قانون امر به معروف طالبان «سالانه یکونیم میلیارد دالر» به اقتصاد افغانستان آسیب میزند
نمایندگی ملل متحد در افغانستان با اشاره به یافتههای بانک جهانی اعلام کرد ممنوعیتهای طالبان علیه آموزش و کار زنان میتواند سالانه ۱.۴ میلیارد دالر به اقتصاد افغانستان آسیب بزند. یوناما گفت که اجرای قانون امر بهمعروف طالبان باعث پیچیدهتر شدن بحران اقتصادی در افغانستان میشود.
یوناما روز پنجشنبه گزارش مفصلی را درباره پیامدهای تطبیق و تنفیذ قانون امر بهمعروف طالبان در شش ماه اخیر منتشر کرد. یوناما اعلام کرده است که طالبان، بهعنوان بخشی از تلاشهای خود برای بازسازی جامعه افغانستان و تطبیق آن با دیدگاه ایدئولوژیک خود، قانون امر بهمعروف را تصویب و اعمال کرد.
به گفته یوناما، طالبان میکوشد نظام «خالص» اسلامی مورد نظر خود را در سراسر افغانستان تحکیم کند.
در این گزارش آمده است که شورای امنیت سازمان ملل در قطعنامه ۲۷۷۷ مورخ ۱۷ مارچ ۲۰۲۵، مجدداً از طالبان خواسته است که محدودها را برداشته و قانون امر به معروف و نهی از منکر را لغو کند.
یوناما تصریح کرده است که مردان، زنان، اقلیتها و جوانان در سراسر افغانستان به میزان مختلف از انفاذ قانون امر بهمعروف طالبان متاثر شدهاند. این تاثیرات اغلب با نقض حریم شخصی و خصوصی و نقض فعالیتهای اقتصادی همراه بوده است.
دفتر نمایندگی سازمان در افغانستان همچنین گفت که محتسبان طالبان اختیارات گسترده در «بازداشت خودسرانه و مصادره اموال متخلفین» این قانون را دارند.
یوناما بهطور مشخص به اعمال محدودیتهای تحمیلی قانون امر بهمعروف بر زنان و دختران بهشمول محدودیت در دسترسی آنان به مکانهای عمومی، نحوه پوشش و سفر بدون محرم آنان اشاره کرده است. یوناما میافزاید که دسترسی زنان به خدمات صحی بهدلیل ممنوعیت سفر بدون محرم نیز محدودتر شده است. شماری از کارمندان صحی زن به یوناما گفتهاند که بهدلیل نداشتن محرم، اجازه ورود به محل کار خود را ندارند. نمایندگی سازمان ملل در افغانستان هشدار داده که این محدودیتها باعث تقویت فرهنگ بلاتکلیفی و ارعاب شده است. یوناما میگوید در پی انفاذ خودسرانه مفاد قانون امر بهمعروف طالبان، اعضای برخی خانوادهها نیز اجرای محدودیتها در برابر زنان و دختران را گسترش داده است.
نظرسنجی سهماهه بخش زنان سازمان ملل نشان میدهد که در جریان ماههای آگست تا اکتبر ۲۰۲۴، میزان اجرای محدودیتها از سوی اعضای مرد خانواده بر زنان از ۲۲ به ۴۴ درصد افزایش یافته است. در این نظرسنجی آمده که میزان اجرای محدودیتهای موردنظر طالبان از سوی علمای دین از ۲۶ درصد به ۴۵ درصد افزایش یافته و این آمار درباره بزرگان محل از ۱۸ درصد به ۳۳ درصد افزایش را نشان میدهد. یوناما هشدار میدهد که گسترش دامنهای اعمال محدودیتها بر زنان از سوی امر بهمعروف، بزرگان محل و اعضای مرد خانواده باعث تغییر روابط اجتماعی و خانوادگی شده و به عادی شدن این فرایند کمک خواهد کرد. یوناما میافزاید که اجرای خودسرانه قانون امر بهمعروف باعث شده تا بسیاری از افغانها رفتارهای شخصی خود و خانواده را نیز مطابق با احکام این قانون تنظیم نمایند.
وزارت خارجه ایالات متحده و مقامات امریکایی به خبرگزاری آسوشیتدپرس تایید کردهاند که حکومت ترامپ کمکهای اضطراری غذایی به چند کشور از جمله سومالی، سوریه، لبنان، اردن، عراق و اکوادور را از سر گرفته است. این تغییر اما، شامل افغانستان و یمن، دو کشور فقیر و جنگزده نمیشود.
ایالات متحده هفته گذشته اعلام کرد که بودجه برنامههای اضطراری برنامه جهانی غذا را در بیش از ۱۲ کشور، از جمله افغانستان، قطع کرده است. ارزیابی جدیدی از برنامه جهانی غذا نشان میدهد که کمکهای غذایی به دو میلیون نفر در افغانستان در اواخر امسال قطع خواهد شد و بیش از ۶۵۰ هزار کودک، مادر و زن باردار دچار سوءتغذیه از دریافت این کمکها محروم خواهند شد.
مقامات امدادی هشدار دادهاند که کاهش کمکها ممکن است جان میلیونها افراد آسیبپذیر را به خطر بیندازد و بیثباتی در مناطق درگیر جنگ را تشدید کند. با اینحال، تصمیم بر لغو این اقدام، جدیدترین مرحله از لغوهای ناگهانی قراردادهایی کمکهای خارجی است که از طریق آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده اجرا میشود. یک مقام سازمانملل گفت که تصمیم به بازگرداندن کمکها، پس از لابیهای پشتپرده میان مقامات ارشد سازمان ملل با اعضای کانگرس امریکا اتخاذ شده است. دو مقام آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتهاند که که جرمی لوین، معاون اداره کارآمدی حکومت ترامپ، دستور لغو ممنوعیت ارائه کمکهای اضطراری را به چندین کشور صادر کرده است. جین شیهین، عضو ارشد دموکرات در کمیته روابط خارجی سنای امریکا، از حکومت ترامپ خواست تا بودجه سایر برنامههای حیاتی را نیز بازگرداند. او گفت که تصمیم قبلی ترامپ مبنی بر لغو کمکهای اضطراری و بشردوستانه «موقعیت امریکا را در جهان تضعیف خواهد کرد.» ایالات متحده بزرگترین تامینکننده مالی برنامه جهانی غذا بوده است و سال گذشته ۴.۵ میلیارد دالر از مجموع ۹.۸ میلیارد دالر کمکها را به این سازمان فراهم کرد. با این حال، عدم انعطاف حکومت ترامپ برای لغو توقف کمکهای اضطراری به افغانستان، به این کشور فقیر آسیب میزند. بیش از نیمی از جمعیت افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. سال گذشته ایالات متحده ۴۳ درصد از تمام بودجه بشردوستانه بینالمللی به افغانستان را فراهم کرد.
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا روز چهارشنبه در نشستی، لایحه جلوگیری از دسترسی کامل طالبان به کمکهای امریکا به افغانستان را بررسی کرد. اعضای این کمیته گفتند که با توجه به حاکمیت طالبان در افغانستان، جلوگیری از دسترسی این گروه به کمکها دشوار است.
کاهش و توقف کمکها به افغانستان، بر حدود ۵۶۰ میلیون دالر کمک بشردوستانه امریکا تاثیر میگذارد که شامل کمکهای غذایی اضطراری، درمان نوزادان سوءتغذیه، مراقبتهای پزشکی، تأمین آب آشامیدنی سالم و درمان روانی برای افرادی که در اثر خشونتهای جنسی و جسمی آسیب دیدهاند، میشود.
دفتر نمایندگی سازمان در افغانستان (یوناما) در گزارشی درباره پیامدهای قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان نوشت که محتسبان این گروه اختیارات گسترده در «بازداشت خودسرانه و مصادره اموال متخلفین» این قانون را دارند.
یوناما میگوید اداره طالبان برای حمایت از انفاذ این قانون، کمیتههای اجرایی را در ۲۸ ولایت تحت رهبری والیهای این گروه تشکیل داده است.
طبق این گزارش، این کمیتهها به عنوان مکملکننده تلاشهای «هزاران محتسب» وزارت امر به معروف طالبان است که اکثر آنان را مردان تشکیل میدهند.
نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گفته است که مردان، زنان، اقلیتها و جوانان در سراسر افغانستان به میزانهای مختلف از انفاذ قانون امر به معروف طالبان متاثر شدهاند.
گفته شده این تاثیرات اغلب با نقض حریم شخصی و خصوصی همراه بوده و در مواردی «غیرسنیها» نیز از این قانون متاثر شدهاند.
یوناما میافزاید که دسترسی زنان به خدمات صحی بهدلیل ممنوعیت سفر بدون محرم نیز محدودتر شده است. شماری از کارمندان صحی زن به یوناما گفتهاند که بهدلیل نداشتن محرم، اجازه ورود به محل کار خود را ندارند.
این گزارش یوناما، مروری از چگونگی طبیق، تنفیذ و پیامدهای قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان از ۲۱ آگست ۲۰۲۴ تا ۳۱ مارچ ۲۰۲۵ است.
دادگاه عالی طالبان اعلام کرد که محکمه ابتداییه این گروه در ولسوالی بالابلوک فراه سه نفر را به اتهامهای روابط جنسی خارج از ازدواج و سرقت در ملاء عام شلاق زده است.
طالبان این افراد را از ۲۰ تا ۳۹ ضربه شلاق مجازات کردهاند.
دادگاه عالی طالبان پنجشنبه، ۲۱ حمل در بیانیهای نوشت که حکم شلاق بر این افراد در صحن محکمه ابتداییه بالابلوک با حضور مقامات محلی، مراجعین محکمه و مردم عام اجرا شده است.
این دادگاه چهارشنبه نیز از شلاق زدن یک زن و چهار مرد در ولایتهای سرپل و میدانورک خبر داده بود. دادگاه عالی طالبان نوشت که این افراد را به اتهامهای روابط جنسی خارج از ازدواج و سرقت ۲۵ تا ۳۹ ضربه شلاق زده و به یک تا سه سال حبس تنفیذی محکوم کرده است.
دادگاه عالی طالبان در بیانیههای خود درباره روند محاکمه و دسترسی این افراد به وکیل مدافع وضاحت نمیدهد. سازمانهای بینالمللی حقوق بشری از نبود دادرسی عادلانه و معیاری در افغانستان تحت تسلط طالبان ابراز نگرانی کردهاند.
طالبان به رغم مخالفت سازمانهای بینالمللی با شکنجه و مجازات بدنی افراد، همواره به گسترش ارعاب و شلاق زدن افراد در ملاء عام ادامه داده است.
سازمان حقوق بشر ایران گزارش داد که مقامات زندان عادلآباد شیراز حکم اعدام دو زندانی به شمول یک افغان را بامداد چهارشنبه اجرا کردهاند.
این سازمان نوشت دستگاه قضایی جمهوری اسلامی این دو نفر را سه سال پیش به اتهام «قتل عمد» به اعدام محکوم کرده بود.
سازمان حقوق بشر ایران پنجشنبه، ۲۱ حمل نوشت سعود میرزایی، شهروند افغانستان سه سال پیش به اتهام «قتل عمد» از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده بود. این سازمان هویت زندان دیگر را وحید آشوری ۳۰ ساله، اهل یزد ایران معرفی کرده است.
این سازمان حقوق بشری که در بیرون از ایران فعالیت دارد، افزود که عدم درجهبندی برای «قتل عمد» در ایران سبب شده که هر نوع قتلی، فارغ از شدت و ضعف و انگیزه متهم، منجر به صدور حکم اعدام شود.
منابع رسمی و رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی تاکنون اعدام این دو زندانی در شیراز را تایید نکردهاند.
به گزارش سازمانهای حقوق بشری که بیرون از ایران فعالیت دارند، جمهوری اسلامی پس از تسلط طالبان بر افغانستان اعدام زندانیان افغان را به شدت افزایش داده است.
سازمان حقوق بشر ایران در گزارش سالانه خود در سوم حوت اعلام کرد که جمهوری سلامی در سال ۲۰۲۴ دستکم ۸۰ شهروند افغانستان را اعدام کرده است. این سازمان گفت که رقم کنونی سه برابر تعداد اعدامشدگان افغان در سال ۲۰۲۳ در ایران است.
عبدالرحیم راشد، سخنگوی دادگاه عالی طالبان اعلام کرد که روز جمعه ۲۲ حمل، حکم «قصاص» سه متهم در ولایتهای نیمروز و بادغیس اجرا میشود.
مقامهای طالبان از مردم خواستهاند برای تماشای صحنه اعدام در شهر زرنج مرکز ولایت نیمروز و قلعهنو، مرکز ولایت بادغیس حضور یابند.
سخنگوی دادگاه عالی طالبان روز پنجشنبه در اکس نوشت که این سه نفر به اتهام «قتل» به طور جداگانه در نیمروز و بادغیس اعدام خواهند شد. مقامهای طالبان در نیمروز و بادغیس از مسئولان ملکی و نظامی، روحانیون و مردم خواستهاند که برای تماشای صحنه اعدام حضور یابند. در این فراخوانها گفته شده که این افراد از سوی دادگاه طالبان به اتهام «قتل» به «قصاص» محکوم شدهاند. طالبان از مردم خواسته است که از آوردن سلاح، تلفنهای هوشمند و هرگونه وسایل تصویربرداری به محل تطبیق حکم خودداری کنند.
ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در نیمروز گفته فرد متهم در ملاء عام در ورزشگاه شهر زرنج اعدام میشود.
طالبان اعدام این افراد را تطبیق «شریعت» خوانده است.
طالبان در جریان نزدیک به چهار سال گذشته پنج نفر را در ملاء عام اعدام کرده است.
عتیقالله درویش، رئیس عمومی دیوان جزایی دادگاه عالی طالبان، به تاریخ ۱۱ عقرب ۱۴۰۳ اعلام کرد که از زمان بازگشت دوباره این گروه به قدرت، پنج حکم اعدام در افغانستان اجرا شده است. او افزود که حدود ۳۰ حکم اعدام دیگر نیز در انتظار تایید نهایی رهبر طالبان قرار دارد.
طالبان تاکنون دو نفر را در ولایت غزنی، یک نفر را در جوزجان، یک نفر را در پکتیا و یک نفر در فراه اعدام کرده است.
سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری اعدام در ملاء عام را محکوم کردهاند و بارها از طالبان خواستهاند از این اقدام خودداری کنند.