امسال '۳۸ هزار' دختر افغان از ادامه آموزش عالی باز مانده‌اند

وزارت معارف طالبان در ۲۶ سنبله ۱۴۰۰، بیش از یک ماه پس از به قدرت رسیدن این گروه، در بیانیه‌ای از بازگشایی مکاتب افغانستان خبر داد اما تنها دانش‌آموزان پسر و آموزگاران مرد را به مکاتب فراخواند.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان اعلام کرد که مسدود شدن مکاتب بالای صنف ششم بروی دختران «موقتی» است و با مهیا شدن شرایط مناسب دوباره بازگشایی خواهد شد.

از آن زمان تا کنون حدود هزار و ۹۶ روز می‌گذرد و دختران بالاتر از صنف شش تاکنون به مکتب نرفته‌اند.

دیدبان حقوق بشر روز سه‌شنبه، ۲۷ سنبله، در بیانیه‌ای نوشت طالبان مانند دور اول حکومت خود که پنج سال دختران را از آموزش محروم کردند، این بار هم «وقت گران‌بهای» دختران را در حیاتی‌ترین سال‌های رشد، یادگیری و رشد فردی و تحصیلی آن‌ها تلف می کنند.

در اعلامیه این سازمان آمده است: «دخترانی که در آن سال‎‌ها[دور اول حکومت طالبان] از مکتب بازماندند، اکثراً هرگز به طور کامل بهبود نیافتند، و دخترانی که امروز از مکتب بازمانده‌اند نیز با عواقب مادام‌العمر و بین نسلی مواجه خواهند شد.»

این سازمان حقوق بشری همچنان گفته است باوجود این‌که ممنوعیت آموزش دختران بالای صنف ششم در افغانستان بحث‌های زیادی را در سطح جهان دامن زد اما هنوز نیاز است که حکومت‌ها و نهادهای بین‌المللی برای برداشته شدن این ممنوعیت اقدامات معناداری را روی دست گیرند.

دیدبان حقوق بشر از طالبان خواسته که آموزش مصون و با کیفیت را برای همه دختران فراهم کند.

در اعلامیه این نهاد آمده است: «کشورهای کمک‌کننده باید از جوامعی حمایت کنند که به دنبال حمایت حق آموزش و تحصیل دختران هستند و طرح‌های آموزش آنلاین و زیرزمینی که توسط زنان اجرا می‌شوند، را تامین مالی کنند.»

او در نشستی در قطر به مناسبت «روز جهانی حفاظت از آموزش در برابر حملات»، درباره زنان افغانستان صحبت کرد.

سعیده میرضیایف که بخشی از صحبت‌های خود را در کانال تلگرامش منتشر کرده، گفته آموزش برای زنان در افغانستان بسیار مهم است؛ این کشور با کمبود شدید پرسنل پزشکی در بخش حفاظت از صحت مادر و کودک مواجه است.

سعیده میرضیایف گفت در سال ۲۰۱۸ به ابتکار پدرش شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور اوزبیکستان یک مرکز آموزشی در ترمذ افتتاح شد که در آن حدود ۷۰۰ افغان آموزش دیدند. طبق اطلاعاتی که او داد در میان آن‌ها ۲۰۰ دختر افغان بود.

او که دستیار پدرش است، افزود: اوزبیکستان آماده آموزش دختران و زنان افغانستان برای یادگیری مهارت‌های مورد نیاز است.

سعیده میرضیایف گفت هرچند با توجه به شرایط فعلی، آموزش به زنان و دختران افغان کار آسانی نیست، اما این کشور حاضر است تمام تلاش خود را در این راستا انجام دهد.

سعیده میرضیایف در ماه جوزای ۲۰۲۲ به یک مرکز آموزشی در اوزبیکستان رفت که شماری از دختران افغان در آن مهارت‌های فنی را یاد گرفتند.

او به این دختران افغان گواهینامه اعطا کرد و گفت: احساس غرور می‌کنم که اوزبیکستان کمک می‌کند تا آن‌ها به رویای خود برسند.

طالبان پس از تسلط بر افغانستان در اسد سال ۱۴۰۰، مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ششم را بست و دختران از دانشگاه محروم کرد.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل روز دوشنبه (۱۹ سنبله) در گزارشی گفت که با گذشت پنج سال از راه‌اندازی استراتژی آموزش برای پناهندگان تا سال ۲۰۳۰، علی‌رغم پیشرفت‌ها در زمینه آموزش، چالش‌های مهمی باقی مانده است.

این سازمان گزارش داد که نزدیک به ۱۵ میلیون کودک پناهنده در سراسر جهان وجود دارند که ۷.۲ میلیون این کودکان به دلایل مختلف از جمله ناامنی، نبود سیاست‌های آموزشی فراگیر، محدودیت‌های ظرفیت و موانع زبانی، به آموزش دسترسی ندارند.

این گزارش نشان می‌دهد که نابرابری‌های جنسیتی در دسترس به آموزش برای پناهندگان همچنان ادامه دارد و بیش از ۶۰۰ هزار کودک و نوجوان اوکراینی آواره، به دلیل جنگ جاری در کشورشان، همچنان از آموزش محروم مانده‌اند.

فیلیپو گراندی، رئیس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل گفت: «آموزش با کاهش احتمال بارداری نوجوانان و ازدواج زودهنگام مرتبط است و به دختران امکان می‌دهد سرنوشت خود را شکل دهند. برای پسران به کاهش احتمال رفتارهای پرخطر منجر می‌شود.»

این درحالی است که پس از حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان، ۲.۵ میلیون دختر از فراگیری آموزش محروم شده‌اند. این گروه دختران را از رفتن به مکتب بالاتر از صنف ششم، دانشگاه‌های دولتی و خصوصی و آموزش‌گاه‌های خصوصی منع کرده است.

با وجود درخواست‌های مکرر برای لغو ممنوعیت‌های آموزشی و تحصیلی برای دختران در افغانستان، طالبان پاسخ مثبت نداده است.

روز جهانی سوادآموزی درحالی فرا می‌رسد که طالبان پس از ورود به کابل در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، مانع بازگشایی مکاتب دوره‌های متوسطه و لیسه دخترانه در سرتاسر افغانستان شد. این گروه سپس ادامه تحصیل در دانشگاه‌ها را برای دختران منع قرار داد.

براساس آمار سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد، یونسکو، طالبان ۲.۵ میلیون دختر را از آموزش محروم کرده است.

هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان، یوناما، به مناسبت این روز در شبکه اجتماعی اکس نوشت که آموزش و سواد حق اساسی هر انسان است.

یوناما نوشت: «ترویج آموزش به زبان‌های مختلف سبب افهام و تفهیم دو جانبه، بسیج اجتماعی و صلح می‌شود و به همین ترتیب افراد را توانمند می‌سازد تا از حقوق‌شان دادخواهی کنند.»

از سویی هم یونسکو در بیانیه‌ای اعلام کرد که در سال ۲۰۲۲ دست‌کم یک نفر از هر بزرگسال «۷۵۴ میلیون نفر» از سواد بی‌بهره بوده‌اند.

همه ساله از روز جهانی سوادآموزی به‌عنوان فرصتی برای ارتقای دسترسی به آموزش و سواد برای همه افراد در سراسر جهان تجلیل می‌شود.

در افغانستان، بحران آموزشی به‌ویژه بر زنان و دختران تاثیر گذاشته است، به‌طوری که در سه سال گذشته صدها هزار دختر از حق تحصیل محروم شده‌اند.

پوشیدن برقع از نظر بصری دایره دید را محدود و باعث خستگی چشم‌ها می‌شود. این وضعیت می‌تواند به ناراحتی و اذیت زنان چادری‌پوش منجر شده و زندگی روزمره آنها را با خطرات احتمالی مواجه کند.

از نظر روانی، تحمیل پوشش اجباری برقع بر زنان حق انتخاب و استقلال بدن را از آنها سلب می‌کند. نتیجه این امر به احساس عمیق ناتوانی، خشم، انزوا از اجتماع و اضطراب منجر می‌شود که در نهایت می‌تواند به افسردگی بیانجامد.

تأثیرات پوشیدن برقع در صورتی که خلاف میل زنان باشد، بارزتر خواهد بود. تحمیل این پوشش استقلال زنان را گرفته و آنها را به سمت نوعی «درگیری درونی» سوق می‌دهد. این موضوع نگرانی‌های عمده‌ای را در خصوص سلامت جسم و روان زنان به وجود می‌آورد.

تأثیرات منفی پوشیدن برقع تنها به اثرات آن بر بینایی و سلامت روانی محدود نمی‌شود و می‌تواند چالش‌های گسترده‌تری را برای پیشرفت آنها به وجود آورد.

در این مقاله، به بررسی برخی از اثرات منفی پوشش اجباری برقع بر زنان از نظر علم پزشکی پرداخته می‌شود.

100%

تأثیرات برقع بر بینایی

۱- محدودیت دایره دید: طراحی برقع با شکاف‌های کوچک و باریک برای دیدن محیط بیرون، دایره دید زنان را به شدت محدود می‌کند. این محدودیت در میدان دید، شناخت و درک محیط اطراف را مختل کرده و فعالیت‌های روزمره را برای آنها چالش‌برانگیز و خطرناک می‌کند.

۲- فشار دیداری: فضای دید محدود برقع باعث می‌شود که زنان برای دیدن بهتر مجبور به فشار بیشتر بر چشم‌های خود شوند. این فشار می‌تواند منجر به سردرد، ناراحتی چشم و خستگی شود و ناراحتی ناشی از پوشیدن برقع را تشدید کند.

۳- کاهش شفافیت بینایی: پارچه توری برقع، اگر دارای شکاف‌های کوچک و کیفیت پایین باشد، می‌تواند محدوده دید را تار کند و دید شفاف را دشوار کند. این کاهش وضوح دید می‌تواند بر توانایی زنان در انجام کارهایی که به دقت نیاز دارند تأثیر بگذارد و آنها را در معرض اشتباه یا تصادف قرار دهد.

تأثیرات برقع بر سلامت روان زنان

۱- از دست دادن خودمختاری: پوشیدن اجباری برقع، حق انتخاب و استقلال بدن را از زنان می‌گیرد و احساس ناتوانی و درماندگی را به آنها منتقل می‌کند. این فقدان آزادی‌های شخصی می‌تواند به کاهش عزت نفس و سلامت عمومی روانی زنان منجر شود.

۲- انزوای اجتماعی: برقع می‌تواند به عنوان مانع فیزیکی و نمادین بین فرد و دنیای بیرون عمل کند. در جوامع غیرعادی، زنان چادری‌پوش ممکن است از فضاهای عمومی دوری کنند تا از قضاوت و تبعیض جلوگیری کنند. این انزوا می‌تواند به تنهایی، بیگانگی و افسردگی منجر شود.

۳- ترس و اضطراب: فشارهای ناشی از اجباری بودن پوشش برقع می‌تواند احساس ترس و اضطراب را در زنان تشدید کند، به ویژه اگر عدم رعایت آن عواقب قانونی و اجتماعی داشته باشد. این اضطراب می‌تواند به صورت استرس مداوم و ترس از تنبیه ظاهر شود و احساس ناامنی را ایجاد کند.

۴- تضاد درونی و مبارزه هویتی: پوشش اجباری برقع ممکن است با باورهای شخصی زنان مغایرت داشته باشد و منجر به درگیری درونی و پریشانی روانی شود. این تضاد می‌تواند به احساس خشم و ناامیدی منجر شود و پرسش‌هایی را در خصوص ارزش و هویت فرد ایجاد کند.

۵- تأثیر بر رشد فردی: پوشش اجباری برقع توانایی زنان برای مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی، آموزشی و حرفه‌ای را محدود می‌کند. این محدودیت‌ها می‌تواند مانع رشد شخصی، پیشرفت شغلی و ادغام اجتماعی شود و احساس نارضایتی را افزایش دهد.

۶- افسردگی و اختلالات روانی: استرس، انزوا و از دست دادن استقلال مرتبط با پوشش اجباری برقع می‌تواند به مشکلات شدیدتری برای سلامت روان منجر شود، از جمله افسردگی و اختلالات اضطرابی.

100%

برخی اثرات دیگر برقع بر سلامتی زنان

۱- مشکلات تنفسی: پوشیدن برقع، به ویژه زمانی که بینی و دهان را می‌پوشاند، جریان هوا را محدود کرده و تنفس را در شرایط گرم یا مرطوب دشوارتر می‌کند. این کاهش جریان هوا ممکن است باعث ناراحتی تنفسی و حتی احساس خفگی شود. همچنین، تمیز نبودن پارچه می‌تواند خطر استنشاق گرد و غبار و آلاینده‌ها را افزایش دهد و به مشکلات تنفسی مانند آسم و آلرژی منجر شود.

۲- مشکلات پوستی: پوشش مداوم برقع، به ویژه در شرایط گرم یا مرطوب، می‌تواند باعث تحریک پوست، تعریق و عدم تهویه شود. این وضعیت می‌تواند منجر به مشکلات پوستی، پوسته‌پوسته شدن و جوش‌های ناشی از گرما و عفونت‌های قارچی شود.

۳- کمبود ویتامین D: برقع بیشتر قسمت‌های بدن از جمله صورت را می‌پوشاند و قرار گرفتن در معرض نور خورشید را کاهش می‌دهد. این محدودیت می‌تواند توانایی بدن برای تولید ویتامین D را کاهش دهد، که برای سلامت استخوان و سیستم ایمنی ضروری است. کمبود ویتامین D ممکن است به مشکلاتی مانند ضعف استخوان‌ها و افزایش خطر شکستگی منجر شود.