منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان زبانهای اوزبیکی و فارسی را از لوحه دانشگاه سمنگان حذف کرده و لوحه جدیدی به زبانهای پشتو و انگلیسی نصب کرده است. برخی از گویشوران این دو زبان با انتقاد از اقدام طالبان، خواستار بازگرداندن زبانهای اوزبیکی و فارسی به این لوحه شدند.
منابع روز جمعه، دوازدهم جدی خبر دادند که این اقدام پس از تقرر رئیس جدید این دانشگاه انجام شده است. به گفته منابع، طالبان حدود چهار روز پیش این تابلو را پایین آورده و پس از حذف زبانهای فارسی و اوزبیکی، دوباره آن را نصب کرده است.
نقیبالله فایق، والی پیشین فاریاب این اقدام را «قومگرایانه» خواند و گفت چنین رفتارهایی موجب افزایش تنفرهای قومی و زبانی در کشور خواهد شد.
محبالله محب، استاد دانشگاه سمنگان در یادداشتی در شبکه اجتماعی فیسبوک نوشت که پس از ارتقای موسسه تحصیلات عالی سمنگان به سطح دانشگاه، لوحه آن به دستور وزارت تحصیلات عالی طالبان تغییر کرده است.
او تاکید کرد که بر اساس مکتوب رسمی این وزارت، پیشنهاد درج زبان اوزبیکی مورد پذیرش قرار نگرفته است.
تابلوی قدیمی این دانشگاه به چهار زبان؛ پشتو، فارسی، ازوبیکی و انگلیسی بوده است.
طالبان در ماه عقرب امسال نیز زبان اوزبیکی را از لوحه دانشگاه جوزجان حذف کرده بود.
این اقدام طالبان با واکنشهای گستردهای روبهرو شد و مقامهای این گروه پس از مدتی ناچار شدند زبان اوزبیکی را دوباره به لوحه این دانشگاه درج کنند.
طالبان در بیش از چهار سال گذشته بارها به حذف زبانهای فارسی، اوزبیکی و ترکمنی و سرکوب گویندگان این زبانها متهم شده است.
طالبان در این مدت تابلوهای فارسی ادارات دولتی را برداشته و آثار و نگارههای مربوط به شاعران و ادیبان فارسیزبان را نیز تخریب کرده است.
او روز جمعه، دوازدهم جدی در یادداشتی از مقامهای حکومت پیشین افغانستان انتقاد کرد و نوشت «صدها فرمانده و مقام سابق پس از ویران کردن کشور در دو دهه گذشته» اکنون در رفاه و تجمل زندگی میکنند.
آصف درانی افزوده است که هر اقدام پاکستان با طعنه، سرزنش و گلایه افغانها روبرو میشود. او خطاب به طالبان نوشت: «آدم تعجب میکند که اینها چه نوع اسلامی را نمایندگی میکنند. خدا به افغانستان رحم کند.»
روابط طالبان و پاکستان پس از درگیرها، بستهشدن مرزها، توقف تجارت به پایینترین سطح رسیده است.
آصف درانی پیش از این نیز گفته بود که هیچکس در پاکستان «اسلام طالبان» را نمیخواهد.
وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان پنجشنبه، ۱۱ جدی در خبرنامهای نوشت که با وزیر حمل و نقل و شماری از دیگر مقامات سلطنت عمان درباره همکاریهای هوانوردی و ترانسپورتی گفتوگوهای همه جانبه انجام شده است.
به گزارش طالبان، سعید بن حمود المعولی، وزیر حمل و نقل عمان بر گسترش همکاری در زمینههای تجارت و ترانزیت زمینی با افغانستان تاکید کرده است.
حمیدالله آخندزاده، وزیر ترانسپورت و هوانوردی طالبان، روز چهارشنبه در مسقط با سعید بن حمود المعولی، وزیر ترانسپورت عمان، دیدار کرد. به گفته وزارت حمل و نقل عمان، دو طرف درباره روابط دوجانبه و گسترش همکاریها در بخش ترانسپورت تبادل نظر کردند.
این سازمان روز جمعه، دوازدهم جدی گزارش داد که اخراج پناهجویان افغان از پاکستان به یک بحران انسانی فاجعهبار تبدیل شده و رنج مردم افغانستان را عمیقتر کرده است.
در گزارش آمده است: «ترس از بازداشت مانع از مراجعه بسیاری از آنها به مراکز درمانی شده و این ترس منجر به سقط جنین ناشی از تروما، بیماریهای درمان نشده و امتناع از دریافت مراقبتهای پزشکی به دلیل فقدان مدارک میشود.»
پزشکان بدون مرز افزوده است که اخراج مهاجران همزمان با آغاز زمستان، وضعیت آنها را وخیمتر کرده است. این سازمان تاکید کرده است که زمستان برای مهاجران افغان بدون سرپناه «مرگبار» است.
کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل اخیرا گفت
که از جنوری تا نوامبر ۲۰۲۵، حدود ۱.۸ میلیون افغان از ایران و ۹۰۰ هزار نفر از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
این سازمان به وضعیت کودک پنجماهه افغان در بلوچستان اشاره کرده که پس از یک شب تحمل سرمای شدید و نبود امکانات اولیه در مرکز نگهداری، در شرایط بحرانی به مرکز درمانی منتقل شد و جان خود را از دست داد.
یکی از پناهجویان افغان گفت خانوادهها با تاخیرهای طولانی در عبور از مرز به افغانستان مواجهاند. او گفت: «بهخاطر زمستان سخت و سرمای شدید، فرزندانم رنج کشیدند و بیمار شدند.»
براساس ارزیابی سازمان پزشکان بدون مرز در قندهار نیز بازگشتکنندگان با شرایط دشوار در سرپناههای موقت زندگی میکنند و دسترسی به آب آشامیدنی و امکانات بهداشتی تقریبا وجود ندارد.
شو ویبینگ، رئیس این سازمان گفت: «جانها در خطر است. خانوادههای افغان مجبور شدهاند میان زندگی در ترس از اخراج و خطرات بازگشت، یکی را انتخاب کنند. پاکستان باید اطمینان حاصل کند که هیچکس به زور به جایی بازگردانده نمیشود.»
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در گزارشی هشدار داد افغانستان در سال ۲۰۲۶ همچنان یکی از بزرگترین بحرانهای بشری جهان باقی خواهد ماند. اوچا میگوید در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۲ میلیون نفر معادل ۴۵ درصد جمعیت افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
