری نبودن افغانستان در مبارزه با تروریزم مانند گذشته، امریکا منافع خود را نسبت به اندیشیدن چاره‌ای برای وضعیت بعد از خروج کامل نیروهای امریکایی ترجیح داد.

نماینده امریکا در مذاکرات صلح با طالبان در پاسخ به پرسش‌های مجری برنامه در مورد اشتباهات خودش در مذاکرات با طالبان، تلاش کرد که بیشتر تقصیر شکست امریکا را به گردن حکومت سابق افغانستان بیندازد.

او گفت: «بدبختانه با کسانی همکار بودیم که نتوانستند کاری که از آن‌ها توقع می‌رفت انجام دهند.» او با اشاره به سطح فساد مالی و اداری، که به گفته وی اعتماد ارتش افغانستان از دولت را سلب کرد، گفت: «سطح رشوه‌گیری به آسمان رسیده بود. از وطن دوستی حرف می‌زدند اما جیب خود را پر می‌کردند.»

خلیلزاد گفت که اگر امریکا از افغانستان بیرون نمی‌شد، آزادی عمل را در حمایت از اوکراین در برابر روسیه و در مناقشات هسته‌ای با جمهوری اسلامی نداشت. به گفته او، این کشورها می‌توانستند با حمایت وسیع تسلیحاتی از طالبان به نیروهای امریکایی در افغانستان آسیب برسانند.

خلیلزاد بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی، القاعده را برای اهداف و کارهای مشخص خود مانند حمله به شهروندان امریکا و مخالفان رژیم، در ایران نگهداشته است.

او برای تایید استدلال خود به استفاده طالبان از القاعده برای ترور احمدشاه مسعود اشاره کرد و گفت: «طالبان نیز از القاعده استفاده کردند. وقتی مرکز القاعده در افغانستان بود و طالبان به آن جا داده بود، بالمقابل القاعده احمدشاه مسعود، رهبر مخالفان طالبان را از بین برد.»

نماینده پیشین افغانستان در سازمان ملل در توییتی نوشت‌: «تا زمانی که طرح قانع‌کننده‌ای برای پایان دادن به قوانین سخت‌گیرانه طالبان و آوردن آن‌ها به پای میز مذاکره واقعی مطرح نشود، هیچ کس در موقعیتی نیست که به مردم ما دیکته کند که چه نوع مبارزه را باید یا نباید برای آزادی خود انجام دهند.»

او افزود که تمام گزینه‌ها روی میز باقی می‌ماند.

به نظر می‌رسد مخاطب این توییت محمود صیقل، توماس نیکلاسون، نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان است که پس از دیدار با مقامات طالبان در کابل و قندهار، روز یکشنبه گفت که اتحادیه اروپا حتا از لحاظ سیاسی نیز از گروه‌های مقاومت حمایت نمی‌کند.

به نظر می رسد که اتحادیه اروپا با این پیام واضح خواستار جلب همکاری بیشتر طالبان است که در دو دهه گذشته با نیروهای غربی در افغانستان جنگیدند.

این دانشجویان دختر بارها برای بازگشایی دانشگاه‌ها و مکاتب تظاهرات کردند اما با خشونت و بازداشت توسط طالبان روبرو شدند. یکی از نویسندگان این نامه به افغانستان اینترنشنال گفت که مدتی پیش آن‌ها قبل از برگزاری یک برنامه اعتراضی علیه ممنوعیت تحصیل دختران، در خوابگاه دانشگاه «مسموم» شدند.

وزارت تحصیلات عالی طالبان تنها از دانشجویان پسر خواست که از تاریخ ۱۵ حوت به صنف‌های خود برگردند.

در نامه دختران خطاب به دانشجویان پسر گفته شده است که با سر دادن شعار «یا همه یا هیچکس، درس با شکوهی را درج تقویم تاریخ مبارزات مدنی کردید.»

دانشجویان صنف سوم مهندسی دانشگاه پولی‌تخنیک کابل در ۲ جدی با ارسال نامه‌ای به ریاست این دانشگاه اعلام کردند که «تا بازگشت دانشجویان دختر به دانشگاه‌ها» صنف‌های درسی را تحریم کرده‌اند.

این دانشجویان اقدام طالبان برای بستن دروازه دانشگاه به روی دختران را «امر ناپسند» خوانده‌اند.

پیش از این دانشجویان سمستر نهم دیپارتمنت شهرسازی دانشکده ساختمانی دانشگاه پولی‌تخنیک کابل نیز در اقدامی مشابه صنف‌های درسی خود را تحریم کرده بودند.

گروه طالبان شماری از معترضان به ممنوعیت تحصیل دختران را بازداشت و مورد خشونت قرار داد. ولی در عین حال، وعده داد که روی برنامه بازگشت دانشجویان دختر به دانشگاه‌ها و مکاتب کار می‌کند.

در حال حاضر چند گروه از جمله جبهه مقاومت ملی در مناطق شمالی افغانستان سرگرم نبرد مسلحانه علیه گروه طالبان است.

نیروهای این جبهه هرازگاهی با جنگجویان طالبان درگیر می‌شوند.

توماس نیکلاسون همچنین در این نشست خبری گفت: "وضعیت حقوق بشر در افغانستان همچنان به شدت نگران‌کننده است.»

او افزود که در دیدارهای خود با مقام‌های طالبان درباره حقوق زنان و دختران و به ویژه حق آموزش و حق کار و همچنین مشارکت اجتماعی و سیاسی زنان گفت‌وگو کرده است.

آقای نیکلاسون توضیح نداد که پاسخ رهبران طالبان به این درخواست او چه بوده است. به نظر نمی‌رسد که این گروه از موضع خود در مورد ممنوعیت آموزش و کار زنان برگشته باشد.

نماینده ویژه اروپا ساعتی پس از این کنفرانس خبری اعلام کرد که به دوحه، پایتخت قطر بازگشته است، جایی که شماری از نمایندگی‌های سیاسی خارجی برای افغانستان کار خود را از آنجا دنبال می‌کنند.