به دنبال اعتراضها به حذف زبان اوزبیکی از لوحه دانشگاه سمنگان، حکومت اوزبیکستان خواستار توضیح اداره طالبان شد. وزارت خارجه این کشور «نگرانیها از سرکوب زبان اوزبیکی» را با وزارت خارجه طالبان در میان گذاشته است. طالبان در پاسخ گفته است که زبان اوزبیکی را محدود نکرده است.
در بیانیه وزارت خارجه اوزبیکستان که روز سهشنبه ۱۶ جدی نشر شد، بر جایگاه زبان اوزبیکی در عرصه بینالمللی و یکی از اولویتهای اصلی سیاست خارجی اوزبیکستان تاکید شده است.
در بیانیه آمده است که مقامهای اوزبیک پس از دریافت نگرانی از سرکوب زبان اوزبیکی در افغانستان، «فوراً» با مقامهای وزارت خارجه طالبان در تماس شدند.
منابع محلی در ۱۲ جدی به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان زبانهای اوزبیکی و واژه فارسی دانشگاه را از لوحه دانشگاه سمنگان حذف کرده است. منتقدان این اقدام طالبان را ضدیت و سرکوب زبانهای فارسی و اوزبیکی توصیف کردهاند.
پس از نشر این گزارش افغانستان اینترنشنال، این اقدام طالبان با واکنش شماری از گویشوران این زبانها روبهرو شد و آنان خواستار درج زبانهای اوزبیکی و فارسی در لوحه دانشگاه شدند.
به گفته منابع، این تغییر پس از گماشتن رئیس جدید دانشگاه صورت گرفته است.
به گفته وزارت خارجه اوزبیکستان، طالبان بر «احترام عمیق» خود به این زبان تاکید کرده است. همچنین، وزارت خارجه طالبان گفت که «بهعنوان نشانه حسن همجواری و روابط دوستانه»، مطقع ماستری در رشته «زبان و ادبیات اوزبیکی» در دانشگاه دولتی جوزجان ایجاد میشود.
در بیانیه وزارت خارجه اوزبیکستان آمده است که اداره طالبان زبان لوحههای رسمی و عمومی را پشتو، فارسی و انگلیسی تعیین کرده است اما در مناطق شمالی که دارای جمعیت اوزبیک است، زبان اوزبیکی نیز در لوحهها درج خواهد شد.
طالبان پیشتر در ماه عقرب نیز زبان اوزبیکی را از تابلوی دانشگاه جوزجان حذف کرده بود؛ اقدامی که با واکنشهای گسترده روبهرو شد و در نهایت طالبان ناچار به بازگرداندن آن شدند.
همچنین طالبان در ۲۹ اسد تندیس امیرعلیشیر نوایی را در شهر مزار شریف تخریب کرد. یک روز بعد، پس از تماس وزارت خارجه اوزبیکستان با مقامهای طالبان، دفتر والی طالبان در بلخ اعلام کرد که «کتیبه یادبود» این شاعر و متفکر بازسازی خواهد شد.
وزارت خارجه اوزبیکستان گفت طالبان از تخریب این تندیس ابراز تاسف کرده و وعده داد مجتمعی در شان امیرعلیشیر نوایی در این محل ساخته شود.
تخریب تندیس این شاعر و اندیشمند واکنشهای گستردهای را برانگیخت. راحله دوستم، دختر عبدالرشید دوستم، این اقدام را «نماد خصومت طالبان با میراث فرهنگی کشور» توصیف کرد.
