محییالدین مهدی عضو سابق مجلس نمایندگان افغانستان، سفیر ایران در کابل را کمهوش خواند. آقای مهدی در توییتی نوشت: «درباره حسن کاظمی قمی گفته بودم که وی شخص کمهوش است! حالا این حقیقت به اثبات رسید. جمهوری اسلامی ایران فقط با برکنار ساختن او میتواند شکستهای خود را جبران کند.»
همزمان با درگیری مرزی میان طالبان و مرزبانان جمهوری اسلامی در نیمروز، کاظمی قمی صبح روز شنبه با وزیر خارجه طالبان در کابل دیدار کرد.
یک سخنگوی وزارت خارجه طالبان به نقل از حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیسجمهور ایران برای افغانستان گفته که هیئت ایرانی در نشست دوحه «از وضعیت موجود در افغانستان دفاع کرد.»
درحالی که رهبران سیاسی و جهادی افغانستان درباره تنش لفظی جمهوری اسلامی و طالبان درباره حقابه ایران و درگیری مرزی میان دو طرف سکوت کردهاند، احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی بدون اشاره به این تنشها، شعری از مولانا را در توییتی نوشت: «نگفتمت مرو آنجا که آشنات منم؟»
مرزبانان جمهوری اسلامی و نیروهای مرزی طالبان روز شنبه (ششم جوزا) در ولسوالی کنگ ولایت نیمروز درگیر شدند. دو طرف از سلاحهای سبک و سنگین استفاده کردند که به گفته مقامات طالبان و ایران، یک عضو طالبان و یک مرزبان جمهوری اسلامی در این درگیری کشته شدند.
بسیاری از شهروندان افغانستان به تنشهای لفظی بر سر آب و درگیری مرزی واکنش نشان دادند. اما رهبران سیاسی و مقامات حکومت پیشین افغانستان در این دو مورد سکوت کردهاند.
پیش از این، شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان که متشکل از رهبران برجسته سیاسی و جهادی است، تحویلدهی سفارت افغانستان در تهران به طالبان را «خلاف عرف دیپلوماتیک و در تضاد با منافع ملی افغانستان» خوانده بود.
این شورا گفته بود که توقع دارد جمهوری اسلامی از پیشبرد امور سفارت افغانستان در تهران با «ساختار قبلی» حمایت کند.
جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود نیز پارسال در واکنش به تحویل سفارت افغانستان به طالبان گفت که واگذاری نمایندگی دیپلوماتیک افغانستان در ايران به «گروهی که نامهای رهبران شان همچنان در لیست سیاه سازمان ملل متحد است و هنوز هیچ کشور دنیا حاضر به برقراری روابط رسمی دیپلوماتیک با آن نشده، سوال انگیز است.»
این جبهه تاکید کرده بود که تصمیم تهران «حاوی پیامی ناخوشایند به مردم افغانستان و برخی کشورهای دیگر میباشد.»
جمهوری اسلامی علیرغم روابط دیرینه با شماری از رهبران احزاب و نیروهای مقاومت ضدطالبان، در این دور مقاومت از آنها حمایت نکرده است.
کاظمی قمی، نماینده رئیسجمهور ایران و سرپرست سفارت این کشور در کابل، پارسال گفته بود امریکا با سازماندهی گروهی تحت عنوان جبهه مقاومت، بهدنبال ایجاد آشوب در افغانستان است.
آقای قمی اما به دلیل انتقادهای گسترده از سخنان خود عقبنشینی کرد و گفت جبهه مقاومت ملی وابسته به امریکا نیست.
با وجود عدم حمایت جمهوری اسلامی از مقاومت ضد طالبان، هواداران جبهه مقاومت ملی خواهان حمایت از این جبهه در مقابل طالبان و خواستار دیدار رئیسجمهور ایران با احمد مسعود شدند.
همزمان با درگیری مرزی، کاظمی قمی صبح روز شنبه با وزیر خارجه طالبان در کابل دیدار کرد. یک سخنگوی وزارت خارجه طالبان به نقل از حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه ایران برای افغانستان گفته که هیئت ایرانی در نشست دوحه «از وضعیت موجود در افغانستان دفاع کرد.»
محییالدین مهدی، عضو سابق مجلس نمایندگان افغانستان، سفیر جمهوری اسلامی در کابل را آدم «کمهوش» خواند و خواهان برکناری او شد.
آقای مهدی در توییتی نوشت: «باری، در بارهی حسن کاظمی قمی گفته بودم که وی شخص کمهوش است! حالا این حقیقت به اثبات رسید. جمهوری اسلامی ایران فقط با برکنار ساختن او می تواند شکستهای خود را جبران کند.»
معاون امنیتی استاندار سیستان و بلوچستان گفته اوضاع در مرز ایران و افغانستان تحت کنترول و آرام است. علیرضا مرحمتی به خبرگزاری فارس گفت: «گفتوگوهای مرزی میان مقامات محلی ایران و افغانستان انجام شد و دو طرف درباره ادامه گفتوگوها برای روشن شدن علت درگیری توافق کردند.»
مرکز اطلاعرسانی فرماندهی مرزبانی فراجا تایید کرد که در درگیری روز شنبه در نیمروز، یک مرزبان این کشور کشته و دو تن دیگر زخمی شدهاند.
فرماندهی فراجا مدعی شده که در این درگیری «تلفات شدیدی به افراد تحت امر طالبان وارد شده است.»
سخنگوی وزارت داخله طالبان کشته شدن یک نیروی مرزی خود را در این درگیری تایید کرده است.
روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله روز شنبه نوشت با گذشت ده روز از اخطار رئیسجمهور ایران در مورد حقابه این کشور از رودخانه هلمند، طالبان پاسخ منفی به این اخطار دادهاند. این روزنامه نوشته ایران قدرتمند است و میتواند با توسل به دیپلوماسی شفاف طالبان «یاغی» را وادار به تمکین کند.
روزنامه جمهوری اسلامی با مرور واکنشهای مقامات طالبان بر اخطار رئیسجمهور ایران نوشته است هر یک از این موضعگیریها به صورت کاملا روشن به مقامات جمهوری اسلامی ایران اعلام میکنند که طالبان زیر بار دادن حقابه هلمند به ایران نخواهد رفت.
به گفته سرمقالهنویس این روزنامه آنچه در این میان بسیار مهم است، نوع برخورد مقامات جمهوری اسلامی ایران با این رفتار خصمانه طالبان است.
پیش از این امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، گفته بود: «هیأت حاکمه فعلی افغانستان را به رسمیت نمیشناسیم و بر لزوم تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تاکید داریم.»
نویسنده روزنامه جمهوری اسلامی با اشاره به این اظهارات، از «تناقض آشکار در سیاست خارجی» ایران انتقاد کرده و از دولت این کشور پرسیده است اگر طالبان را به رسمیت نمیشناسید، چرا سفارت افغانستان را به این گروه تحویل دادید؟
در سرمقاله همچنین از دعوت طالبان به جلسات و تعامل رسمی با آنان انتقاد شده است.
در این یادداشت آمده است: «طالبان ما را ضعیف میپندارند، در حالیکه ما یک کشور قدرتمند هستیم و طالبان عددی نیستند که اجازه باجخواهی از ما را پیدا کنند، ما با توسل به دیپلماسی شفاف میتوانیم این گروه یاغی را وادار به تمکین کنیم.»
در هفتههای گذشته تنش لفظی بر سر حقابه هلمند، میان مقامات جمهوری اسلامی ایران و طالبان توجه رسانهها را به خود جلب کرده است.
ایران از طالبان خواسته است به کارشناسان این کشور اجازه دهد از بند کمالخان دیدار کنند تا مطمین شوند که سطح آب در این بند تا چه حدی است. با این حال عباس استانکزی، معین وزارت خارجه طالبان در گفتوگویی به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان اجازه بازدید را به هیات ایرانی نخواهد داد.
فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی و طالبان کشته شدن دو نیروی مرزی خود را در درگیری متقابل در نیمروز تایید کردند.مرکز اطلاعرسانی فرماندهی مرزبانی فراجا گفته یک مرزبان ایرانی کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. سخنگوی وزارت داخله طالبان هم تایید کرد که یک نیروی مرزی این گروه کشته شده است.
مقامات جمهوری اسلامی و طالبان یکدیگر را به تیراندازی و درگیری مرزی متهم کردهاند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران اسم مرزبان کشته شده جمهوری اسلامی را محمدی احمدی گزارش داده و گفته او ساکن استان خراسان شمالی بود.
طالبان در مورد نیروی خود که در درگیری نیمروز کشته شده، جزئیات نداده است. افراد طالبان اما بدون ذکر نام، عکس او را منتشر کردهاند.
پیشتر، خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، گزارش داد که دو مرزبان ایرانی در این نبرد کشته و دو شهروند زخمی شدند.
هردو طرف کشته شدن نیروی خود را «شهید» خواندهاند.
در پی درگیری مرزی میان مرزبانان جمهوری اسلامی و طالبان در نیمروز، مدیر مسئول روزنامه همشهری ایران گفت «ایران امروز و طالبان مثل سنگ و شیشه است. به هم بخورند نتیجه معلوم است.» عبدالله گنجی در توییتی نوشت: «گندههای جهان هم جنگ با ما را از مخیله بیرون کردهاند.»
مدیر مسئول روزنامه همشهری که یکی از سخنگویان رسانهای سپاه پاسداران است، در این توییت تاکید کرده «بعید است درگیری مرزی با ما از مرکزیت آنان نشات گرفته باشد. عقلانیت نعمت بزرگی است بعضا مانع خودکشی میشود. زیست به رسم همسایگی و مسلمانی راهبرد معقولی است.»
پس از درگیری چند ساعته میان مرزبانان جمهوری اسلامی و نیروهای مرزی طالبان، خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، گزارش داد که دو مرزبان ایرانی در این نبرد کشته و دو شهروند زخمی شدند.
طالبان نیز کشته شدن یک نیروی خود را در این درگیری تایید کرده است.
عنایتالله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع طالبان هم در توییتی نیروهای ایرانی را متهم به آغاز شلیک کرده و افزوده که «گفتوگو راه معقول برای هر مشکلی» است.