رئیسجمهور سابق افغانستان، با انتشار پیامی از بهبود وضعیت صحی داوود سرخوش، هنرمند شناختهشده کشور، ابراز خوشی کرد. این پیام در حالی از سوی حامد کرزی منتشر میشود که طالبان موسیقی را در افغانستان ممنوع کرده و هنرمندان با محدودیتها و فشارهای مضاعفی روبهرو هستند.
حامد کرزی در پیامش که در شبکههای اجتماعی منتشر کرده، داوود سرخوش را «هنرمند محبوب و خوشآواز کشور» توصیف کرده و برای او آرزوی سعادت و صحت کامل کرده است.
این پیام در فضای اجتماعی با استقبال از شهروندان روبهرو شده و بهعنوان حمایت اخلاقی از هنر و هنرمندان در شرایط دشوار کنونی تعبیر شده است.
طالبان از زمان بازگشت دوباره به قدرت موسیقی را بهگونه کامل از فضای عمومی حذف کرده و شماری از هنرمندان را تهدید یا مجبور به ترک کشور کردهاند.
رئیس اداره حفاظت از محیط زیست طالبان میگوید که تغییرات اقلیمی و وضعیت بد محیط زیست بیشترین آسیب را به زنان افغانستان وارد میکند. مطیعالحق خالص، تأکید کرده است که نهادهای بینالمللی نباید زنان را در تهیه آمار و گزارشهای خود نادیده بگیرند.
تلویزیون ملی تحت حاکمیت طالبان روز دوشنبه، ۱۲ جوزا گزارش داد که مطیعالحق خالص، رئیس اداره حفاظت از محیط زیست طالبان، در نشستی در کابل گفته است: «نهادهای بینالمللی نباید کمکهای خود را با مسائل سیاسی گره بزنند و باید به کمکهایشان ادامه دهند.»
او افزوده است: «مردم افغانستان بخشی از جامعه بشری جهانیاند و درد این ملت، درد همه است و مشکلات این مردم، مشکلات همهاند.»
این مقام طالبان در حالی از آسیبهای وارده به زنان افغان سخن میگوید که حکومت این گروه، خود با ممنوعیت کار زنان در نهادهای داخلی و بینالمللی، یکی از عوامل اصلی محدودیت و آسیب به زنان بهشمار میرود.
پیش از این، سازمان ملل متحد در گزارشی اعلام کرده بود که محدودیتها و ممنوعیتهای طالبان علیه حقوق زنان و دختران باعث شده است که کشورهای جهانی بهطور چشمگیری کمکهای مالی خود را کاهش دهند.
دفتر هماهنگی کمکهای بشری سازمان ملل (اوچا) نیز میگوید که در ماه اپریل خشونت علیه کارکنان کمکرسان افزایش یافته است.
پیش از این، روز اول جوزا منابعی از دفتر ملل متحد در کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند که افراد وابسته به طالبان کارمندان زن این سازمان را تعقیب و تهدید به مرگ کردهاند. آنها به مردان خانوادههای این کارمندان هشدار دادهاند که مانع رفتن دختران و همسرانشان به کار شوند، وگرنه کشته خواهند شد.
دستکم سه منبع در ملل متحد در کابل به افغانستان اینترنشنال گزارش دادند که افراد مسلح طالبان روزهای سهشنبه و چهارشنبه هفته گذشته شمار زیادی از کارمندان زن افغان سازمان ملل متحد در کابل را هدف، تعقیب، تهدید و ارعاب قرار دادهاند.
طبق گزارش اوچا، در ماه اپریل هفت مورد شامل بازداشت حدود ۲۹ کارمند توسط طالبان و دو مورد دیگر شامل تهدید و آزار لفظی ثبت شدهاند.
این حوادث ظرفیت و توانمندی کارکنان سازمانهای بشردوستانه را برای فعالیتهای مؤثر و امن بهشدت محدود کرده است.
منابع محلی در بدخشان گفتند با تشدید نارضایتیهای طالبان بدخشانی، تیم این گروه که برای تخریب مزارع خشخاش به ولسوالی جرم رفته بود، از این ولسوالی خارج شده است. همزمان منابع گفتند در پی کشته شدن یک عضو محلی طالبان در شهر فیضآباد، تنشها میان افراد این گروه در بدخشان شدت گرفته است.
منابع محلی روز یکشنبه گفته بودند که یک عضو بدخشانی طالبان در نتیجه تیراندازی یک عضو دیگر این گروه در شهر فیضآباد کشته شده است. در پی این رویداد، تنشها میان اعضای محلی طالبان در بدخشان بار دیگر شدت گرفته است.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که فصیحالدین فطرت، لوی درستیز طالبان تلاش دارد اوضاع را بهشدت تحت کنترول نگه دارد تا از شکلگیری دوباره اعتراضات در این ولایت جلوگیری کند. با این حال، منابع تایید میکنند که نارضایتیها در میان اعضای بدخشانی طالبان همچنان پابرجاست.
در همان حال، منابع گفتند که تیم طالبان که مامور تخریب مزارع خشخاش بود، از ولسوالی جرم بدخشان خارج شده است.
منابع افزودند که برای خانواده کشاورزی که در درگیریها کشته شده است، مبلغ ۴۰۰ هزار افغانی و برای خانوادههای زخمیشدگان، ۲۰ هزار افغانی پرداخت شده است.
روستای فرغامنج در ولسوالی جرم بدخشان، از حدود یک هفته پیش شاهد درگیریهای شدید میان مردم محل و نیروهای طالبان بهدلیل تخریب مزارع خشخاش بوده است.
در پی افزایش اعتراضات و درگیریها در بدخشان، عبدالحق وثیق، رئیس اداره استخبارات طالبان، نیز در ششم جوزا به این ولایت سفر کرده و با مقامهای محلی بدخشان دیدارهایی انجام داده بود.
ظاهرا اعتراضات مردمی در این ولایت بهطور موقت فروکش کرده است. با این حال، برخی منابع از تداوم نارضایتیها در میان ساکنان محل و نیز اختلافنظرهایی در درون گروه طالبان خبر میدهند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو روز یکشنبه اعلام کرده است که جمهوری اسلامی ایران ماه گذشته میلادی ۱۶۳ تن به شمول هفت شهروند افغانستان را در زندانهای مختلف این کشور اعدام کرده است. طبق اعلامیه، آمار اعدامهای امسال نسبت به زمان مشابه در سال گذشته، ۱۴۳ درصد افزایش یافته است.
سازمان حقوق بشری ههنگاو گفته است که در ماه می سال گذشته ۶۷ زندانی اعدام شده بودند.
این سازمان نوشته است که این افراد در پیوند پروندههای جاسوسی برای اسرائيل، قتل، مواد مخدر، تجاوز به عنف و سرقت مسلحانه اعدام شدند.
سازمان ههنگاو همچنین نوشته است که از میان ۱۶۳ اعلام، تنها شش مورد آن از طریق دولت و رسانههای وابسته به قوه قضائیه ایران اعلام شدند و بقیه به صورت مخفیانه اعدام شدند.
شبکه تحلیلگران افغانستان میگوید بسیاری از افغانها در امریکا به ویژه در ایالت تگزاس به دلیل سیاستهای مهاجرتی اداره ترامپ در وضعیت بیسرنوشتی بهسر میبرند. به گفته این شبکه، روند بررسی پروندههای پناهندگی متقاضیان افغان بهطور چشمگیری کند شده است.
این سازمان در گزارشی نوشت که پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، حدود ۲۰۰ نفر از شهروندان افغانستان به ایالات متحده مهاجرت کردهاند. بیشتر آنها اکنون در ایالتهای کالیفرنیا، ویرجینیا، واشنگتن دیسی، پنسیلوانیا و بهویژه تگزاس ساکن هستند.
عبدالله، مردی ۳۷ ساله ساکن تگزاس در گفتوگو با این شبکه از روند بررسی پروندهاش شکایت کرد و گفت که نزدیک به چهار سال است همسر و چهار فرزندش را ندیده است. او افزود: «تا زمانی که پروندهام تأیید نشود، نمیتوانم خانوادهام را به امریکا بیاورم.»
در این گزارش به دستورات اجرایی دونالد ترامپ نیز اشاره شده و آمده است که او از زمان ریاستجمهوریاش تا جولای امسال، پنج دستور محدودکننده در زمینه فرآیندهای پناهندگی صادر کرده است. این نهاد اعلام کرد که حدود ۱۰ هزار افغان تحت تاثیر لغو «وضعیت حفاظت موقت» قرار گرفتهاند.
این سازمان نوشت: «در حالیکه برخی افغانها هنوز به بهبود اوضاع امیدوارند، برخی دیگر سکوت اختیار کرده یا از گفتوگو با خبرنگاران خودداری میکنند. شرایط فعلی باعث شده بسیاری از آنها احساس کنند که فراموش شدهاند.»
این شبکه همچنین آماری از جمعیت افغانهای مقیم ایالتهای مختلف امریکا منتشر کرده است. بر اساس این آمار، جمعیت افغانها در ایالات متحده از حدود ۶۵ هزار نفر در سال ۲۰۱۰ به حدود ۲۲۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۴ رسیده است.
نمایش «هزار خورشید تابان»، برگرفته از رمان پرفروش خالد حسینی، در تئاتری در بریتانیا به اجرا درآمد. این اثر هنری، زندگی دو زن افغان به نامهای لیلا و مریم را در میانه جنگ، سرکوب طالبان و فشارهای خانوادگی از دهه ۱۹۷۰ تا سال ۲۰۰۱ روایت میکند.
این نمایش به کارگردانی روکسانا سیلبرت و بر اساس اقتباسی از اورسولا رانی سارما تولید شده و کرینا جگپال در نقش لیلا و رینا فتانیا در نقش مریم ایفای نقش میکنند. داستان بر تحول رابطه این دو شخصیت از تعارض اولیه تا ایجاد همبستگی در مواجهه با دشواریهای اجتماعی و خانوادگی تمرکز دارد.
طراحی صحنه توسط سیمون کنی انجام شده و با استفاده از سکوهای ششضلعی و فرشهای سنتی افغانستان، عناصر فرهنگی این کشور بهصورت نمادین در فضای اجرا بازتاب یافته است. موسیقی نمایش را الاهه سرور، خواننده و آهنگساز افغان، با بهرهگیری از موسیقی بومی افغانستان اجرا میکند.
این نمایش، حاصل همکاری مشترک تئاتر لیدز، تئاتر بیرمنگام رپ و تئاتر ناتینگهام پلیهوس است. تئاتر لیدز، که عنوان «تئاتر پناهگاه» را دارد، در حوزه حمایت از پناهجویان و مهاجران فعال است.
رمان «هزار خورشید تابان» نوشته خالد حسینی نخستینبار در سال ۲۰۰۷ منتشر شد. این اثر در همان سال برنده جایزه بهترین کتاب سال از سوی کتابفروشیهای کالیفرنیا شد و نامزد دریافت جایزه ملی کتاب امریکا نیز بود.