رئیسالوزرای طالبان روز سهشنبه کمیتهای را برای نظارت و «کاهش ازدحام در دفاتر توزیع تذکره الکترونیک» تعیین کرد. این کمیته موظف گردیده تا ارزیابی و یافتههای خود را برای حل این معضل ارایه کند.
روزانه صدها نفر برای خروج از افغانستان، برای گرفتن شناسنامه الکترونیک و پاسپورت اقدام میکنند. مراجعان پیوسته از ازدحام در دفاتر تذکره و پاسپورت شکایت داشتهاند. طالبان دفاتر تازهای گشودهاست، اما افزایش متقاضیان سبب شده که دفاتر تازهتاسیس به کاهش ازدحام کمک نکند.
به تازگی، سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرد که در فاصله ۲۸ اسد تا سوم سنبله، بیش از ۷۲ هزار نفر از افغانستان تحت کنترول طالبان خارج شدهاند.
در اعلامیه ارگ طالبان آمده است که این کمیته بررسی و یافتههای خود در مورد کاهش ازدحام، تامین تسهیلات و روند کلی توزیع شناسنامههای الکترونیک به ریاستالوزرا ارائه خواهد کرد.
این کمیته تحت نظارت سید احمد مستقیم، معاون دفتر عمومی ریاستالوزرا طالبان فعالیت خواهد کرد و شامل نمایندگانی از وزارتخانههای مختلف و دو مقام ارشد از اداره احصاییه و معلومات خواهد بود.
طالبان در این اعلامیه تاکید کرده است که برای ایجاد سهولت و امکان دریافت آسان شناسنامههای الکترونیک تلاش خواهد کرد.
وزیر اطلاعات و فرهنگ سابق افغانستان میگوید در نشستهای وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی در لیبیا و آذربایجان، غزنی برای ۲۰۱۳ و کابل برای ۲۰۲۴ به حیث پایتخت تمدن اسلامی ثبت شدند. کریم خرم گفت «در کابل کسی به خاطر ندارد که این شهر امسال پایتخت ثقافت و تمدن اسلامی» نامگذاری شده است.
آقای خرم در زمان ریاست جمهوری حامد کرزی وزیر اطللاعات فرهنگ بود. او روز سهشنبه در صفحه اجتماعی اکس نوشت که تصمیم انتخاب غزنی و کابل برای پایتخت تمدن و ثقافت اسلامی در جریان نشستهای پنجم و ششم وزیران کشورهای اسلامی عضو سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی آیسسکو اتخاذ شد.
طبق گزارشها، پنجمین نشست وزیران فرهنگ سازمان کنفرانس اسلامی در سال ۲۰۰۷ در طرابلس، پایتخت لیبیا و نشست ششم این سازمان در باکو، پایتخت آذربایجان در سال ۲۰۰۹ برگزار شده بود.
آقای خرم میگوید که به تازگی به شهر غزنی سفر کرده و متوجه شده که حکومتهای محلی برای بزرگداشت و تجلیل از عنوان پایتخت تمدن و ثقافت اسلامی این شهر «کارهای گرانقدر عمرانی» انجام داده بودند.
وزیر فرهنگ پیشین افغانستان افزود: «من غزنی را نسبت به گذشته خیلی متفاوت یافتم: جادههای فراخ، تعمیرهای دولتی جدید و درختهای سبز در وسط جادهها و تپههای اطراف آن، اما در کابل کسی به خاطر هم ندارد که این شهر امسال پایتخت ثقافت و تمدن اسلامی نامیده شده است.»
آقای خرم مشخصا از طالبان در این یادداشت نام نبرده اما به نظر میرسد که او به طور غیرمستقیم از این گروه انتقاد کرده که برای تجلیل از عنوان پایتخت تمدن اسلامی کابل در سال ۲۰۲۴ کاری انجام نداده است.
انتظار میرفت انتخاب کابل به عنوان پایتخت تمدن و ثقافت اسلامی در سال ۲۰۲۴ باعث شود بودجه و امکانات قابل توجه برای بازسازی محلات تاریخی این شهر اختصاص داده شود.
کابل از شهرهای تاریخی افغانستان است اما بیشتر محلات تاریخی این شهر در جریان جنگهای میان گروهی دهه هفتاد به شدت آسیب دیده است.
اسناد و مدارکی که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته نشان میدهد که نور جلال جلالی، وزیر صحت عامه طالبان پاسپورت و شناسنامه پاکستانی دارد. طبق این اسناد، نور جلال جلالی در سال ۲۰۲۰ با پاسپورت پاکستانی به عنوان تاجر به دبی سفر کرده است.
افغانستان اینترنشنال به مدارکی دست یافته است که نشان میدهد پاسپورت پاکستانی نور جلال جلالی، وزیر صحت عامه طالبان در سال ۲۰۱۸ صادر شده و تا سال ۲۰۲۸ میلادی اعتبار دارد. این مدارک همچنان حاکی است که پاسپورت وزیر صحت عامه طالبان بر اساس شناسنامه پاکستانی او صادر شده است.
شماره شناسنامه پاکستانی نور جلال جلالی در این پاسپورت درج شده است. محل سکونت نور جلال جلالی در پاسپورت پاکستانی، پیشاور نوشته شده است.
شناسنامه پاکستانی وزیر صحت عامه طالبان در سال ۲۰۱۴ صادر شده و تا ماه چهارم سال ۲۰۲۴ میلادی اعتبار دارد. محل سکونت نور جلال جلالی در شناسنامه پاکستانی، شهیدآباد ۲، مسلم تاون، پیشاور نوشته شده است.
از سویی هم افغانستان اینترنشنال به کپی ویزای امارات متحده عربی در پاسپورت پاکستانی نور جلال جلالی دست یافته است که نشان میدهد در سال ۲۰۲۰ به عنوان تاجر به دبی سفر کرده است.
با این حال، صفحه رسمی وزارت صحت عامه طالبان تاکنون زندگینامه نور جلال جلالی را منتشر نکرده است.
هبتالله آخندزاده، رهبر گروه طالبان ماه گذشته طی فرمانی نور جلال جلالی را به جای قلندر عباد به عنوان وزیر صحت عامه این گروه تعیین کرد. او پیش از این، معین وزارت داخله طالبان بود.
این نخستینبار نیست که در باره پاسپورت و شناسنامه پاکستانی یک مقام ارشد طالبان اسناد ارایه میشود.
پیش از این، در ماه آخر سال ۲۰۲۳، دو روزنامهنگار معروف پاکستانی فاش کردند که دولت پاکستان پاسپورت سراجالدین حقانی را در هماهنگی با وی لغو کرده است.
طبق گزارشها، دولت پاکستان دو کارمند را به اتهام دست داشتن در صدور پاسپورت حقانی بازداشت کرده است.
این در حالی است که گفته میشود بسیاری از مقامات طالبان در بیست سال گذشته با پاسپورتهای پاکستانی به دیگر کشورها سفر میکردند.
پس از کشته شدن ملا اختر محمد منصور، رهبر پیشین طالبان در سال ۲۰۱۶ مشخص شد که او نیز شناسنامه و پاسپورت پاکستانی داشته و از این مدارک برای سفر به کشورهای خارجی استفاده کرده است.
فارن پالیسی گزارش داد که حضور گروه القاعده در افغانستان به دلیل عدم مقابله طالبان با گروههای تروریستی افزایش یافته است. این نشریه به نقل از مسئولان جبهه مقاومت ملی افغانستان، نوشت که القاعده در سال ۲۰۲۴ بیش از ۹ اردوگاه جدید «تروریستی» در افغانستان تاسیس کرده است.
علی میثم نظری، مسئول روابط خارجی جبهه مقاومت به فارن پالیسی گفت: «اینها مراکز آموزشی برای تربیت نیروهای جدید هستند. طالبان حتی به القاعده اجازه داده در قلب دره پنجشیر پایگاهها و انبارهای ذخیره مهمات برای خودش بسازد.»
آقای نظری این رفتار طالبان را اتفاق «ناشناخته» خوانده، گفت که حتی القاعده هم در ۱۹۹۰ چنین چیزی را غیرممکن و غیرقابل دسترس میدانست.
این مقام جبهه مخالف طالبان افزود که پس از تسلط دوباره این گروه بر افغانستان، حضور گروههای تروریستی از جمله القاعده، داعش، تحریک طالبان پاکستانی و جنبش اسلامی اوزبیکستان از نظر اندازه و گستردگی نفوذ، افزایش یافته است.
در این گزارش تاکید شده است که مرزهای افغانستان از سوی طالبان محافظت نشده و به جنگجویان خارجی از کشورهای عربی، همسایههای آسیای مرکزی و اروپا اجازه داده شده است تا به افغانستان سرازیر شوند.
علی میثم نظری گفت درحال حاضر ۲۱ گروه تروریستی در خاک افغانستان فعالیت میکنند.
ملل متحد معتقد است که القاعده در حداقل ۱۰ ولایت افغانستان، اردوگاههای آموزشی دارد. طالبان حضور القاعده در افغانستان را رد میکند.
فارن پالیسی نوشت، سیف العادل، رهبر القاعده از جنگجویان خارجی خواسته به افغانستان مهاجرت کرده و خود را برای حمله به غرب آماده کنند.
بازرس ویژه بازسازی افغانستان نیز در گزارشی در ماه جولای امسال گفت: «اگرچه طالبان با گروههای مانند داعش و برخی گروهای دیگر، درگیریهایی داشته و آنها را هدف قرار داده اما حضور القاعده و تحریک طالبان پاکستانی را تحمل کرده است.»
آقای نظری همچنین افزود که افغانستان به «بازار سیاه باز» سلاحهای باقیمانده تبدیل شده که بسیاری از آنها امریکایی هستند.
به گزارش فارن پالیسی، مقامهای اطلاعاتی امریکا در مورد میزان تبدیل شدن افغانستان به سکوی تروریستها تردید دارند.
دیوید کوهن، معاون سیا هفته گذشته گفت که این سازمان برای متوقف کردن فعالیتهای تروریستی در افغانستان با طالبان در تماس است.
منابع محلی میگویند طالبان نشرات تلویزیون ملی در قندهار را به دلیل پخش «تصاویر موجودات زنده» متوقف کرده است. به گفته منابع، نشرات این تلویزیون محلی به دستور رهبر طالبان متوقف شده و کارمندان فنی آن به طور خدمتی به کابل منتقل شدهاند.
منابع محلی در قندهار روز سهشنبه، ۱۳ سنبله، به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که محتسبان ریاست امر به معروف طالبان در قندهار هشت روز پیش به دستور هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه نشرات تلویزیون ملی در این ولایت را ممنوع کردند.
منابع میافزایند که برخی از کارمندان فنی، از جمله عکاسها، فیلمبرداران طی مکتوب رسمی به گونه جبری به دفتر مرکزی این تلویزیون در کابل به عنوان کارمند خدمتی معرفی شدهاند.
پیش از این، رهبر طالبان به مقامهای این گروه دستور داده بود که مصاحبه تصویری نکنند.
این در حالی است که قانون تازه امر به معروف طالبان پخش و نشر تصاویر جانداران را جرم پنداشته است.
پیش از این، سازمان خبرنگاران افغانستان در تبعید، در واکنش به قانون امر به معروف طلبان گفت، این گروه با توشیح قانون جدید «آخرین میخ را بر تابوت آزادی بیان کوبیده است». این سازمان اضافه کرد که آزادی بیان در افغانستان، زمانی مایه مباهات جهان بود، اما طالبان آن را از بین بردند.
این نهاد حامی خبرنگاران هشدار داد که قید «رعایت معروفات» در قانون امر به معروف طالبان دست محتسبان را برای بستن دروازههای رسانههای تصویری باز گذاشته است.
روزنامه تلگراف در تحلیلی نوشت که زنان و دختران در افغانستان مثل ارواح زندگی میکنند و طالبان هر امیدی را از آنها گرفته است. نویسنده تحلیل میگوید دنیا نمیتواند ساکت باشد و باید صدای مقاومت زنان شنیده شود. او گفت با طالبان همچون طردشدگان رفتار شود، نه اینکه به آنها امتیاز بدهیم.
سوزان مور، در این مطلب تحلیلی که روز سهشنبه نشر شد، گفت که دادن هر نوع مشروعیتی به طالبان بهایی دارد و بهای آن نادیده گرفتن زنان به عنوان یک انسان است. او گفت که شیوه رفتار طالبان با زنان «عمل دینی» نیست، بلکه «بربریت» است.
به گفته او، طالبان صدای زنان در افغانستان را خفه کرده است و جهان فقط نظارهگر است.
سوزان مور، ستوننویس تلگراف در این مطلب به کارزار آوازخوانی زنان در اعتراض به قانون امر به معروف طالبان اشاره کرده که صدای زن را «عورت» دانسته است. او مینویسد که چنین رفتاری با زنان «به درستی مصداق آپارتاید جنسیتی» است و تکان دهنده است. او پرسیده که انتظاری دیگری هم میشد از طالبان داشت؟
او به نقل قول معروف از مایا آنجلو اشاره کرده که میگوید: «وقتی کسی خود را به شما نشان میدهد که کیست، همان بار اول او را باور کنید.»
به گفته خانم مور، طالبان از همان اواسط ۱۹۹۰ میلادی نشان دادند که کی هستند، اما «ما هنوز باور نکردهایم.»
در این مقاله آمده که طالبان براساس «تفسیر خود از شریعت، سنتگرایی دیوبندی و پیوریتانیسم وهابی با یک قانون فوق محافظهکارانه پشتون» به سرکوب وحشیانه زنان، محرومیت آنها از تحصیل و اشتغال مبادرت کرده است.
نویسنده این مطلب از دختران دانشآموز دهه ۱۹۷۰ یاد میکند که خندان و با دامن کوتاه به مکتب میرفتند اما با آمدن طالبان از کابل ناپدید شدند و افغانستان از آن به بعد سیر قهقرایی را در پیش گرفت.
تنها رها شدن زنان افغان
در این مطلب خروج نظامیان بینالمللی از افغانستان زیر سوال رفته و گفته که شده «امروز هیچ کس واقعا نمیداند چرا ما به افغانستان رفتیم». به باور نویسنده این مطلب، خروج وحشتناک و بینظیر نیروهای امریکایی که توسط ترامپ مذاکره شد و به ریاست بایدن به سرانجام رسید، به حال خود رها کردن وحشتناک زنان افغان بود.
او نوشت که از سال ۲۰۲۱ به رغم برخی تصورات واهی که گفته میشد طالبان تغییر کردهاند و آنها طالبان ۲۰۲۰ هستند، حقوق اولیه زنان از آنها سلب شد و جهان همچنان ایستاده و تماشا کرده است.
سوزان مور در تحلیل خود میگوید: «حتی برخی با آن کنار آمدهاند. پوتین طالبان را متحدی در مبارزه با تروریسم میداند، عمران خان، نخستوزیر سابق پاکستان آنها را نوعی هنجار فرهنگی خوانده است.»
او میگوید که سازمان ملل و سازمانهای غیردولتی هم پیامهای متناقضی در ارتباط با شرایط زنان در افغانستان ارسال کردند. عفو بینالملل به دلیل بیانیه هفته گذشته خود که تبعیض علیه زنان را «جنایت دختر بودن» خواند مورد تمسخر قرار گرفت. به گفته سوزان مور، زنان نه بهدلیل «هویت جنسیتی» خود، بلکه به این دلیل که در واقع زن هستند، مورد ظلم قرار میگیرند.
او در این مطلب میافزاید: «تصادفی نیست که ایدئولوژی جنسیتی پوچ در این نهادها نفوذ کرده است که اکنون آنقدر ناتوان بهنظر میرسند که حقوق زنان در مقابل آنها تضعیف شده است.»
به گفته خانم مور سازمان ملل رهبران طالبان را تحریم کرده و آنها را از سفر منع کرده است، اما آنها همچنان به سفر میروند. او به حضور برخی اعضای ارشد طالبان در دوحه اشاره میکند که زندگی اشرافی دارند و دخترانشان به مکتب میروند.
او با استناد به انتقادها مینویسد که سازمان ملل با دعوت از طالبان در نشست سوم دوحه و موافقت این سازمان با حذف زنان و گروههای جامعه مدنی از آن در ازای حضور طالبان در آن، باعث شد که این گروه جرات پیدا کند.
در بخش دیگر این مطلب، ستوننویس تلگراف مینویسد: «به نظر میرسد که مسائل امنیتی برای کشورهای غربی مهمتر از حقوق زنان است.» او میگوید که از دید دولتهای غربی آنچه مهم است این است که منطقه با ثباتتر است و تولید تریاک کاهش یافته است.