روزنامه سوئیسی: طالبان با جلوگیری از اخراج مهاجران، کشورهای غربی را به تعامل مجبور می‌سازد

طالبان در ۳ سرطان امسال ابوذر سرپلی، سردبیر خبرگزاری توانا، به همراه بشیر هاتف و شکیب‌احمد نظری، دو کارمند دیگر این خبرگزاری را بازداشت کرد. مقامات طالبان مدعی شدند که سرپلی از دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، یونسکو و حکومت ایران برای ترویج اشتغال زنان و انتشار گزارش‌هایی انتقادی علیه طالبان پول دریافت کرده است.

فدراسیون می‌گوید که سرپلی با اتهامات «فساد اخلاقی» و «جاسوسی» روبه‌رو شده و به نظر می‌رسد تحت فشار وادار به اعتراف اجباری شده باشد؛ اعترافی که بعدا فیلم‌برداری و به‌صورت عمومی منتشر شد.

وضعیت هر سه روزنامه‌نگار تاکنون نامعلوم باقی مانده است.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران همچنین به بازداشت احمدنوید عسکری و مشتاق احمد حلیمی، مدیر و معاون شرکت محتوایی «پیکسل میدیا» در کابل، در تاریخ ۲۴ سرطان به اتهام دوبله یک سریال تلویزیونی «غیراسلامی» برای رسانه‌های خارجی اشاره کرده است.

هر دو نفر در ۶ اسد مجبور به اعتراف شدند و پس از دو هفته بازداشت در تاریخ ۸ اسد آزاد شدند.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران همچنین از بازداشت یک کارمند رسانه‌ای ناشناس در ۳۰ سرطان در کابل خبر داد و گفت اتهام او ارائه پشتیبانی فنی به رسانه‌های تبعیدی افغان عنوان شده است.

همچنین در ۱۵ سرطان یک خبرنگار محلی در یکی از ولایات به دلیل تهیه گزارشی که با روایت‌های مورد تأیید طالبان همخوانی نداشت، بازداشت شد. او پس از دو روز و با تعهد به پیروی از دستورالعمل‌های رسانه‌ای طالبان آزاد گردید.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران از ماه ثور سال گذشته تاکنون تعداد ۴۸ مورد نقض حقوق رسانه‌ای را ۲۵ ثبت کرده که شامل ۲۸ مورد بازداشت بوده است. این گزارش تاکید می‌کند که «آزادی رسانه‌ها در افغانستان در یکی از پایین‌ترین سطوح خود در تاریخ معاصر قرار دارد.»

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران اعلام کرد: «سرکوب فزاینده‌‌ای طالبان علیه کارکنان رسانه‌ای، بی‌توجهی مداوم این گروه به آزادی مطبوعات و آزادی بیان را نشان می‌دهد.»

این فدراسیون تاکید کرده که ادامه بازداشت روزنامه‌نگاران، صدور دستورالعمل‌های سخت‌گیرانه رسانه‌ای، و تعطیلی رسانه‌های مستقل، ساختار رسانه‌ای افغانستان را ویران کرده است.

فدراسیون خواستار آزادی فوری همه خبرنگاران بازداشتی شده است.

در این گزارش‌ آمده است که زنان اینفلوئنسر غربی در سفر به افغانستان حق دارند گردش کنند، برقصند و یا شاد باشند در حالی که زنان و دختران افغان حتا حق تحصیل و آموزش ندارند.

در این گزارش آمده است که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، در حالی‌که بسیاری از خبرنگاران و ناظران حقوق بشری از ورود به افغانستان منع شده‌اند، شماری از چهره‌های پرمخاطب در شبکه‌های اجتماعی، مانند تیک‌تاک و یوتیوب با مجوز رسمی طالبان وارد این کشور شده‌اند و با انتشار ویدیوهایی پرزرق‌وبرق، تصویری سنت‌گرا اما «دوستانه» از افغانستانِ تحت سلطه‌ طالبان ارائه می‌کنند.

اشپیگل در این گزارش، نمونه‌هایی از اینفلوئنسرها را بررسی کرده؛ از جمله دختری آلمانی به نام «لوئیزا» که پس از سفر به افغانستان و انتشار ویدیوهایی از رقص با مردم محلی و تعامل با جنگجویان طالبان، ناگهان به شهرت رسید. نویسنده‌ گزارش یادآور می‌شود که صفحه‌ تیک‌تاک این چهره‌ی جوان تنها پس از بازگشت از افغانستان ساخته شد و اکنون صدها هزار لایک و ده‌ها هزار دنبال‌کننده دارد.

در کنار این نمونه، به ویدیوهای دیگری نیز اشاره شده است؛ از جمله فیلمی از یک بلاگر بریتانیایی که با هیجان از استقبال «دو جنگجوی مهربان طالبان» در میدان هوایی کابل می‌گوید و سپس با لباس محلی در بازارها قدم می‌زند. یا بلاگر امریکایی دیگری که در یکی از گران‌ترین رستورانت‌های کابل غذا می‌خورد، در حالی‌که اکثریت مردم کشور با فقر شدید و گرسنگی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند و حضور نهادهای بین‌المللی امدادرسان به‌شدت کاهش یافته است.

اشپیگل در بخش تحلیلی گزارش، به نقل از منتقدان می‌نویسد که این تصاویر، نوعی «گردشگری فاجعه» هستند که چهره‌ی واقعی رژیم طالبان را پنهان می‌کنند. در این گزارش از مینه جواد، نویسنده‌ آلمانی-افغان نقل شده که او این پدیده را یادآور «روایت‌های استعماری از سرزمین‌های عجیب و بکر شرقی» توصیف می‌کند. او تأکید دارد که اینفلوئنسرها، آگاهانه یا ناآگاهانه، روایتی از افغانستان می‌سازند که در آن طالبان نه یک رژیم سرکوبگر، بلکه میزبانانی بافرهنگ و سنت‌گرا به نظر می‌رسند.

گزارش همچنین بازتاب‌هایی از خشم افغان‌های مهاجر را منعکس کرده است. اشپیگل می‌نویسد که این ویدیوها در میان افغان‌هایی که از کشور گریخته‌اند یا در تبعید به‌سر می‌برند، واکنش‌های تند و انتقادی برانگیخته‌اند. برخی از کاربران در فضای مجازی، اینفلوئنسرها را متهم به «همدستی در تبلیغات طالبان» کرده‌اند. یکی از نظرات نقل‌شده در گزارش می‌گوید: «تو در حالی با طالبان می‌رقصی که خواهران من حتا حق ورود به دانشگاه را ندارند.»

در ادامه، نویسنده یادآور می‌شود که طالبان از زمان بازگشت به قدرت، زنان را از آموزش عالی، کار در ادارات، رسانه‌ها و بسیاری از فضاهای عمومی حذف کرده و حقوق بنیادین نیمی از جمعیت کشور را به‌صورت سازمان‌یافته نقض کرده است. در عین حال، رسانه‌های داخلی تحت کنترول شدید قرار دارند و بسیاری از خبرنگاران یا از کشور خارج شده‌اند یا در سکوت کامل فعالیت می‌کنند.

اشپیگل همچنان از قول خود اینفلوئنسرها نقل می‌کند که هدف‌شان «سیاسی» نیست و صرفاً می‌خواهند چهره‌ای متفاوت از افغانستان نشان دهند. با این حال، به نقل از نویسنده‌ گزارش، این بی‌طرفی ظاهری، در عمل به نفع طالبان تمام می‌شود؛ چرا که این گروه از طریق مدیریت هوشمندانه‌ روایت، تلاش می‌کند افکار عمومی جهان را نسبت به وضعیت کشور تحت حاکمیت خود، آرام و بی‌خطر جلوه دهد.

گزارش با اشاره به برخی اعترافات اینفلوئنسرها پایان می‌یابد؛ از جمله اینکه برخی از آنان در روزهای ابتدایی سفر با «اسکورت اجباری طالبان» همراه بوده‌اند و برخی ویدیوها تنها با نظارت و هماهنگی مستقیم نیروهای طالبان تولید شده‌اند.

اشپیگل می‌نویسد که در نبود رسانه‌های مستقل و خبرنگاران حرفه‌ای در افغانستان، اینفلوئنسرها به ابزار تازه‌ طالبان برای بازسازی چهره‌ی این گروه در سطح جهانی تبدیل شده‌اند.

حزب وحدت اسلامی افغانستان به رهبری محمدکریم خلیلی، می‌گوید که با تسلط دوباره گروه طالبان بر افغانستان، استفاده ابزاری از کوچی‌ها ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است.

این حزب طالبان را متهم کرد که به جای حل دائمی و ریشه‌ای معضل کوچی‌ها در کشور به‌خصوص در مناطقه هزاره‌نشین، از کوچی به عنوان «پولیس محلی» برای سرکوب روستاییان استفاده می‌کند.

در بیانیه حزب وحدت آمده است که «گزارش‌های میدانی نشان می‌دهند که کوچی‌ها تنها در دو ماه گذشته مرتکب چندین مورد قتل در نقاط مختلف هزاره‌جات شده‌اند. از جمله این موارد، غصب دارایی‌ها و زمین‌های اهالی منطقه "رَشَک" در ولسوالی پنجاب ولایت بامیان است که شامل اموال ۲۵ خانواده می‌شود. همچنین، افراد مسلح وابسته به کوچی‌ها مردان روستایی را به‌صورت گروهی مورد شکنجه قرار داده، از این صحنه‌های دلخراش و هولناک ویدیو تهیه کرده و آن را به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند.»

حزب وحدت اسلامی افغانستان خشونت‌ها از سوی کوچی‌ها در ولایت‌های غزنی، بهسود، بامیان، دایکندی و سایر مناطق مرکزی کشور را به‌شدت محکوم کرد.

این حزب، اداره طالبان را «مسئول مستقیم» تمامی حوادث و خشونت‌های اخیر دانسته و هشدار داد که ادامه این روند می‌تواند پیامدهای خطرناکی برای همبستگی ملی، ثبات اجتماعی و امنیت سراسری کشور داشته باشد.

حزب وحدت اسلامی افغانستان از جامعه جهانی و نهادهای مدافع حقوق بشر، به‌ویژه سازمان ملل متحد، خواسته است تا با اعمال فشار بر اداره طالبان، از «سیاست‌های تبعیض‌آمیز، تصفیه قومی و نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر» جلوگیری کنند.

در بخشی از بیانیه حزب وحدت آمده است که معضل کوچی‌ها به طرز تفکر و «سیاست قوم محورانه و تبعیض گرایانه حاکمان افغانستان ریشه دارد که از زمان امیر عبدالرحمن خان و پس از قتل عام هزاره‌ها از طریق تجهیز، تشویق و حمایت همه‌جانبه از گروهی به نام کوچی اعمال و اجرا می‌شد و از این طریق اراضی و مناطق بسیاری از هزاره‌ها و اقوام دیگر مورد غصب و چپاول قرار گرفت.»

در هفته‌های اخیر گزارش‌های متعددی از کوچ اجباری ساکنان محلی در برخی ولایت‌ها از جمله در بامیان و غور منتشر شدند.

شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان نیز پیشتر گفت که گزارش‌های موثق حاکی از کوچ اجباری در ولایت‌های میدان وردک، بامیان، غور و سایر مناطق است. این شورا افزود که این اقدامات با حمایت مستقیم طالبان و با مشارکت کوچی‌ها، به‌ طور سازمان‌یافته، برای برهم‌زدن توازن جمعیتی صورت می‌گیرد.

در روزهای اخیر والی طالبان در بامیان، در سفری دو روزه به ولسوالی‌های پنجاب و ورس با نمایندگان کوچی‌ها و ده‌نشینان دیدار و بر حل اختلافات شان براساس اسناد قانونی تاکید کرد.

گفته شده که قربانوف سردار در این دیدار وعده داده که ترکمنستان «به‌زودی کار ساخت هنگرهای بندر تورغندی را آغاز می‌کند.»

بر اساس این خبرنامه که روز سه‌شنبه ۱۴ اسد منتشر شده، قرار است در این پروژه شهروندان افغانستان به کار گرفته شوند.

والی طالبان در این دیدار اطمینان داده که ادارات محلی این گروه در اجرای پروژه با ترکمنستان همکاری کامل خواهند کرد.

تاریخ دقیق آغاز به کار توسعه بندر تورغندی هرات تاکنون اعلام نشده است.

طالبان و ترکمنستان ماه سنبله ۱۴۰۳ دو قرارداد توسعه بندر و ساخت خط آهن تورغندی را با ترکمنستان امضا کردند.

بندر تورغندی، واقع در ولسوالی کشک رباط سنگی ولایت هرات، یکی از بنادر مهم کشور است که نقش کلیدی در صادرات و واردات میان افغانستان و ترکمنستان ایفا می‌کند.

این سازمان می‌گوید روزانه هزاران نفر از مرز ایران وارد افغانستان می‌شوند.

محمد عبدیکر در اکس نوشته است که او و یوری کاتو در افغانستان است تا از واکنش اضطراری سازمان بین‌المللی مهاجرت برای بازگشت‌کنندگان افغان حمایت کنند و با مسئولان مربوطه درباره همکاری‌ها گفت‌وگو کنند.

او می‌گوید: «بازگشت از ایران در بالاترین حد خود قرار دارد، اما منابع در حال کاهش است.»

سازمان بین‌المللی مهاجرت هم تاکید کرده که «نیاز فوری به منابع بیشتر است.»

طالبان اخیرا اعلام کرد که در سه ماه گذشته جمهوری اسلامی ایران نزدیک به دو میلیون افغان را به طور اجباری اخراج کرده است.