خبرگزاری تاس: یکی از عاملان حمله به سالن کنسرت در مسکو در افغانستان آموزش دیده بود

او جنگ‌های ایالات متحده در افغانستان و ویتنام را با یکدیگر مقایسه کرد و گفت با استفاده از تجارب این دو جنگ، نباید اجازه داد وقایعی مشابه آنچه در این کشورها رخ داد، دوباره تکرار شود.

ایالات متحده به این دو کشور حمله نظامی کرد و همزمان با خروج آن، دولت‌های تحت حمایت امریکا نیز سقوط کردند.

سخنگوی پنتاگون با اشاره به تحقیق درباره خروج نیروهای امریکایی از افغانستان تاکید کرد که هدف این است درس‌های آموخته‌شده در این جنگ وارد دکترین نظامی امریکا شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، بارها از نحوه خروج ایالات متحده از افغانستان انتقاد کرده است. ترامپ، جو بایدن رئیس‌جمهور پیشین را به دلیل آنچه «خروج شرم‌آور از افغانستان» خوانده، بارها سرزنش کرده و گفته است امریکا نباید پایگاه بگرام را ترک می‌کرد.

دولت ترامپ اکنون در حال تحقیق درباره نحوه خروج از افغانستان است و هشدار داده که جنرال‌های دخیل در این خروج باید پاسخگو باشند.

شان پارنل، سخنگوی وزارت دفاع و مسئول تیم تحقیق خروج امریکا از افغانستان، گفت هدف این تحقیق پاسخ به پرسش‌هایی درباره نحوه گزارش‌دهی در جریان خروج، ترک بگرام، رفتن به قندهار و سایر ابعاد این عملیات است.

او افزود تاکنون مصاحبه‌هایی با افراد مختلف انجام شده است.

سخنگوی پنتاگون تصریح کرد: «چگونه می‌توانیم به‌عنوان یک وزارتخانه مطمئن شویم چیزی شبیه ویتنام و اتفاقات افغانستان هرگز تکرار نشود؟ چرخبال‌ها بر فراز سفارت‌ها در ویتنام و افغانستان، این پایان دلخواه ما در این درگیری‌ها نبود.»

پیت هگست، وزیر دفاع امریکا در ۳۰ ثور دستور داد که هیئتی به ریاست شان پارنل، برای بررسی خروج امریکا از افغانستان تشکیل شود. او گفت مسئولان خروج آشفته نیروهای نظامی مورد بازخواست قرار خواهند گرفت.

سلاح‌های ایرانی در افغانستان

سخنگوی پنتاگون همچنین در بخشی از اظهارات خود به نقش ایران در بی‌ثباتی منطقه اشاره کرد. او گفت در سال‌های جنگ امریکا در افغانستان، مقادیر زیادی سلاح ایرانی کشف شده بود.

پارنل ابراز داشت: «در جریان جنگ افغانستان، تقریباً تمام سلاح‌هایی که دست می‌آوردیم، سلاح‌های ایرانی بودند.»

او افزود ایران همواره یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان تروریسم در جهان بوده و کشورهای بسیاری هدف اقدامات تروریستی این کشور قرار گرفته‌اند.

جمهوری اسلامی ایران در چهار دهه درگیری و جنگ در افغانستان، همواره بخشی از این منازعه بوده است.

در جنگ‌های داخلی میان گروه‌های مجاهدین، جنگ طالبان با جبهه مقاومت در دهه ۹۰، و نیز جنگ طالبان با نیروهای خارجی و دولت پیشین افغانستان، ایران نقش داشته است.

در سال‌های پایانی حکومت اشرف غنی، برخی فرماندهان نظامی دولت پیشین ادعا می‌کردند ایران از طالبان در جنوب غرب افغانستان حمایت مالی و تسلیحاتی می‌کند.

جمهوری اسلامی همزمان از رهبران طالبان در تهران میزبانی می‌کرد و در چندین نوبت، مقامات طالبان از جمله عبدالغنی برادر به تهران سفر کردند.

وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در ادامه سانسور رسانه‌ها و نشر کتاب، دستورنامه‌ای چهار صفحه‌ای درباره نشر برنامه‌های سیاسی به رسانه‌های داخلی فرستاده است. نسخه‌ای از این دستورالعمل در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است.

بر اساس این سند، با عنوان «پالیسی برگزاری برنامه‌های سیاسی(میزگردها) در افغانستان»، رسانه‌ها مکلف شده‌اند برنامه‌های سیاسی خود را قبل از نشر به وزارت اطلاعات و فرهنگ ارسال کنند. تحلیلگران برنامه‌ها نیز با تایید وزارت و دریافت یک کارت هویت از طالبان، حق اشتراک در میز گردها و برنامه‌های خبری را دارند.

وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان از رسانه‌ها خواسته است که «برنامه‌های سیاسی‌شان باید مطابق سیاست‌های امارت اسلامی» باشد.

وزارت فرهنگ که ناظر بر سانسور و کنترول رسانه‌های افغانستان است، تاکید کرده که اگر برنامه‌های سیاسی رسانه‌ها مخالف حکومت طالبان و «وحدت و ارزش‌های ملی» باشد، با مجازات‌هایی چون لغو مجوز فعالیت رو به رو خواهند شد.

این وزارت از رسانه‌ها خواسته است که از مقام‌های طالبان «با لحن محترمانه و در چارچوب قانون» انتقاد کنند.

طالبان پس از به قدرت رسیدن در اسد ۱۴۰۰، کنترول و سانسور رسانه‌ها را تشدید کرده و دستورالعمل تازه این گروه، سانسور و سرکوب رسانه‌ها را به‌گونه سیستماتیک افزایش می‌دهد.

اقدامات طالبان باعث سقوط جایگاه افغانستان در رده‌بندی آزادی رسانه‌ها در جهان شده است. براساس تازه‌ترین رده‌بندی جهانی آزادی رسانه‌ها در ۲۰۲۵، افغانستان از میان ۱۸۰ کشور، با کسب ۱۷.۸۸ امتیاز در جایگاه ۱۷۵ قرار گرفته است.

گزارشگران بدون مرز اعلام کرد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، ۱۴۱ روزنامه‌نگار بازداشت یا زندانی شده‌اند. استخبارات طالبان نقش عمده‌ای را در بازداشت و شکنجه خبرنگاران بازی کرده است.

یک خبرنگار به این سازمان بین‌المللی گفت که او پس از بازداشت فکر می‌کرد در زندان طالبان جان خواهد داد. به گفته او، «طالبان برای تفریح کردن نیز شکنجه می‌کردند.»

مقام‌های طالبان با منتقدان رهبر و سیاست‌های خود برخورد خصمانه و تند داشته‌اند. اکنون، این گروه با سیاست جدید نشراتی، جریان اطلاع‌رسانی در رسانه‌های داخلی را به کنترول خود در می‌آورد.

پس از به قدرت رسیدن طالبان، ده‌ها رسانه چاپی، صوتی و تصویری از فعالیت بازمانده است. هزاران خبرنگار به‌دلیل تهدیدهای روزافزون و فضای بسته رسانه‌ای، کشور را ترک کرده‌اند.

پس از توشیح قانون امر به معروف، طالبان در برخی ولایت‌ها، جلو پخش تصاویر موجودات زنده در رسانه‌های تصویری را نیز گرفته است. با این اقدام، رسانه‌های تصویری در شماری از ولایت‌ها از جمله قندهار و تخار عملا به رادیو تبدیل شده‌اند.

جبهه آزادی اعلام کرد که طالبان با حذف فقه جعفری از نظام قضایی و آموزشی، فشار بر شیعیان اسماعیلی برای تغییر مذهب، کوچ اجباری و غصب زمین‌ها، به‌دنبال حذف برنامه‌ریزی‌شده بخشی از مردم هستند.

روز دوشنبه، نیروهای طالبان اقدام به سرکوب و جمع‌آوری خیمه‌های عزاداران حسینی در منطقه جبرئیل شهر هرات کردند. منابع محلی گزارش داده‌اند که نیروهای طالبان اقدام به تیراندازی کرده و در نتیجه این رویداد، سه نفر زخمی شده و طالبان ۱۵ نفر را بازداشت کرده‌اند.

این اولین بار نیست که طالبان مراسم مذهبی شیعیان را محدود می‌کند. پیش‌تر نیز این گروه در ایام محرم اقدام به حذف شعارها و لوایح و ایجاد محدودیت بر مراسم عزاداری کرده بود.

جبهه آزادی روز چهارشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که مراسم عزاداری عاشورا بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت دینی و فرهنگی مردم افغانستان است و در طول تاریخ، از دوره‌های سلطنتی تا جمهوری و حتی حاکمیت‌های کمونیستی، مورد احترام بوده است. این جبهه افزود که طالبان نه‌تنها این مراسم را سرکوب می‌کند، بلکه با حذف فقه جعفری از نظام قضایی و آموزشی، فشار بر شیعیان اسماعیلی برای تغییر مذهب، کوچ اجباری و غصب زمین‌ها در مناطق مختلف، سیاست حذف تدریجی بخشی از جامعه افغانستان را پیش می‌برد.

این جبهه مخالف طالبان تاکید کرد که این اقدامات نه‌تنها نقض آشکار حقوق بشر، آزادی‌های مذهبی و ارزش‌های اعتقادی مردم است، بلکه نشانه‌ای از پروژه تبعیض ساختاری و حذف برنامه‌ریزی‌شده گروهی از شهروندان افغانستان است.

جبهه آزادی بار دیگر بر ادامه مبارزه مسلحانه علیه طالبان تاکید کرد و هشدار داد که «رژیم طالبان تهدیدی جدی برای وحدت ملی، تمامیت ارضی، کرامت انسانی و برابری اجتماعی شهروندان افغانستان است.»

طالبان تاکنون درباره رویداد هرات اظهارنظری نکرده‌ است.

ژولیا پارسی، مسئول گروه جنبش خودجوش زنان معترض در اوایل میزان ۱۴۰۲ بازداشت شد و سه ماه زندانی بود.

او روز چهارشنبه در مصاحبه با افغانستان اینترنشنال گفت که زنان در زندان طالبان، به خصوص ریاست ۴۰ استخبارات، بنا به اتهامات مختلف شکنجه می‌شدند.

به گفته پارسی، از لحظات اول دستگیری، طالبان به او فحش‌های رکیک جنسی می‌دادند و تهدید می‌کردند که با شلیک گلوله به زندگی‌اش پایان می‌دهند.

ژولیا پارسی زمانی که در کابل بود، در اعتراضات زنان علیه سیاست‌های طالبان نقش و حضور داشت. او گفت که پس از بازداشت، «طالبان تهدید می‌کردند که اگر واقعیت را نگویی که از کی پول می‌گیری و برای کی کار می‌کنی، ما دخترهایت را زندانی می‌کنیم یا به مجاهدین [طالبان] نکاح می‌کنیم.»

پارسی گفت که این شکنجه روحی برای او بدتر از شکنجه‌های جسمی‌ای بود که در بازداشتگاه‌های طالبان تجربه کرده بود. پارسی در جریان بازجویی‌های طولانی که ساعت‌ها طول می‌کشید، شکنجه‌های جسمی مانند لت‌وکوب شدید و شوک برقی را تجربه کرد.

طالبان برای گرفتن اقرار از زندانیان دست به انواع شکنجه روحی و جسمی می‌زنند. خانم پارسی گفت که در زمان بازداشت شب‌ها فریاد زنان و مردان جوانی را که شکنجه می‌شدند، می‌شنید.

سازمان‌های بین‌المللی، تجارب ژولیا پارسی و دیگر فعالان حقوق بشر از زندان‌های طالبان را تایید می‌کنند.

سازمان جهانی مبارزه با شکنجه روز چهارشنبه در گزارشی جزئیات تازه‌ای از شکنجه فیزیکی و خشونت‌ روانی در بازداشتگاه‌های طالبان را فاش کرد. در این گزارش، قربانیان روایت‌های تکان‌دهنده‌ای را از سوزاندن بدن با میله داغ تا ضرب‌وشتم شدید با کیبل برقی و شوک الکتریکی، افشا کرده‌اند.

این گزارش بر اساس مصاحبه‌ با زندانیانی که به دست ریاست استخبارات طالبان بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ دستگیر و شکنجه شده‌اند، تهیه شده است.

در این گزارش آمده است که طالبان با بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه‌های جسمی شدید، تجاوز جنسی و خشونت‌های روانی علیه فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، زنان فعال، اقلیت‌ها و کارمندان دولت پیشین، کرامت انسانی قربانیان را نقض کرده‌ است.

بیشتر افراد به اتهام همکاری با غرب و مخالف با رژیم طالبان، بازداشت، شکنجه و زندانی شده‌اند.

وی به قضات این گروه دستور داد که در تصمیم‌گیری‌های خود از جانبداری پرهیز کرده و «پروای کسی را نداشته باشند.»

سخنگوی طالبان اعلام کرد که در این نشست، قاضی‌القضات، معاونان وی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر، و شماری دیگر از مقامات این گروه حضور داشتند.

هبت‌الله در این نشست گفت: «قضا یکی از ارکان مهم در نظام طالبان است. با عملکرد محاکم، جان، مال و عزت مردم حفظ می‌شود و یک ساعت قضاوت با نیت عدالت، نزد خداوند ثواب یک سال عبادت را دارد. با قضا، فتنه‌ها و فسادها از بین می‌رود، عدالت برقرار می‌شود و بقای نظام طالبان با عدالت تامین می‌گردد. تقویت محاکم به معنای تقویت نظام است.»

وی از قضات طالبان خواست که «با اجرای احکام شریعت، آن را به مردم و جهان نشان دهند.»

ملا هبت‌الله آخندزاده در پایان سخنرانی خود به قضات طالبان توصیه‌هایی درباره تقوا، تواضع، فروتنی و قضاوت عادلانه ارائه کرد و افزود: «در قضا فقط رضایت خداوند را هدف قرار دهید. با قضاوت عادلانه، وسیله هدایت مردم شوید.»

هبت‌الله بار دیگر بر توجه به وضعیت زندانیان تاکید کرد و گفت: «هیچ زندانی را بدون تعیین تکلیف در زندان رها نکنید، بین مدعی و مدعی‌علیه مساوات را رعایت کنید و در تصمیم‌گیری‌ها جانبداری نکنید.»

رهبر طالبان در حالی بر اجرای عدالت تاکید می‌کند که این گروه از زمان بازگشت به قدرت، صدها نفر را در محاکم صحرایی مجازات کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که زندان‌های طالبان مملو از زندانیان سیاسی است. بر اساس آمارها، حدود ۲۰ هزار نفر در زندان‌های طالبان محبوس هستند که اکثریت آن‌ها به دلیل فعالیت‌های گذشته یا مخالفت با اقدامات خودسرانه این گروه زندانی شده‌اند.

طالبان به‌صورت مستمر در کابل و سایر ولایات، افراد را به اتهامات مختلف شلاق می‌زنند. در چهار سال گذشته، صدها نفر به اتهام‌هایی مانند روابط جنسی خارج از ازدواج، روابط هم‌جنس‌گرایانه، و سرقت شلاق خورده و زندانی شده‌اند. این گروه همچنین اجرای احکام قصاص را از سر گرفته است. این اقدامات اغلب به‌صورت علنی و در حضور مردم، از جمله در ورزشگاه‌ها، انجام می‌شود.