در پی حملات هوایی امریکا به تأسیسات هستهای ایران، تنشها در خاورمیانه وارد مرحله تازهای شده است. جمهوری اسلامی دوشنبه هشدار داد این اقدام واشنگتن، دایره اهداف مشروع نیروهای مسلح ایران را گسترش داده و دونالد ترامپ را به دلیل پیوستن به کارزار نظامی اسرائیل، «قمارباز» توصیف کرد.
به گزارش رویترز، از اوایل صبح یکشنبه، زمانیکه امریکا با بمبهای سنگرشکن به سایتهای هستهای ایران از جمله فردو حمله کرد، تهران بارها وعده انتقام داده، اما هنوز مستقیماً به منافع ایالات متحده ضربه نزده است.
ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیاء، در پیامی ویدیویی گفت: «شاید شما این جنگ را آغاز کنید، اما پایانش با ما خواهد بود.»
در همین حال، دور تازهای از حملات میان ایران و اسرائیل آغاز شده است. اسرائیل مدعی است در حملات هوایی اخیر خود به اهدافی در کرمانشاه، تهران و پارچین ضربه زده و زیرساختهای نظامی را هدف قرار داده است. ایران نیز موشکهایی به سوی اسرائیل شلیک کرده که به گفته مقامهای اسرائیلی، ۲۴ غیرنظامی را کشته و صدها تن را زخمی کردهاند.
تهران شمار قربانیان حملات اسرائیل را بیش از ۴۰۰ نفر اعلام کرده و گفته است که اکثر قربانیان غیرنظامی هستند، اما این کشور تصاویر محدودی از خسارات، منتشر کرده است. گفته میشود بسیاری از ساکنان پایتخت به مناطق روستایی پناه بردهاند.
در حالیکه ترامپ ادعا کرده حمله به تأسیسات زیرزمینی «ضربات دقیق» بوده و «خسارت بزرگی در عمق» وارد کرده، کارشناسان هنوز به گونۀ مستقل از نابودی کامل سانتریفیوژهای فردو ارائه ندادهاند. رئیسجمهور امریکا در پستی صریح به «تغییر رژیم» در ایران نیز اشاره کرد و نوشت: «اگر رژیم کنونی نمیتواند ایران را دوباره بزرگ کند، چرا نباید تغییر کند؟!»
رویترز در گزارشی نوشته است که با تضعیف نیروهای نیابتی ایران، از جمله شکست حزبالله در لبنان و سقوط حکومت بشار اسد در سوریه، گزینههای نظامی ایران محدودتر از گذشته بهنظر میرسد. در این میان، بستن تنگه هرمز یکی از سناریوهای محتمل است که میتواند بازار نفت را متلاطم کند. بهای نفت در آغاز روز دوشنبه به بالای ۸۰ دالر رسید، اما سپس تا حدود ۷۶ دالر کاهش یافت.
مجلس شورای اسلامی (پارلمان) ایران بسته شدن این گذرگاه استراتژیک را تصویب کرده، اما اجرای آن نیازمند رأی شورای عالی امنیت ملی است. وزیر خارجه امریکا، مارکو روبیو، هشدار داده که چنین اقدامی برای ایران «خودکشی اقتصادی» خواهد بود و امریکا گزینههای پاسخ در اختیار دارد.
در همین حال، ایران با هدف هماهنگی مواضع خود، وزیر خارجهاش عباس عراقچی را به مسکو فرستاده تا با ولادیمیر پوتین دیدار کند. با آنکه روسیه شریک راهبردی تهران محسوب میشود، روابط نزدیکی نیز با اسرائیل دارد. عراقچی گفته است تا زمانیکه پاسخ ایران داده نشود، بازگشت به دیپلماسی ممکن نخواهد بود.
