خبرگزاری فرانسه گزارش داده که طالبان در مواردی طلاق زنان به دلیل خشونت از سوی شوهران آزارگر را فسخ کردهاند و این زنان با خطر برگشت به شوهران سابق مواجهند. برخی از این زنان مجبور شدهاند از ترس بازگشت به شوهران خشونتگر ، از مکان زندگی قبلی خود فرار کرده و پنهانی زندگی کنند.
مروه یکی از زنانی است که سالها توسط شوهر سابقش مورد آزار و اذیت قرار گرفته بود به طوری که در اثر لت و کوب مداوم تمام دندانهایش شکست.
او توانست در دوره حکومت پیشین با حمایتهای قانونی و به دلیل آزار خانگی از شوهرش جدا شود اما پس از به قدرت رسیدن طالبان، شوهرش ادعا کرد که مجبور به طلاق شده و فرماندهان محلی را متقاعد کرد که مروه را دوباره به ازدواج او در بیاورند.
مروه پس از این که فرماندهان محلی گفتند طلاق او باطل شده است همراه با هشت فرزندش فرار کرد و حالا از ترس این که مجبور نشود به شوهر سابق خود برگردد پنهانی زندگی میکند.
مقامات طالبان در واکنش به گزارشها درباره فسخ شدن حکم جدایی برای زنان مطلقه میگویند که این یک سیاست رسمی دولت نیست اما خبرگزاری فرانسه میگوید که در تحقیقات خود توانسته مواردی از فسخ طلاقها را در گفتوگو با زنان قربانی و وکیل مدافعان زن مستند کند.
پیش از این واشنتگتن پست نیز گزارش داده بود هزاران زنی که در دوران حکومت پیشین افغانستان به صورت «یکجانبه» از شوهران معتاد و پرخاشگر خود طلاق گرفته بودند، با روی کار آمدن طالبان، با تهدید شوهران قبلی خود مواجه شدهاند.
براساس این گزارش، با روی کار آمدن طالبان، مقررات طلاق به سود شوهران سابق این زنان تغییر کرده و به ویژه روابط نزدیک شماری از آنها با طالبان، باعث نگرانی بیشتر این زنان شده است.
مطابق با آمار نهادهای بینالمللی، افغانستان یکی از بالاترین آمار خشونت علیه زنان را در سطح جهان دارد، به طوری که از هر ۱۰ زن، دستکم ۹ تن از آنان حداقل یک نوع خشونت را در طول زندگی خود تجربه کردهاند.
نظیفه، وکیلی که حدود ۱۰۰ پرونده طلاق را برای زنان آزار دیده با موفقیت انجام داد اما حالا دیگر به دستور طالبان اجازه کار ندارد، میگوید که زنان زمانی خود را به دلیل خشونت و آن چیزی که بر آنان میگذشت مقصر میدانستند اما با افزایش آگاهی، زنان دریافتند که جدایی از شوهران بدسرپرست امکان پذیر است.
لغو دادگاههای ویژه رسیدگی به خشونت خانگی
با تسلط طالبان، دادگاههای ویژه خانواده با قاضی و وکیل زن برای رسیدگی به قضایای خشونت خانوادگی همگی منحل شدند و با ممنوعیت کار زنان در سیستم دادخواهی افغانستان مقامات طالبان سیستم قضایی جدید خود را به یک امر کاملاً مردانه تبدیل کردهاند.
وکیل دیگری که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری فرانسه گفت که اخیرا شاهد یک پرونده دادگاه بوده است که در آن یک زن علیه پیوستن اجباری به همسر سابقش مبارزه میکرد.
به گفته این وکیل، در شرایط حاضر طلاق تحت حکومت طالبان زمانی صادر میشود که شوهر معتاد به مواد مخدر بوده یا کشور را ترک کرده باشد.
او گفت: «اما در موارد خشونت خانگی تا زمانی که شوهر حاضر به جدایی نباشد، دادگاه طلاق را نمیپذیرد.»
پاسخ طالبان
عنایتالله، سخنگوی دادگاه عالی طالبان به خبرگزاری فرانسه گفت که مقامات به مواردی که در آن زنان مطلقه مجبور به بازگشت به همسران سابق خود شدهاند رسیدگی میکنند.
او گفت: «اگر چنین شکایتهایی به ما برسد، آنها را طبق شرع بررسی خواهیم کرد.»
این مقام دادگاه عالی در پاسخ به این سوال که آیا رژیم طالبان طلاقهای اعطا شده در دولت قبلی را تایید میکند یا خیر پاسخ به این موضوع را پیچیده خواند.
او گفت: «دارالافتا در حال بررسی این موضوع است و هر گاه به یک تصمیم واحد رسید آن وقت خواهیم دید.»
دادگاه عالی طالبان چندی پیش نیز در اعلامیهای تاکید کرد که هیچ موردی از طلاق یا ابطال طلاق مغایر احکام اسلامی صادر نشده و این گروه زنان مطلقه را به نکاح همسران پیشین آنها درنیاورده است.
اما این نهاد قضایی طالبان در اعلامیه خود تصریح کرد که اگر «زنان نافرمان» از شوهران خود «فرار» کرده باشند و «طلاقنامه جعلی» به دست داشته باشند یا «ثبوت شرعی» برای طلاق نداشته باشند، این زنان «همسران شوهران اول خود هستند.»
