پیت هگست، وزیر دفاع امریکا اعلام کرد که «قابلیتهای اضافی» به خاورمیانه فرستاده است تا از نیروهای امریکایی محافظت کند.
او در بیانیهای گفت: «حفاظت از نیروهای امریکایی اولویت اصلی ماست و این اعزامها با هدف تقویت وضعیت دفاعی ما در منطقه انجام میشود.»
شبکه الجزیره از محل نشست گروه هفت در ولایت آلبرتای کانادا نوشت که اختلاف کشورهای اروپایی و امریکایی برسر کاهش تنش میان اسرائیل و ایران در حال آشکار شدن است.
بنا به این گزارش، دونالد ترامپ برخلاف دیگر رهبران گروه هفت حاضر نیست بر کاهش تنش در بیانیه نهایی تاکید کند.
کشورهای اروپایی میگویند که باید کاهش تنش و دیپلوماسی نقش خود را در این درگیری ایفا کند اما در عین حال از حق اسرائیل برای دفاع از خود حمایت میکنند. این باعث شده است که کشورهای اروپایی هیچ انتقادی از تجاوز نظامی اسرائیل به ایران انجام ندهند.
از سوی دیگر، جاپان تنها کشور غیرغربی در گروه هفت است که حمله اسرائیل را به شدت محکوم کرده است.
رقابتهای فوتبال جام باشگاههای جهان ٢٠٢٥ پیگیری شد و تیم چلسی انگلستان با دو گل لس آنجلس افسی امریکا را شکست داد. این مسابقه از مرحله گروهی و گروه چهارم در ورزشگاه مرسدس بنز برگزار شد. برای چلسی پدرو نتو (۳۴) و انزو فرناندز (۸۰) در دو نیمه گلزنی کردند.
در این دیدار تیم چلسی بر جریان بازی تسلط داشت و در نهایت توانست با ارائه یک بازی برتر پیروز شود. تیمهای به غیر از تیمهای چلسی و لس آنجلس افسی، تیمهای فلامنگو و اسپرانس تونس نیز حضور دارند.
تیم لئون مکزیکو ابتدا در این گروه بود که به دلیل مالکیت مشترک با پاچوکا از مسابقات کنار گذاشته شد و لس آنجلس افسی جایگزین آن شد.
وزارت سرحدات، اقوام و قبایل طالبان اعلام کرد که هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، یک میلیارد افغانی را برای پروژههای توسعهای در هفت ولایت هممرز با پاکستان اختصاص داده است.
محمد اسماعیل غزنوی، معین این وزارت، اظهار داشت که به لطف «شفقت» رهبر طالبان، بیش از ۳۰۰ پروژه در مناطق قبایلی افغانستان آغاز شده است.
اسماعیل غزنوی روز دوشنبه در یک نشست خبری در مرکز رسانههای حکومت در کابل گفت که این بودجه از منابع داخلی تامین شده و هیچ کمک خارجی در آن دخیل نیست. وی افزود: «در صورت باقی ماندن بودجه، آن را به ولایات دیگر اختصاص خواهیم داد.»
مسئولیت اجرای این بودجه به وزارت سرحدات و قبایل سپرده شده تا در زمینههای جاده سازی، ساخت کلینیک، آبرسانی و توسعه شبکههای مخابراتی در مناطق قبایلی در امتداد مرز هزینه شود.
به گفته او، بیش از ۳۰۰ پروژه در هفت ولایت مرزی تایید شده که از این میان، کار برخی پروژهها عملا آغاز شده است.
غزنوی مشخص نکرد که این بودجه صرف در خاک افغانستان به مصرف خواهد رسید یا مناطق قبایلی مربوط به پاکستان را نیز در بر خواهد گرفت. حکومت پیشین افغانستان نیز پروژههایی به مناطق قبایلی مربوط به پاکستان داشت که از طریق وزارت سرحدات، اقوام و قبایل به مصرف میرسید.
عدم بهرسمیتشناسی خط دیورند
غزنوی در بخشی از سخنان خود به اختلافات مرزی با پاکستان پرداخت. وی در پاسخ به این پرسش که آیا اجرای این پروژهها به درگیری با پاکستان منجر خواهد شد، اظهار داشت که مشکلی با پاکستان پیش نخواهد آمد.
او تاکید کرد: «مردم مطمین باشند که ما خط دیورند را به رسمیت نمیشناسیم. این خط فرضی توسط هند بریتانوی ترسیم شده است.»
وی افزود که طالبان مرز باایران، تاجیکستان، ترکمنستان و اوزبیکستان را میپذیرد اما در مورد خط دیورند هیچ برنامهای برای بهرسمیتشناختن آن وجود ندارد.
غزنوی درباره مشکلات با پاکستان در امتداد خط دیورند گفت: «مشکلات جدی نیست و تماسهای امنیتی، دیپلوماتیک و سیاسی با طرف پاکستانی برقرار است.»
طالبان، مانند حکومتهای پیشین افغانستان، از بهرسمیتشناختن خط دیورند خودداری میکند و بارها در امتداد این خط با نیروهای مرزی پاکستان درگیر شده است. این درگیری عمدتا ریشه در پاسگاهسازی در امتداد مرز داشته است. با این حال، معین وزارت سرحدات طالبان تاکید کرد که اجرای این پروژهها با طرف پاکستانی مشکلی ایجاد نخواهد کرد.
وقتی از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز دوشنبه در یک کنفرانس خبری پرسیده شد که آیا اسرائیل به دنبال تغییر رژیم در ایران به عنوان بخشی از حملات جاری خود است، او پاسخ مستقیمی نداد.
با این حال، او گفت که همیشه این امکان وجود دارد که دولت ایران در نتیجه حملات اسرائیل سقوط کند.
نتانیاهو اظهار داشت: «پیشبینی آن غیرممکن است، اما میتواند نتیجه اقدام قدرتمند ما باشد.» او سپس افزود: «ما در حال تغییر چهره خاورمیانه هستیم و این میتواند به تغییرات گستردهای در خود ایران منجر شود.»
در حالی که مسیر روشنی پیش روی پایان یافتن تنشها میان اسرائیل و جمهوری اسلامی نیست، هیچ کدام از طرفین تمایلی به عقبنشینی ندارند. در این شرایط، تصمیمات رئیسجمهوری امریکا نقشی تعیینکننده در شکلگیری روند آتی این بحران خواهد داشت.
بر اساس تحلیل نیویارک تایمز، درگیری اخیر اسرائیل و جمهوری اسلامی که از جمعه ۲۳ جوزا آغاز شده است، روند متفاوتی نسبت به تقابلهای پیشین این دو کشور دارد.
برخلاف حملات کوتاه مدت سال گذشته که طی چند ساعت پایان یافت، درگیری کنونی وارد روز چهارم شده و هیچ کدام از طرفین قصد عقبنشینی ندارند.
حملات اسرائیل منجر به کشته شدن چندین فرمانده ارشد سپاه پاسداران و دانشمندان هستهای جمهوری اسلامی شده است.
بخشهایی از زیرساختهای انرژی ایران نیز آسیب دیدهاند. در مقابل، حملات تهران هم خساراتی در اسرائیل به همراه داشته است.
برنامه هستهای، هدف محوری
هدف اصلی اسرائیل از این حملات، پایان دادن به برنامه غنیسازی جمهوری اسلامی است.
دانیل شاپیرو، مسئول سابق امور خاورمیانه در پنتاگون، پیشبینی کرده که این درگیری هفتهها طول خواهد کشید.
او معتقد است اسرائیل تا زمانی که جمهوری اسلامی قابلیت غنیسازی داشته باشد، به حملات خود ادامه خواهد داد.
شاپیرو که اکنون در شورای آتلانتیک در واشنگتن فعالیت میکند، تاکید کرده که اسرائیل به هر نحو ممکن تا از بین رفتن توانایی غنیسازی ایران بر موضع خود پافشاری خواهد کرد.
او معتقد است که اگر اسرائیل این مسئله را حل نکند، کمپین نظامی آن با شکست مواجه خواهد شد.
اسرائیل تاکنون موفق شده تاسیسات غنیسازی نطنز را هدف قرار دهد اما هنوز نتوانسته سایت زیرزمینی فردو را که در قلب کوه است، نابود کند.
از بین بردن این تاسیسات به بمبهای ویژه «سنگرشکن» نیاز دارد که اسرائیل آن را در اختیار ندارد.
نیویارک تایمز نوشت استراتژی اسرائیل بر این اساس است که با حمله به اهداف دیگر و وارد کردن فشار اقتصادی و نظامی، جمهوری اسلامی را مجبور به تعطیل کردن فعالیتهای هستهای خود کند اما تهران تاکنون هیچ علامتی از عقبنشینی نشان نداده است.
جمهوری اسلامی تسلیم نمیشود
صنم وکیل از موسسه تحقیقاتی چتم هاوس لندن، تاکید کرد که جمهوری اسلامی علیرغم تحمل ضربات سنگین، هنوز کنترول کامل کشور و ذخایر موشکی قابل ملاحظهای را در اختیار دارد.
به گفته او، هدف اصلی حکومت ایران «بقا» است و به این منظور در تلاش برای وارد کردن آسیب به دشمن و نشان دادن مقاومت خود است.
در حالی که اسرائیل تسلطی نسبی بر آسمان ایران کسب کرده، تهران همچنان قدرت حملات متقابل را دارد؛ هرچند تاکنون مواضع امریکا و متحدان دیگر این کشور در منطقه را هدف قرار نداده است.
نقش کلیدی رئیسجمهوری امریکا
سرنوشت این درگیری بیش از همه به تصمیمات دونالد ترامپ بستگی دارد. ایالات متحده برخلاف اسرائیل، سلاحها و هواپیماهای لازم را برای نابودی تاسیسات فردو در اختیار دارد.
ترامپ پیش از این مذاکراتی را با جمهوری اسلامی آغاز کرده بود تا تهران را متقاعد کند برنامه هستهای خود را بدون درگیری نظامی پایان دهد. این مذاکرات با شکست مواجه شد اما رئیسجمهور امریکا اکنون امیدوار است حملات اسرائیل، تهران را متقاعد به پذیرش پیشنهادهای واشنگتن کند.
یوئل گوزانسکی، کارشناس ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی تلآویو، معتقد است پایان این درگیری زمانی فرا خواهد رسید که ترامپ تشخیص دهد جمهوری اسلامی آماده مصالحه شده است.
تجربه تاریخی ایران
نیویارک تایمز معتقد است مطالعه تاریخ ایران نشان میدهد رهبران این کشور در شرایط خاص قادر به تغییر مواضع خود هستند. مثال بارز آن، پذیرش آتشبس در جنگ هشت ساله با عراق در دهه ۱۹۸۰ است؛ زمانی که روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، پس از سالها مقاومت و رد پیشنهادهای صلح، سرانجام زیر فشار هزینههای غیرقابل تحمل جنگ، مجبور به توافق شد.
این نشریه امریکایی تاکید کرده است که با این حال، آن توافق پس از هشت سال جنگ به نتیجه رسید.
این امر نشان میدهد که حتی در صورت تمایل تهران به مصالحه، فرآیندی طولانی پیش رو خواهد بود.