ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، از طالبان خواست که فورا همه خبرنگاران بازداشت شده را از زندانها آزاد کند. او روز شنبه ۱۳ ثور در پیامی ویدئویی به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات تاکید کرد که آزادی بیان برای تحقق تمام حقوق بشر بسیار مهم است.
آقای بنت افزود: «از زمانی که طالبان دوباره قدرت را به دست گرفتند، روزنامهنگاران و کارکنان رسانه با سانسور شدید روبرو شدند، اغلب حتی اجازه نمایش تصاویر موجودات زنده را ندارند و این امر با آزار و اذیت و بازداشت خودسرانه و همچنین خشونت اعمال میشود.»
سوم ماه می، روز جهانی آزادی مطبوعات است. مرکز خبرنگاران افغانستان با نشر گزارشی اعلام کرده که آزادی رسانهها و موارد نقض حقوق خبرنگاران در افغانستان ۵۸ درصد افزایش یافته است. این مرکز گفته که از ماه می ۲۰۲۴ تاکنون، ۲۱۵ رویداد نقض آزادی رسانهها را ثبت کرده که شامل ۱۷۵ مورد تهدید مستقیم و غیرمستقیم و ۴۰ مورد بازداشت خبرنگاران است. این مرکز روز جمعه ۱۲ ثور در گزارشی گفت که از میان خبرنگاران بازداشتشده، ده نفر هنوز در زندان طالبان هستند و هفت نفر به حبسهایی بین هفت ماه تا سه سال محکوم شدهاند.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان در پیام ویدئویی خود گفت: «امروز من به کسانی که به دلیل ابراز عقیده خود بازداشت شدهاند، ادای احترام میکنم.»
او اضافه کرد: «من از طالبان میخواهم که فورا همه روزنامهنگاران، کارکنان رسانه، فیلمسازان و سایر افرادی را که به دلیل اعمال حقوق بشر خود بازداشت شدهاند، آزاد کند.»
ریچارد بنت به چالشهایی که زنان روزنامهنگار با آن مواجه هستند اشاره کرد و گفت آنها فقط به دلیل جنسیت خود با محدودیتهای بیشتری نسبت به همکاران مرد خود مواجه هستند.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان تاکید کرد که طالبان باید فورا به سانسور و سرکوب علیه اقلیتها پایان دهد.
آقای بنت همچنین تاکید کرده که روزنامهنگاران، کارکنان رسانه، فعالان جامعه مدنی، دانشگاهیان و فعالان سیاسی باید بتوانند بدون آزار و اذیت فعالیت کنند.
او روزنامهنگاران و کارکنان رسانهای افغان را نگهبانان حقیقت خواند و خواستار حمایت بیشتر از روزنامهنگاران و رسانههای افغان در تبعید شد.
به گفته وی، «بدون آزادی مطبوعات، حقیقتی وجود ندارد، بدون حقیقت عدالتی نیست و بدون عدالت صلحی برقرار نخواهد شد.»
طالبان همواره مدعی شده که این گروه به آزادی مطبوعات احترام دارد. با این حال، عفو بینالملل و دیگر سازمانهای بین المللی بارها نسبت به وضعیت روزنامهنگاران و رسانهها در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند.
براساس تازهترین ردهبندی جهانی آزادی رسانهها در ۲۰۲۵، افغانستان از میان ۱۸۰ کشور، با کسب ۱۷.۸۸ امتیاز در جایگاه ۱۷۵ قرار گرفته است.
طالبان چندی پیش با تصویب قانون امر به معروف، انتشار تصاویر «زندهجان» را ممنوع کرد و پخش برنامههای تلویزیونهای دولتی و خصوصی را در شماری از ولایات متوقف کرد. علاوه بر آن، طالبان قانون مطبوعات و قانون حق دسترسی به اطلاعات را لغو کرده و رسانههای داخلی را به شدت تحت فشار سانسور قرار داده است.
